Вы тут

«Калыска» для чэмпіёнаў


Аднойчы давялося пачуць думку, што спартсмен «нараджаецца» не ў дзіцячых спартыўных школах і не ва ўніверсітэтах фізкультуры. Найбольшую ролю ў станаўленні атлетаў адыгрывае менавіта прамежкавае звяно — вучылішчы алімпійскага рэзерву, куды будучыя чэмпіёны трапляюць яшчэ «зялёнымі» школьнікамі, а выходзяць адтуль ужо прызёрамі прэстыжных спаборніцтваў. Каб пацвердзіць гэтую думку, мы наведалі Бабруйскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву — адно з лепшых у краіне.

Дом з прывідамі

Знайсці «алімпійскае» вучылішча ў Бабруйску не праблема: шматкорпусны будынак навучальнай установы размяшчаецца ў гістарычным цэнтры горада, побач з галоўным спартыўным аб'ектам — стадыёнам «Спартак». Кажуць, што ў падвалах будынка падчас вайны знаходзіліся нямецкія засценкі, таму, маўляў, прывіды для гэтага месца — не выдуманыя істоты, а рэчаіснасць. Зрэшты, гэта можа быць «гарадской легендай», прыдумалі якую тутэйшыя навучэнцы. Тым не менш калі ідзеш па нязвыкла прасторных калідорах вучылішча, адчуваеш, быццам знаходзішся ў нейкай гімназіі пачатку ХХ стагоддзя. І толькі мітуслівыя навучэнцы з заплечнікамі за спінай і мабільнікамі ў руках вяртаюць у сучаснасць.
— Будынак, вядома, стары, калі не сказаць — старадаўні, — спыняе мае роздумы намеснік дырэктара вучылішча па асноўнай дзейнасці Віктар АЛЯКСЕЙЧЫК. — Таму заканамерна, што некаторыя памяшканні маюць патрэбу ў пэўных паляпшэннях. Так, сёння ў нас поўным ходам ідзе рамонт сталовай. Затое навучэнцы часова харчуюцца ў рэстаране.
А вось спартыўная база ў вучылішча сапраўды выдатная — спецыяльныя залы бокса, цяжкай атлетыкі, барацьбы, цір для стральбы з лука, дзве бегавыя дарожкі, сектары для кідання дыска і штурхання ядра, пляцоўка для міні-футбола. І гэта, зразумела, не ўвесь пералік.
— Насамрэч з'ява ўнікальная, — адзначае Віктар Мікалаевіч. — Далёка не ўсе вучылішчы алімпійскага рэзерву могуць пахваліцца спартыўнай базай, дзе амаль што ўсе аб'екты, а таксама інтэрнат размешчаны пад адным дахам.
За межамі вучылішча знаходзяцца толькі базы весляроў і плыўцоў. На пытанне, ці паспяваюць хлопцы і дзяўчаты пасля трэніровак на заняткі, не задумваючыся адказвае намеснік дырэктара па навучальнай працы Таццяна СКРЫПКО

: «Безумоўна. Мы стараемся рабіць зручны расклад для нашых навучэнцаў».

1380058489187_1

Выпрабавальны тэрмін

— Асноўны крытэрый для паступлення — спартыўны вынік. Як мінімум прымаем першаразраднікаў, а па некаторых відах спорту — толькі кандыдатаў у майстры спорту і майстроў спорту, — тлумачыць Віктар Аляксейчык. — Трэба разумець, што рыхтаваць спартсмена высокага ўзроўню вельмі дорага. Гадавыя выдаткі на аднаго навучэнца ў нас складаюць тры тысячы долараў. І гэта павінна прыносіць аддачу, бо найперш мы рыхтуем спартыўны рэзерв для нацыянальных камандаў. Сёння ў нас кожны трэці навучэнец — член беларускіх зборных па розных відах спорту.
Для прыезджых абітурыентаў трэнеры арганізоўваюць спецыяльны прагляд. Учарашнія школьнікі на два месяцы залічваюцца ў вучылішча, трэніруюцца і займаюцца. Некаторыя самі не вытрымліваюць нагрузак і літаральна праз тры-чатыры дні вяртаюцца дадому. Некаторым адмаўляюць трэнеры, якія, як правіла, адразу бачаць здольных спартсменаў. Вось такі «выпрабавальны тэрмін»!

Вучоба ўсяму галава

Мае суразмоўцы сцвярджаюць, што, у параўнанні са звычайнымі школьнікамі, навучэнцы вучылішчаў алімпійскага рэзерву больш дысцыплінаваныя, мэтанакіраваныя і самастойныя. І не ў малой ступені гэта звязана з тым, што з імі працуюць не толькі настаўнікі, але таксама выхавальнікі, якія замацоўваюцца за кожным класам (ці курсам), і трэнеры. У тры разы больш увагі і, безумоўна, кантролю.
Нягледзячы на тое, што для мясцовых выхаванцаў спорт на першым месцы, на вучобу тут «не забіваюць». Нават калі выязджаюць на зборы, з сабой ім даюць камплект заданняў, выкананне якіх правяраецца па вяртанні. Калі хтосьці праштрафіўся, наступны раз на выязныя трэніроўкі ён ужо не патрапіць.
Сярод юных атлетаў ёсць хлопцы і дзяўчаты з досыць высокім сярэднім балам.
— Зусім нядаўна быў цікавы выпадак, — распавядае Таццяна Раманаўна. — Адзін з навучэнцаў вызваўся прыняць удзел у гарадской алімпіядзе па гісторыі, хоць у нас гэта не з'яўляецца абавязковым, як у школах. Вырашыў проста паспрабаваць свае сілы, бо без спецыяльнай падрыхтоўкі разлічваць на дыплом вельмі складана. Паспрабаваў — і заняў трэцяе месца! У выніку гэты хлопец паступіў на гістарычны факультэт БДУ.

Справа сямейная: ад Багдановічаў да Сідаковых

Але перш за ўсё тут ганарацца спартыўнымі дасягненнямі сваіх выхаванцаў. Па выніках Алімпійскіх гульняў, якія прайшлі ў ХХІ стагоддзі, Бабруйскае вучылішча алімпійскага рэзерву па колькасці падрыхтаваных алімпійскіх прызёраў займае трэцяе месца сярод падобных устаноў.
Самыя вядомыя выпускнікі вучылішча — алімпійскія чэмпіёны Пекіна і сярэбраныя прызёры Лондана Аляксандр і Андрэй Багдановічы. Менавіта тут пад апекай заслужанага трэнера Беларусі Пятра Яноўскага (які, дарэчы, сёлета адзначыў 80 гадовы юбілей) тытулаваныя весляры пачыналі свой спартыўны шлях. І сёння браты Багдановічы не забываюць пра сваю «альма-матар»: праводзяць для юных спартсменаў майстар-класы, адкрываюць першавераснёвыя лінейкі ды проста наведваюць свайго першага трэнера, які калісьці заўважыў перспектыўных хлопцаў у невялікім пасёлку Ялізава і перавёз іх займацца ў Бабруйск. Менавіта таму пасля леташняй Алімпіяды праслаўленыя спартсмены па праграме «Алімпійскі выбар» пералічылі 75 мільёнаў рублёў роднаму вучылішчу.
Выпускніком бабруйскага вучылішча з'яўляецца яшчэ адзін алімпійскі чэмпіён Пекіна — цяжкаатлет Андрэй Арамнаў. Першыя крокі ў вялікім спорце тут таксама рабілі лёгкаатлет Павел Лыжын, вясляр Аляксандр Жукоўскі, чэмпіёнка па вольнай барацьбе Ванеса Каладзінская і іншыя вядомыя беларускія атлеты.

Цяпер іх справу працягваюць новыя «зоркі». У веславанні вялікіх здзяйсненняў чакаюць ад Максіма Пятрова. У свае 20 гадоў хлопец — прызёр чэмпіянатаў свету і Еўропы сярод моладзі, член нацыянальнай зборнай, двухразовы чэмпіён Беларусі. Сёлета дэбютаваў на дарослым чэмпіянаце свету ў Дуйсбургу. Мае суразмоўцы кажуць, што даўно не бачылі такога ўпартага і працавітага спартсмена.
— Максім вырас у шматдзетнай сям'і. Ён рана зразумеў, што спорт — гэта не толькі карысны і цікавы занятак, але і перспектыўная будучыня, — працягвае Віктар Аляксейчык. — Хлопец ужо абганяе па выніках многіх сваіх славутых калег. А яму толькі дваццаць. Характар у Максіма чэмпіёнскі, так што, думаю, мы пра яго яшчэ не раз пачуем.
А першы трэнер братоў Багдановічаў Пётр Яноўскі гадуе пераемнікаў для сваіх тытулаваных выхаванцаў. Цяпер пад апекай вопытнага настаўніка займаюцца… браты Забродскія. Старэйшы Іван вучыцца на першым курсе вучылішча, а малодшы Аляксей сёлета заканчвае адзінаццаты клас. Хлопцы ўжо дэманструюць неблагія вынікі. Дарэчы, выпадкі, калі тут займаюцца члены адной сям'і, далёка не рэдкасць.

1380058491571_2

Падрэзаныя крылы і другі шанц

Лёсы тутэйшых выпускнікоў складваюцца па-рознаму. Хтосьці дасягае пэўных вышынь у спорце, хтосьці выбірае іншы шлях, а некаторыя вяртаюцца сюды ўжо ў якасці трэнера.
Валерый Сізянок працуе ў вучылішчы ўжо шосты год. Калісьці малады трэнер быў адным з лепшых спартсменаў на аддзяленні цяжкай атлетыкі, трэніраваўся разам з Андрэем Арамнавым пад кіраўніцтвам заслужанага трэнера Міхаіла Рабікоўскага. Валерый марыў паехаць на Алімпіяду ў Пекін, але ў алімпійскую зборную так і не трапіў. Тады хлопец атрымаў кваліфікацыю трэнера і па запрашэнні застаўся працаваць у вучылішчы. Цяпер ужо былы цяжкаатлет сам рыхтуе алімпійскіх прызёраў і, мабыць, чэмпіёнаў.
Паводле слоў Валерыя, спачатку было цяжка змірыцца са зменай дзейнасці. Цела «прасіла» былых нагрузак, ды і душа балела… Але потым хлопец зразумеў, што лёс у яго нічога не адбірае, а наадварот, дае шанц рэалізаваць свой талент. Толькі па-іншаму.
— Вядома, ёсць праблемы, — працягвае Валерый. — Перш за ўсё па наборы дзяцей. Школьнікі зусім не хочуць займацца спортам. Літаральна напярэдадні калегі скардзіліся, што з дзесяці школ, якія яны наведалі, каб запрасіць дзяцей у спартыўныя секцыі, да іх прыйшло толькі чатыры чалавекі! Зразумела, камп'ютары і планшэты сёння замяняюць мяч і штангу. Вось і кажуць: нацыя слабее. І гэта не стэрэатып. Паглядзіце на гэтых спартсменаў. (У зале займаюцца невысокія, худзенькія хлопчыкі ў чырвоных і сініх трыко. — Аўт.) Хіба ім дасі па 14—15 гадоў?! Мы ў такім узросце ўжо былі складзены зусім па-іншаму.
Раптам мой погляд спыняецца на дзявочай фігуры. Невысокая, але досыць дужая брунетка размінаецца на трэнажоры. У Бабруйск Юля прыехала з Хойнікаў. На пытанне, чаму менавіта сюды, атрымліваю просты адказ: «Гэта лепшае аддзяленне цяжкай атлетыкі ў краіне». Сёлета дзяўчына заканчвае адзінаццаты клас. Куды потым — застацца ў вучылішчы ці паступаць ва ўніверсітэт — спартсменка яшчэ не вырашыла, але дакладна ведае адно: цяжкую атлетыку не кіне.
— Гэта, напэўна, адзінае, да чаго ў мяне ёсць шчыры інтарэс, — саромеючыся, прызнаецца Юля. — Ведаеце, бацькі, мякка кажучы, не ў захапленні ад майго выбару. Але вырашылі не падразаць мне крылы.
Зараз дзяўчына ставіць перад сабой мэту — атрымаць «майстра спорту».
Я выйшла з залы і першае, што пачула, — цішыню. Раней для мяне сэнс выраза «звонкая цішыня» здаваўся незразумелым. Новае адчуванне спрыяла паглыбленню ў роздумы. Успаміналіся па-бацькоўску цёплыя аповеды пра тутэйшых навучэнцаў, у галаве ўспыхвалі ўпершыню пачутыя прозвішчы… Як бы хацелася спадзявацца, што аднойчы да гэтых прозвішчаў далучыцца гучнае званне — «алімпійскі чэмпіён»!

Дарына ЗАПОЛЬСКАЯ.
Мінск — Бабруйск — Мінск.

Выбар рэдакцыі

Культура

Франтавiк Мiхаiл Чэпiк эксперыментаваў з аэражывапiсам

Франтавiк Мiхаiл Чэпiк эксперыментаваў з аэражывапiсам

Як хлапчук з беларускай глыбiнкi здолеў паступiць у Маскоўскае мастацкае вучылiшча iмя Калiнiна?

Грамадства

Заразіцца прафесіяналізмам. Чаму трапіць на неканферэнцыю настаўнікаў EdCamp лічыцца вялікай удачай?

Заразіцца прафесіяналізмам. Чаму трапіць на неканферэнцыю настаўнікаў EdCamp лічыцца вялікай удачай?

Чацвёртая педагагічная неканферэнцыя прайшла ў мінулыя выхадныя з нязменным аншлагам і сабрала больш як тры сотні педагогаў з розных куткоў нашай краіны.

Спорт

Марына Літвінчук: Нашы дзеці будуць лепшыя, чым мы

Марына Літвінчук: Нашы дзеці будуць лепшыя, чым мы

Да старту Алімпійскіх гульняў у Токіа засталося менш за год. Увага да галоўных стартаў ужо пяцігодкі будзе каласальная.