Вы тут

Чакаюцца змены


Ці паўплываюць яны на эфектыўнасць мясцовага самакіравання?

Напрыканцы кастрычніка ў Інстытуце дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь адбылася сустрэча старшыні Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні, намесніка старшыні Савета па ўзаемадзеянні органаў мясцовага самакіравання Святланы Герасімовіч са старшынямі гарадскіх (гарадоў абласнога падпарадкавання ) і раённых Саветаў дэпутатаў.

Дэпутатам — дэпутацкі дзень

Патэнцыял сельскіх Саветаў дэпутатаў, на думку Святланы Герасімовіч, яшчэ раскрыты далёка не поўнасцю. Яны маюць патрэбу ў канкрэтнай падтрымцы як дзяржавы, так і органаў мясцовай выканаўчай улады. Гэтая думка лейтматывам праходзіла падчас размовы старшыні Пастаяннай камісіі з калегамі.

Святлана Герасімовіч звярнула ўвагу на тое, што старшыні сельскіх Саветаў, іх дэпутаты, як і дэпутаты раённых і абласных Саветаў, даволі часта, па сутнасці, працуюць на грамадскіх пачатках, нярэдка ахвяруюць вольным часам пасля работы і ў выхадныя на карысць сваіх выбаршчыкаў. А ў дэпутатаў ёсць сем'і, дзеці, асабістыя справы, хатнія клопаты. З улікам гэтых абставін, а таксама неабходнасці павышэння ролі Саветаў усіх узроўняў былі выказаны сумесныя прапановы Савета Рэспублікі, Палаты прадстаўнікоў і рэгіёнаў аб унясенні некаторых змен у заканадаўства. Напрыклад, у Законе «Аб статусе дэпутата мясцовага Савета дэпутатаў» прапануецца замацаваць за дэпутатам права мець адзін свабодны дзень для вырашэння дэпутацкіх спраў у сваёй акрузе, сустрэч з насельніцтвам з захаваннем заработнай платы па месцы працы ці службы. І гэта своечасовая прапанова, лічыць Святлана Міхайлаўна. Па яе словах, сярод дэпутатаў шмат людзей разумных, неабыякавых, з актыўнай жыццёвай пазіцыяй, адукаваных, якія хочуць і могуць працаваць у Саветах. Такіх людзей трэба падтрымліваць.

У сакавіку наступнага года адбудуцца выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў. З гэтай нагоды Святлана Міхайлаўна выказала надзею, што дэпутатамі будуць абраны сумленныя і энергічныя людзі.

Больш грошай — больш магчымасцяў

Святлана Герасімовіч таксама падрабязна спынілася на прапановах з боку Рады па ўзаемадзеянні органаў мясцовага самакіравання, а менавіта — па ўзмацненні ролі мясцовых Саветаў дэпутатаў. Яна падкрэсліла, што заканадаўчая база дае вялікія магчымасці для іх эфектыўнай дзейнасці, але рэалізаваць у поўнай меры свае паўнамоцтвы не заўсёды атрымліваецца з-за недахопу часу і сродкаў. Апошнім часам высветлілася, што кіраўнікі сельсаветаў не заўсёды могуць выкарыстоўваць грошы, заробленыя ад правядзення аўкцыёнаў па продажы зямельных участкаў ці іх арэнды, на патрэбы сваіх тэрыторый. А гэта істотная крыніца папаўнення мясцовага бюджэту. Таму неабходна ўнесці яснасць у гэтае пытанне і дазволіць сельскім Саветам больш актыўна выкарыстоўваць заробленыя сродкі на добраўпарадкаванне тэрыторый, фінансаванне работ і паслуг, якія маюць дачыненне да гэтай дзейнасці. На думку Святланы Герасімовіч, гэта няправільна, калі старшыня сельскага Савета вымушаны хадзіць з працягнутай рукой па кабінетах кіраўнікоў гаспадарак і прадпрыемстваў і прасіць іх знайсці магчымасць прафінансаваць тую ці іншую карысную для мясцовых жыхароў справу.

Таксама прапануецца спонсарскую бязвыплатную дапамогу, якая можа быць прадастаўлена сельсаветам у выглядзе грашовых сродкаў, будаўнічых матэрыялаў, працоўнай сілы для выканання зацверджаных планаў па добраўпарадкаванні населеных пунктаў ці захаванні гісторыка-культурных помнікаў і г.д., залічваць у бюджэты гэтых мясцовых органаў і выкарыстоўваць па мэтавым прызначэнні. Для павышэння ўзроўню фінансавага забеспячэння правоў і абавязкаў мясцовых органаў улады ў Савет Міністраў унесены шэраг іншых прапаноў.

Быць ці не быць камунальна-ўнітарным прадпрыемствам?

Як вядома, вакол іх ужо не першы год ідуць гарачыя спрэчкі і дыскусіі. Сваё стаўленне выказала старшыня Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі. Яна нагадала: мець ці не мець такія прадпрыемствы — гэта права старшынь сельскіх Саветаў. Створана адпаведная юрыдычная база. Таму, калі старшыня Савета лічыць мэтазгодным адкрыць у сябе камунальна-ўнітарнае прадпрыемства, то, як той казаў, сцяг яму ў рукі. Ніхто забараняць не будзе.

Святлана Герасімовіч нагадала, што ў асобных раёнах гэтыя прадпрыемствы працуюць, і нават паспяхова. Іх досвед сведчыць аб жыццяздольнасці такой формы дзелавой дзейнасці. Дзякуючы КУПам у сельскай мясцовасці выконваюцца самыя розныя работы для вяскоўцаў, у тым ліку і на іх прысядзібных участках. У якасці прыкладу прыводзіўся Капыльскі раён. Там пры Цімкавіцкім сельвыканкаме, які ўзначальвае Алена Острыкава, камунальна-ўнітарнае прадпрыемства зарэкамендавала сябе з лепшага боку. Нягледзячы на тое, што цэны на яго паслугі вельмі прымальныя для вяскоўцаў, а накладныя выдаткі вялікія, прадпрыемства летась атрымала прыбытак 4 мільёны рублёў. Нехта ўсміхнецца, але, як заўважыла Святлана Міхайлаўна, для сельсавета і гэта грошы. Галоўнае ж у тым, што аказваецца дапамога людзям, сярод якіх шмат пенсіянераў.

Карысць такіх прадпрыемстваў відавочная, канстатавала Святлана Герасімовіч. А таму Рада па ўзаемадзеянні органаў мясцовага самакіравання прапануе, каб грошы ў выглядзе падаткаў ад дзейнасці камунальна-ўнітарных прадпрыемстваў, якія паступаюць у раённыя бюджэты, накіроўваліся ў бюджэт сельскага Савета, пры якім і працуе прадпрыемства — на вырашэнне мясцовых праблем.

Павучыцца ў мінчан

Святлана Герасімовіч прызналася, што спачатку насцярожана паставілася да абрання старшынёй Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў Васіля Панасюка. Ён прыйшоў з пасады дырэктара ТЭЦ. Здавалася, чысты гаспадарнік, а тут — сталічны Савет, складаныя задачы. Але літаральна з першых крокаў ён актыўна ўзяўся за новую справу, уважліва вывучыў досвед, напрацаваны яго папярэднікамі на пасадзе старшыні гарсавета, творча пераасэнсаваў здабыткі дэпутатаў, і цяпер актыўна развівае дзейнасць па ўсіх кірунках.

Напрыклад, шмат увагі надае гарсавет распаўсюджванню ў горадзе досведу камітэтаў тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання. Іх у горадзе ўжо 128. Летась было 110. Цяпер ідзе работа па арганізацыйным станаўленні раённых рад тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання. Іх задача — каардынаваць дзейнасць камітэтаў па месцы жыхарства людзей. Справа гэта няпростая. Ёсць ідэя: даручыць кіраўніцтва гэтымі раённымі радамі дэпутатам гарадскога Савета. Такі падыход падтрымлівае і Мінгарвыканкам. На погляд Святланы Герасімовіч, увогуле кіраванне і каардынацыя неабходны ў ходзе рэалізацыі кожнага сур'ёзнага праекта. Грамадская структура на ўзроўні раёна дазволіць лепш ведаць праблемы камітэтаў, абагульняць і распаўсюджваць іх здабыткі, магчыма, праводзіць сумесныя мерапрыемствы, а таксама адзначаць, у тым ліку і матэрыяльна, лепшых актывістаў. Гэты досвед мінчан вельмі цікавы, у іх ёсць чаму павучыцца, лічыць старшыня Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі.

Леанід Лахманенка

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Прадпрымальнікі запусцілі сацыяльную ініцыятыву, каб сэканоміць сродкі бюджэту, але вымушаны за гэта плаціць

Прадпрымальнікі запусцілі сацыяльную ініцыятыву, каб сэканоміць сродкі бюджэту, але вымушаны за гэта плаціць

На ўпарадкаванне пасля прыклееных паперак выдаткоўваюцца велізарныя сродкі.