Вы тут

Сесія не страціць патэнцыял...


Ці верне спажыўкааперацыя Міншчыны статус «народнага» гандлю?

У сістэме спажыўкааперацыі Мінскай вобласці налічваецца каля 2 тыс. гандлёвых аб'ектаў. У параўнанні з гандлем усіх формаў уласнасці гэта самая разгалінаваная сетка. Але ў агульным тавараабароце цэнтральнага рэгіёна ёй належыць толькі 13 працэнтаў.

Для параўнання: у 2007-2008 гадах аналагічны паказчык складаў каля 23 працэнтаў. У першую чаргу кааперацыя недацягвае ў галіне перапрацоўкі садавіны, гародніны, мяса. Патрабуе новых падыходаў і аптовы гандаль. Напрыклад, гарбата і кава ў сельскай мясцовасці даражэй, чым у сталіцы. Закупляе прадукцыю за мяжой цэнтралізавана Белкаапсаюз. Такое права павінна быць і ў абласных спажывецкіх саюзаў. Гэта дазволіла б знізіць кошт імпартных тавараў. Зрэшты, як адзначае старшыня аблспажыўсаюза Валерый Марынічаў, захады ў гэтым кірунку робяцца.

Акрамя таго, вымушае жадаць лепшага і культура абслугоўвання, і добраўпарадкаванне пад'язных шляхоў да магазінаў, і іх выгляд.

З кожным днём набіраюць абароты буйныя гандлёвыя сеткі, якія прыходзяць у тым ліку і ў вёску. І кааператарам, каб выжыць ва ўмовах жорсткай канкурэнцыі, варта мяняць сістэму працы. Менавіта такія думкі былі агучаны падчас сесіі Мінскага абласнога Савета дэпутатаў, прысвечанай рабоце сістэмы спажыўкааперацыі. Гэта добра разумеюць і самі кааператары, якія робяць спробы вярнуць былую славу «народнага» гандлю.

Напрыклад, усё больш з'яўляецца крам пад агульнай назвай «Родны кут»

. Згадзіцеся, гэтая назва ўспрымаецца значна лепш, чым ранейшыя кшталту «Харчовыя тавары №2». На мой погляд, гэтае ўдалае словазлучэнне стала візітнай карткай кааперацыі. Выкананыя ў адной каляровай гаме аб'екты з лагатыпам — адметныя і пазнавальныя, яны прыцягваюць усё больш пакупнікоў. Але сутнасць нават не ў змене шыльды, бо ў гандлі маюць важнае значэнне не толькі форма, але і змест.

Камусьці даспадобы вялікія сеткавыя магазіны, якія прыйшлі да нас з-за мяжы. Камусьці — не. Не падабаецца пакупнікам, калі развозчыкі тавару з цялежкамі бесперапынна сноўдаюць па гандлёвай зале, штурхаюць іх, ды яшчэ патрабуюць саступіць дарогу. Асабіста я не пераношу, калі людзі корпаюцца ў скрынях, перапоўненых садавіной часта не лепшай якасці. Тлум, гам, гучныя, на ўсю залу, перамовы прадаўцоў... Пра якую культуру абслугоўвання можна казаць? Заклапочаныя касіры не ўсміхаюцца пакупнікам. Не да гэтага: трэба абслугоўваць бясконцы паток кліентаў. Ды і ў чарзе даводзіцца стаяць даволі доўга. «Затое — зніжкі!» — прывядзе аргумент на карысць буйных сецевікоў нехта. Прынамсі, колькі ж трэба набраць прадуктаў, каб атрымаць капеечную зніжку? Ды і дысконтную карту, калі ты не пенсіянер, трэба набыць за асабістыя грошы.

Кааператыўны гандаль Міншчыны працуе стабільна. За паўгода па аблспажыўсаюзе таваразварот выкананы на 104,6 працэнта, у грамадскім харчаванні — на 107,6. Сёлета адкрылася 9 сучасных пунктаў гандлю крокавай даступнасці, 4 — грамадскага харчавання. Мадэрнізацыя аб'ектаў праводзіцца не за кошт узвядзення новых капітальных будынкаў, а за кошт выкарыстання пустуючых, якія прыводзяцца ў належны выгляд. У Лагойску напрыклад, у старой сталовай адкрылася кавярня, у Крупках пасля рэканструкцыі прыме наведвальнікаў універмаг. Ствараюцца і сацыяльна арыентаваныя рознічныя аб'екты — дыскаўнтары з мінімальнымі гандлёвымі надбаўкамі ў 10-15% пры 25% у цэлым па сістэме. Пастаянным пакупнікам прапаноўваюцца дысконтныя карты, што дазваляе купіць тавар яшчэ танней. Плануецца пашырыць прысутнасць кааперацыі ў райцэнтрах, укараніць лагістыку прасоўвання тавараў ад вытворцы да прылаўка.

Разам з тым, як адзначалася падчас сесіі, сістэма спажыўкааперацыі недастаткова эфектыўная. Трэба перагледзець палітыку цэн, якія зачастую вышэй, чым у канкурыруючых сетках. Варта падумаць, як захаваць удзельную вагу кааперацыі ў гандлі. І не толькі захаваць, але і пашырыць яе ўплыў: без карэнных змен можна наогул страціць напрацаваны патэнцыял. Трэба больш эфектыўна выкарыстоўваць свабодныя гандлёвыя плошчы ў вёсках, здаваць іх у арэнду і нават прадаваць за адну базавую велічыню. Невялікія і заробкі ў сістэме кааперацыі: сярэдняя зарплата за шэсць месяцаў склала каля 3 млн рублёў, што часткова ўплывае на недахоп кадраў. У некаторых вёсках па гэтых прычынах крамы закрываюцца. Па словах старшыні Барысаўскага раённага Савета дэпутатаў Пятра Навіцкага, у 4 аддаленых ад горада населеных пунктах магазіны не працуюць: не могуць знайсці прадаўцоў. «Раённы Савет, сельскія Саветы працуюць у цесным кантакце з раённым спажывецкім таварыствам, — падкрэсліў Пётр Навіцкі. — Але сёння кааператарам неабходна праяўляць больш гнуткасці, самім ісці да насельніцтва».

Зрэшты, кааператары Міншчыны разумеюць што трэба набліжацца да сельскіх пакупнікоў. У сталічным рэгіёне каля трох тысяч населеных пунктаў, якія абслугоўваюцца аўтамагазінамі. Як паказвае практыка, гэта вельмі прыбытковы бізнес. І яго трэба развіваць, уводзіць яшчэ больш паслуг не толькі гандлю, але, магчыма, і цырульніка, і фатографа. Словам, аб'ядноўваць магчымасці кааперацыі і «бытоўкі». Сёння ў сістэме налічваецца 129 крам «на колах», закуплена яшчэ 10 новых машын. Але кааператары не адмаўляюцца і ад тых, што вычарпалі свой рэсурс: пасля рамонту і мадэрнізацыі яны зноў выходзяць на лінію.

...Ці будзе жыць спажыўкааперацыя? У кожнага свой погляд. Але, на маю думку, у сістэмы гандлю будучыня ёсць, бо ёсць вопыт і напрацоўкі.

А галоўнае, свая ніша і кола прыхільнікаў.

Таццяна ЛАЗОЎСКАЯ.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.