Вы тут

Вяртанне ахвярнай памяці


Гісторыя заўсёды носіць характар пакручасты. Адны героі робяць ахвярамі другіх. Здараецца, ахвяры не толькі бясследна знікаюць
у цянётах часу, але, адкінуўшы палітычны і сацыяльны бруд, што часта мяжуе з гвалтам, вяртаюцца ў людскую свядомасць як героі.

Меней за ўсё, відавочна, хацеў станавіцца героем персанаж з 1860-х гадоў — просты псаломшчык Святавольскай праваслаўнай царквы Фёдар Юзэфовіч. Ён быў шэраговым чалавекам, але меў гонар і сумленне, не хацеў паддавацца чужому гвалту. За што і трапіў пад меч паўстанцаў, якія, відаць, таксама мелі свае меркаванні, ставілі перад сабою высакародныя мэты.

1381873474687_16-17

Цяпер на Івацэвіччыне, у вёсцы Вялікая Гаць, дзякуючы ініцыятыўным людзям (і першы сярод іх — калекцыянер, кіраўнік аўтарскага філакартычнага праекта «У пошуках страчанага» Уладзімір Ліхадзедаў), узноўлены помнік псаломшчыку Фёдару Юзэфовічу, які загінуў ахвярнай смерцю ў час паўстання 1863 года. Асвяціў саму падзею і мемарыяльнае месца архіепіскап Пінскі і Лунінецкі Сцяфан. Сваё слова пра псаломшчыка, сумленнага верніка-папярэдніка сказалі на адкрыцці помніка благачынны Івацэвіцкай духоўнай акругі айцец Грыгорый, а таксама настаяцель Святавольскай Крыжаўздзвіжанскай царквы айцец Мікалай.
— Прыемна, што на адкрыццё помніка свайму земляку прыйшло шмат мясцовых жыхароў, — дзеліцца сваімі ўражаннямі Уладзімір ЛІХАДЗЕДАЎ. — Людзей цікавіць сапраўдная гісторыя. Сёння да падзей мінуўшчыны кожны жадае падысці разважліва, з улікам усіх акалічнасцяў. Спадзяюся, што помнік будзе заўважны і ў наступныя дзесяцігоддзі.
Сённяшняе судакрананне з памяццю пра псаломшчыка Фёдара Юзэфовіча нагадала, што ва ўзнаўленні гістарычнай памяці важна разгледзець стаўленне чалавека да веры, да духоўных каштоўнасцяў, даць ацэнку сацыяльным, палітычным памкненням з пункту гледжання чалавечай маралі. Некалі ва ўжытку быў такі тэрмін, як «праваслаўнае краязнаўства». Шырокі расповед пра лёс святавольскага псаломшчыка — відаць, і ёсць адна з гісторый праваслаўнага краязнаўства Беларусі.

Мікола БЕРЛЕЖ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як адбываюць пакаранне асуджаныя да абмежавання волі «ў хатніх умовах»

Як адбываюць пакаранне асуджаныя да абмежавання волі «ў хатніх умовах»

«Хатняя хімія» — гэта турма, толькі на свабодзе», — з сарказмам кажуць самі асуджаныя пра абмежаванне волі без накіравання ў папраўчую ўстанову.

Здароўе

​Як абараніць сябе ад кардыялагічных праблем у халодны перыяд?

​Як абараніць сябе ад кардыялагічных праблем у халодны перыяд?

Менавіта зімой павялічваецца колькасць інфарктаў і павышаецца артэрыяльны ціск.

Культура

Успаміны пра Яўгенію Янішчыц

Успаміны пра Яўгенію Янішчыц

Піша Зіновій Прыгодзіч.

Грамадства

У 2023 годзе з'явяцца квоты на рабочыя месцы для людзей з інваліднасцю

У 2023 годзе з'явяцца квоты на рабочыя месцы для людзей з інваліднасцю

У Беларусі на сённяшні дзень звыш 570 тысяч чалавек маюць інваліднасць.