Вы тут

Вяртанне ахвярнай памяці


Гісторыя заўсёды носіць характар пакручасты. Адны героі робяць ахвярамі другіх. Здараецца, ахвяры не толькі бясследна знікаюць
у цянётах часу, але, адкінуўшы палітычны і сацыяльны бруд, што часта мяжуе з гвалтам, вяртаюцца ў людскую свядомасць як героі.

Меней за ўсё, відавочна, хацеў станавіцца героем персанаж з 1860-х гадоў — просты псаломшчык Святавольскай праваслаўнай царквы Фёдар Юзэфовіч. Ён быў шэраговым чалавекам, але меў гонар і сумленне, не хацеў паддавацца чужому гвалту. За што і трапіў пад меч паўстанцаў, якія, відаць, таксама мелі свае меркаванні, ставілі перад сабою высакародныя мэты.

1381873474687_16-17

Цяпер на Івацэвіччыне, у вёсцы Вялікая Гаць, дзякуючы ініцыятыўным людзям (і першы сярод іх — калекцыянер, кіраўнік аўтарскага філакартычнага праекта «У пошуках страчанага» Уладзімір Ліхадзедаў), узноўлены помнік псаломшчыку Фёдару Юзэфовічу, які загінуў ахвярнай смерцю ў час паўстання 1863 года. Асвяціў саму падзею і мемарыяльнае месца архіепіскап Пінскі і Лунінецкі Сцяфан. Сваё слова пра псаломшчыка, сумленнага верніка-папярэдніка сказалі на адкрыцці помніка благачынны Івацэвіцкай духоўнай акругі айцец Грыгорый, а таксама настаяцель Святавольскай Крыжаўздзвіжанскай царквы айцец Мікалай.
— Прыемна, што на адкрыццё помніка свайму земляку прыйшло шмат мясцовых жыхароў, — дзеліцца сваімі ўражаннямі Уладзімір ЛІХАДЗЕДАЎ. — Людзей цікавіць сапраўдная гісторыя. Сёння да падзей мінуўшчыны кожны жадае падысці разважліва, з улікам усіх акалічнасцяў. Спадзяюся, што помнік будзе заўважны і ў наступныя дзесяцігоддзі.
Сённяшняе судакрананне з памяццю пра псаломшчыка Фёдара Юзэфовіча нагадала, што ва ўзнаўленні гістарычнай памяці важна разгледзець стаўленне чалавека да веры, да духоўных каштоўнасцяў, даць ацэнку сацыяльным, палітычным памкненням з пункту гледжання чалавечай маралі. Некалі ва ўжытку быў такі тэрмін, як «праваслаўнае краязнаўства». Шырокі расповед пра лёс святавольскага псаломшчыка — відаць, і ёсць адна з гісторый праваслаўнага краязнаўства Беларусі.

Мікола БЕРЛЕЖ

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

...Гэты вясковец быў вельмі шчыры працаўнік, да таго ж ніколі не квапіўся на чужое, нават на калгаснае

Грамадства

Чаму 14 лістапада варта лічыць днём яднання?

Чаму 14 лістапада варта лічыць днём яднання?

З прапанаваных для абмеркавання дат, адна з якіх можа стаць Днём народнага адзінства — 14 лістапада.

Грамадства

Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам

Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам

Сацыяльны работнік тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнай абароны насельніцтва Маскоўскага раёна Мінска Алена Сцепаненка працуе на сваім месцы каля двух гадоў.