Раю пачытаць

Эліза Ажэшка. «Над Нёманам»

Эліза Ажэшка. «Над Нёманам»

Новая кніга Элізы Ажэшкі (так пра яе запраста можна сказаць) выйшла ў вядомым праекце «Беларускі кнігазбор». Насамрэч дзве кнігі ў адной. Склалі яе творы, якія не толькі забяспечылі пісьменніцы найбольшую славу, але і маюць аб’яднаўчы матыў —паўстання 1863 года. У рамане «Над Нёманам» ён няясны, нібы за смугой, за туманам наднёманскім, за падзёнкавым снегападам, што мітусіцца над воднай гладдзю, за пылам, што ўздымаецца над дарогай, калі па ёй едзе воз Яна Багатыровіча, нагружаны дзяўчатамі, якіх ён «па дарозе назбіраў, як пазёмак». А пры гэтым кожны ключавы герой мае такія лёс, характар і жыццёвыя акалічнасці, якіх не меў бы, калі б не тыя падзеі. Акрамя паўстанцкіх матываў, гучыць у рамане мноства іншых — ад рамансаў і элегій пра каханне, падзеленае і непадзеленае, да эцюдаў, прысвечаных прыродзе, кантаты шляхецкіх пасядзелак і санаты засцянковага побыту. Нездарма, калі ўсё пачыналася і раман «Над Нёманам» толькі рыхтаваўся да друку, сябра аўтаркі Леапольд Меет пісаў пра яго так маляўніча дасціпна: «Бачыў днямі Каратынскага. Сядзеў «над Нёманам» (найноўшай аповесцю п. Ажэшкавай). У руцэ трымаў вялікі чырвоны карэктарскі аловак. Намерваўся тут, «над Нёманам», знішчыць мноства велічных дубоў гэтай ваколіцы. Але такое захапленне апанавала яго «над Нёманам» (найноўшай аповесцю п. Ажэшкавай), што аловак, той самы, вялікі і чырвоны, выпаў з яго рукі, зламаўся і зрабіўся няздатным ні да якіх ваяўнічых спраў «над Нёманам». Пра гэта мне прыемна паведаміць аўтарцы гэтай аповесці, якую «над Нёманам» «адшукаць не будзе складана». Як апавядальніца навел «Gloria Victis» (яны склалі другую палову кнігі) Эліза Ажэшка сцвярджае, што не мае магчымасці апісваць бітвы, але не таму, што не была іх сведкай, а таму, што для іх апісання патрэбна, маўляў, іншая рука — не такая, як у яе, што ад яе рукі «нельга вымагаць чырвонай фарбы». Але і без гэтай фарбы, і не маючы такой рукі, яна апісала сыход бітвы так, як не здолеў бы пра яго распавесці відавочца. Сіла публіцыста — ва ўменні карыстацца інструментамі публіцыстыкі. Імі ж з’яўляюцца не факты і падрабязнасці, а эмоцыі, выказаныя праз аўтарскае Я з дапамогай экспрэсіўнай лексікі, і разважанні, у якіх, па словах аднаго старажытнага настаўніка красамоўства, «верагоднае важней, чым сапраўднае». Эліза Ажэшка, што ад самага пачатку творчасці практыкавала сябе не толькі як празаік, але і як публіцыст, дасягнула і ў гэтай справе майстэрства. Навелы цыкла «Gloria Victis» — прыгожы сплаў дакументальнага і мастацкага. Пераклаў усе творы кнігі на беларускую мову Анатоль Бутэвіч.

Чытаць далей
Данііл Гранін. Іду на навальніцу

Данііл Гранін. Іду на навальніцу

Адліга, фізікі і лірыкі, але, на жаль, пра гэтыя часы больш згадваецца ў “кукурузным” кантэксте. Навука і рамантыка – гэта, як высветліцца, складнікі адной формулы, а не дзве паралельныя ў разліках. Здаецца, у тыя часы было цікавей. Цяжэй, больш рызыкоўна, але цікавей. Спрэчкі за праўду і пра жыццё, справядлівасць і барацьба з лысенкаўшчынай. І, як і заўсёды, побач з людзьмі ходзяць інтрыгі, зайздрасць, непаразуменне і ўсялякае “як бы чаго не выйшла”. Але ідэалізм, жаданне дамагчыся сваёй мэты негледзячы на ўсе перашкоды — натхняюць і сёння. Тым больш, што перашкоды і непаразуменні ў асноўным застаюцца ўсё тымі ж. Андрэй Кулеш

Чытаць далей
Дорыс Лесінг. Найсаладзешая мара

Дорыс Лесінг. Найсаладзешая мара

Кнігу “Найсаладзешая мара” нобелеўская лаўрэатка Дорыс Лесінг напісала, калі ёй было ўжо 82 гады. Феміністка, летуценніца і былая камуністка стварыла сагу пра сям’ю Ленаксаў (усіх, хто так ці інакш станавіўся яе часткай на працягу 20 гадоў) і ўдыхнула туды свае ўспаміны і мары. У эпахальнае палатно ўплецена столькі герояй, што лёгка заблытацца, аднак у кожнага з іх прапісаны і пазнавальны характар, які раскрываецца з наступнай старонкай, як новы знаёмы з кожным днём. Гэта раман ад імя дзяўчынак, дзяўчын і жанчын (хоць мужчыны там, безумоўна, таксама прысутнічаюць). Вы пазнаёміцеся з трыма пакаленнямі на фоне лонданскага свінгу ў эпоху сексуальнай рэвалюцыі і геданізму. І з асалодай пражывеце з імі наступныя 20 гадоў, назіраючы, як героі змяняюцца ці не змяняюцца, наколькі супрацьлеглыя думкі бацькоў і дзяцей і якім дзіўным чынам яны падобныя. Дорыс Лесінг перанясе вас у сталіцу Англіі мінулага стагоддзя, маленькую афрыканскую вёску, багемнае кафэ з тытунёвым водарам, за келіх віна ў арыстакратычны асабняк-“прытулак” для прагрэсіўных падлеткаў- летуценнікаў. І дзе б ні апынуліся, вы адчуеце сябе сваім. Гэты раман пра надзею, якая не памірае. Нездарма кніга і пачынаецца, і заканчваецца нараджэннем. І ў рэшце рэшт пра шчасце: “Ці чула ты гісторыю чалавека, якога спыталі, навошта ён ходзіць па берагу пасля кожнага шторму і кідае назад у ваду марскія зоркі, што вынесла на сушу: ён жа ўсіх не выратуе, тысячы зорак усё адно загінуць? Ён адказаў, што тыя некалькі, якіх ён усё-ткі выратуе, апынуцца зноў у моры і будуць шчаслівыя”.                                                                                                                                                                                                                      Ганна Варонка

Чытаць далей

Падзеі

Выстава «ЛiТАРАльна» (шрыфт, кампазіцыя, кніга)

Выстава «ЛiТАРАльна» (шрыфт, кампазіцыя, кніга)

28 лістапада ў Музеі беларускага кнігадрукавання (г. Полацк) адкрылася выстава «ЛiТАРАльна» (шрыфт, кампазіцыя, кніга)

Падзеі

Прэзентацыя «Канстытытуцыі Піліпа Орліка»

Прэзентацыя «Канстытытуцыі Піліпа Орліка»

Прэзентацыя «Канстытытуцыі Піліпа Орліка»

Публіцыстыка

Ігар Чышчэня: «Большасць маладых рэжысёраў здымаюць не дзякуючы, а насуперак умовам»

Ігар Чышчэня: «Большасць маладых рэжысёраў здымаюць не дзякуючы, а насуперак умовам»

Ігар Чышчэня: «Большасць маладых рэжысёраў здымаюць не дзякуючы, а насуперак

Публіцыстыка

Ірына Кадзюкова: «Дзеці разумеюць значна больш, чым мы падазраём, і адчуваюць часам больш тонка»

Ірына Кадзюкова: «Дзеці разумеюць значна больш, чым мы падазраём, і адчуваюць часам больш тонка»

Думаеце, здымаць мультфільмы лёгка? Зусім не. А ствараць не проста анімацыю, а мастацкія творы — яшчэ цяжэй

Публіцыстыка

Каму верыш ты?

Каму верыш ты?

Ніхто ж не будзе спасылацца на адсутнасць аргумента, на аргумент, які супярэчыць тваёй гіпотэзе. Ніхто?

Публіцыстыка

Алесь Суша: «Сапраўднае адкрыццё Караткевіча ў свеце яшчэ наперадзе…»

Алесь Суша: «Сапраўднае адкрыццё Караткевіча ў свеце яшчэ наперадзе…»

Наш «караткевічаўскі» суразмоўца — дасведчаны бібліёграф, культуролаг, намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь Суша. Мы гутарым пра вядомасць нашага класіка ў свеце і пра тое, як актыўна яго творы перакладаюць і выдаюць

Нашы новыя кнігі