23 студзеня, аўторак

Вы тут

«Чаму закінуты могілкі?»


Пад такім загалоўкам у нумары «Звязды» за 10 жніўня быў змешчаны ліст кіраўніка пошукавай групы «Следапыт» спадара Анатоля Марозава. У ім настаўнік гісторыі Свяцілавіцкага дзіцячага садка — сярэдняй школы распавядаў пра пешы паход (з дзецьмі) у вёску Вялікі Трылесін, пра наведванне помнікаў — памяці загінулых землякоў у самім Трылесіне і памяці 22 мірных жыхароў — родных мясцовых падпольшчыкаў...

На шляху якраз да гэтага помніка ў следапытаў, паводле ліста, і ўзніклі складанасці, бо да брацкіх могілак не аказалася сцежкі. Ды і цераз ручай дзеці змаглі перайсці толькі па хісткай кладцы...
А далей — болей: як пісаў настаўнік, не лепшае ўражанне засталося і ад брацкай магілы. Ну, па-першае (паводле ліста), досыць непрыгожы выгляд мае сам помнік; па-другое, добра было б пашырыць яго агароджу... Па-трэцяе, з чатырох шыльдаў з прозвішчамі расстраляных бацькоў, братоў і сёстраў падпольшчыкаў чытаецца толькі апошняя, па-чацвёртае, патрэбен хоць нейкі масток цераз ручай на шляху да гэтай брацкай магілы...
Як падалося, слушныя заўвагі — вартыя калі не таго, каб нешта зрабіць, то хоць бы вывучыць сітуацыю, прыняць рашэнні. Аднак...
На публікацыю, як і варта было чакаць (бо ёсць Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб рэагаванні службовых асоб на крытычныя выступленні ў сродках масавай інфармацыі»), прыйшоў афіцыйны адказ з Бялыніцкага райвыканкама. Менавіта ў ім паведамляецца, што (пераклад з русскай мовы) «на тэрыторыі раёна размешчаны 122 воінскія пахаванні і 18 помнікаў воінскай славы»; што «згодна з Дзяржаўнай праграмай па ўвекавечванні памяці абаронцаў Айчыны і ахвяр войнаў на 2011-2015 гады ў раёне ў 2011-2012 гадах выдаткавана 22,5 млн рублёў, якія зрасходаваны на капітальны рамонт трох і бягучы рамонт 127 помнікаў»; што «у адпаведнасці з распараджэннем старшыні райвыканкама ад 10.08.2012 г. № 205-р добраўпарадкаванне і рамонт помнікаў вядуць замацаваныя арганізацыі»...
І нарэшце: «Брацкая магіла мірных жыхароў у вёсцы В.Трылесін знаходзіцца ў здавальняючым стане, рэгулярны догляд яе вядуць СПК «Кудзін» і ДУА «Бялыніцкая дапаможная школа-інтэрнат для дзяцей сірот і дзяцей, якія засталіся без апекі бацькоў». Замена дошак з імёнамі загінулых плануецца ў 2014 годзе».
З гэтага, апошняга абзаца, вынікае, што аўтар ліста ў рэдакцыю рацыю як быццам мае і... не мае адначасова. Гэта значыць, што прозвішчы на помніку не чытаюцца (раз плануецца замена дошак). Але ж помнік усё роўна «знаходзіцца ў здавальняючым стане»...
Пра сцежку да яго ў афіцыйным адказе згадак няма. Пра хісткую кладку — таксама, хоць для таго, каб зрабіць яе няхісткай, бяспечнай для пераходу, сродкаў, лічы, не трэба...
Засталася без увагі і яшчэ адна прапанова. Паводле ліста ў рэдакцыю, няма ніякага знака на тым месцы, дзе 2 верасня 1942 года на вачах усіх жыхароў Вялікага Трылесіна расстралялі іх землякоў.
Ніхто не казаў і тым больш не пісаў, што там павінен з'явіцца адмысловы помнік — дастаткова, магчыма, крыжа ці вялікага каменя... Для таго, у прыватнасці, каб настаўніку, краязнаўцу, некаму з нашчадкаў загінулых, ды што там — любому вяскоўцу было да чаго прыйсці, прывесці дзяцей ці сваіх гасцей, было што, расказваючы, паказаць...
Не хочацца паўтараць заўсёднае «гэта трэба не мёртвым...», але ж тут без яго, мусіць, не абысціся.

Валянціна ДОЎНАР.

Р.S. Да афіцыйнага адказу, што прыйшоў у рэдакцыю, далучаны здымак (зроблены, падобна, позняй восенню альбо ранняй вясной. Магчыма, нават гэтага года...), які пацвярджае, што помнік на брацкай магіле — калі ацэньваць яго, як веды ў школе — і сапраўды знаходзіцца ў «здавальняючым стане»
.
Р.Р.S. Згодна з арт. 18 Закона «Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб» пісьмовыя адказы на пісьмовыя звароты выкладаюцца на мове звароту. Рэдакцыя «Звязды», ну вядома ж, звярталася па-беларуску...

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Знайсці працу дапаможа служба занятасці насельніцтва

Знайсці працу дапаможа служба занятасці насельніцтва

Хойніцкі, Брагінскі і Жлобінскі раёны афіцыйна адносяцца да тых, дзе адзначаецца самы высокі ўзровень беспрацоўя — 0,8 %.

Грамадства

Звычайная настаўніца фізікі трапіла на адронны калайдар

Звычайная настаўніца фізікі трапіла на адронны калайдар

Што насамрэч адбываецца на мяжы Швейцарыі і Францыі, дзе на глыбіні каля ста метраў размяшчаецца Вялікі адронны калайдар?

Грамадства

Як мы наведалі курсы перападрыхтоўкі для беспрацоўных

Як мы наведалі курсы перападрыхтоўкі для беспрацоўных

Не так даўно навукоўцы выявілі, што стрэс ад страты або змены месца працы ўваходзіць у топ-3 самых моцных негатыўных перажыванняў сучасных людзей. 

Грамадства

Як беларускія дзяўчаты частавалі ліванцаў стравамі з бульбы

Як беларускія дзяўчаты частавалі ліванцаў стравамі з бульбы

Ваенныя медыкі Вера Паўлянковіч і Вольга Яхнавец  былі ў Ліване з міратворчай місіяй.