24 Верасень, панядзелак

Вы тут

Дзеля пошуку


Падведзены вынікі літаратурнага конкурсу

Каб бы­ло што па­чы­таць і каб ха­це­ла­ся на­пі­саць... Вось тое, што аб'­яд­ноў­вае га­зе­ту з аў­та­ра­мі, якія да­сы­ла­юць свае тво­ры на кон­курс апа­вя­дан­няў «Звяз­ды». Пра­чы­таў­шы не­чае кра­наль­нае апа­вя­дан­не, бы­вае, хо­чац­ца вы­ка­зац­ца. Так уз­ні­кае рэ­дак­цый­ная пош­та з па­зна­кай «на лі­та­ра­тур­ны кон­курс». І ха­це­ла­ся б, каб та­кіх ліс­тоў бы­ло больш — да­сла­ных у кан­вер­тах ці на на­шу элект­рон­ную скры­ню. Та­му што ка­лі до­пі­саў больш — то і знач­на па­вя­ліч­ва­ец­ца ве­ра­год­насць та­го, што ся­род іх зной­дзец­ца ад­мет­нае апа­вя­дан­не, вар­тае та­го, каб яго дру­ка­ваць. І бы­вае так, што мож­на ўдзель­ні­чаць у на­шым кон­кур­се на пра­ця­гу дзе­ся­ці­год­дзя ці на­ват больш, мож­на пе­ры­я­дыч­на ба­чыць свае апа­вя­дан­ні на ста­рон­ках га­зе­ты, з кож­ным ра­зам імк­ну­чы­ся ства­рыць неш­та не па­доб­нае на ра­ней­шае — і пе­ра­магчы.

30-30

Пры­клад­на так атры­ма­ла­ся ў Ана­то­ля Бі­гай­да­ра­ва з Го­мель­шчы­ны. Ён даў­ні чы­тач «Звяз­ды» і адзін з ак­тыў­ных удзель­ні­каў кон­кур­су апа­вя­дан­няў. Пра­ца­ваў у ра­ён­ных га­зе­тах, апіс­ваў жыц­цё глы­бін­кі, на­зі­раў за людзь­мі і сі­ту­а­цы­я­мі, якія ха­це­ла­ся ўва­со­біць інакш, чым у жур­на­лісц­кіх ар­ты­ку­лах. 6 яго апа­вя­дан­няў бы­лі на­дру­ка­ва­ны на ста­рон­ках «Звяз­ды». І ад­но з іх ад­зна­ча­на 1-й прэ­мі­яй за 2013-ы год.

Пра тое, як уз­нік­ла ідэя «Ма­русь­чы­най да­ро­гі», Ана­толь Каз­бе­ка­віч рас­па­вя­дае так:

— Быў яшчэ ма­ла­ды, не слу­жыў у вой­ску, і мя­не вы­клі­ка­лі ў ва­ен­ка­мат у Жыт­ка­ві­чах. Я ішоў да пры­пын­ку і ўба­чыў дзіў­ную жан­чы­ну: рас­тра­па­ную, у чор­ным, з кій­ком у ру­ках... Уз­нік­ла за­ду­ма. Дык ка­лі гэ­та бы­ло! А на­пі­саў вось толь­кі ця­пер. У мя­не шмат апа­вя­дан­няў, да­ты ства­рэн­ня якіх мож­на па­зна­чыць пры­клад­на так: 1963-2012 га­ды. Ка­лі пра­ца­ваў у ра­ён­цы, ез­дзіў пі­саць пра фер­мы, кан­так­та­ваў з людзь­мі — заў­сё­ды пры­слу­хоў­ваў­ся, што га­во­раць, як га­во­раць. У мя­не бы­ло 3 на­тат­ні­кі, спі­са­ныя рас­ка­за­мі ад на­ро­да.

Ана­толь Бі­гай­да­раў пры­знаў­ся, што ўсё жыц­цё ма­рыў на­пі­саць ра­ман. А ў дзя­цін­стве, у кла­се 5-м, на­тхніў­шы­ся Ян­кам Маў­рам, на­пі­саў на­ват сваіх «Па­лес­кіх ра­бін­зо­наў»... Дум­кі пра ўлас­ную твор­часць пра­цяг­ва­юць тур­ба­ваць і ця­пер: час ак­тыў­най пра­цы скон­ча­ны, і на пен­сіі ёсць маг­чы­масць пі­саць для ся­бе. А ча­сам і для ін­шых — ка­лі гэ­та на­дру­ка­ва­лі, на­прык­лад, у га­зе­це.

Ула­даль­нік 2-й прэ­міі на­ша­га кон­кур­су Ва­ле­рый Га­пе­еў таксама прый­шоў у лі­та­ра­ту­ру з жур­на­ліс­ты­кі. Пра­цуе ў Іва­цэ­ві­чах, з'яў­ля­ец­ца вя­до­мым у кра­і­не пісь­мен­ні­кам, аў­та­рам кніг. А вось на­ша лаў­рэ­ат­ка 3-й прэ­міі Ма­ры­на Яў­сей­чык дзя­ку­ю­чы «Звяз­дзе» за­яві­ла пра ся­бе як пра но­ва­га ці­ка­ва­га аў­та­ра яшчэ ў школь­ныя га­ды!. І пра­цяг­вае пі­саць лі­та­ра­тур­ныя тво­ры, не­ка­то­рыя з іх дру­ку­юц­ца ў рам­ках кон­кур­су ў на­шай га­зе­це. Дзе­ля та­го, каб з'яў­ля­лі­ся но­выя ма­ла­дыя аў­та­ры, якія пі­шуць па-бе­ла­рус­ку, га­зе­та і ла­дзіць лі­та­ра­тур­ны кон­курс. Як па­тлу­ма­чыў га­лоў­ны рэ­дак­тар Алесь Кар­лю­ке­віч

:

— Мы за­ці­каў­ле­ныя, каб ішоў па­ста­ян­ны по­шук. Заў­сё­ды ў пра­цы мас­-ме­дыя важ­най за­да­чай быў по­шук — но­вых тэм, ці­ка­вых ідэй, аў­та­раў. Шмат ча­го ці­ка­ва­га пра­па­ноў­ва­ла ме­на­ві­та пош­та вы­дан­няў — як ма­са­вых, так і лі­та­ра­тур­ных. На­прык­лад, ка­лісь­ці і Ва­сіль Бы­каў да­сы­лаў пош­тай свае пер­шыя апо­вес­ці ў ча­со­пі­сы. Та­му пра­ца з рэ­дак­цый­най пош­тай для нас важ­ная, у тым лі­ку і з тымі тво­рамі, якія пра­па­ноў­ва­юц­ца на лі­та­ра­тур­ны кон­курс. Мы ха­це­лі б уба­чыць тых лю­дзей, якіх, маг­чы­ма, не за­ўва­жы­лі лі­та­ра­тур­на-мас­тац­кія вы­дан­ні. Ха­це­лі б ба­чыць тво­ры тых, хто пра­цуе і жы­ве ў рэ­гі­ё­нах на­шай кра­і­ны, ха­це­ла­ся б зра­зу­мець, як яны гля­дзяць на жыц­цё, якім чы­нам асэн­соў­ва­юць гіс­то­рыю і рэ­ча­іс­насць. Дзе­ля гэ­та­га, я ду­маю, кон­курс ла­дзіў­ся і ў ра­ней­шыя га­ды, і дзе­ля гэ­тай мэ­ты мы бу­дзем яго пра­цяг­ваць.

Вя­ду­чы кон­кур­су апа­вя­дан­няў «Звяз­ды» пісь­мен­нік Алесь Ба­дак ад­зна­чыў:

— Сам па са­бе кон­курс апа­вя­дан­няў вель­мі скла­да­ны. Жанр на­огул вель­мі скла­да­ны, а што ты­чыц­ца гэ­та­га кон­кур­су, то тут га­вор­ка пра ка­рот­кія апа­вя­дан­ні. У кла­січ­най бе­ла­рус­кай ці рус­кай лі­та­ра­ту­ры ма­ла хто звяр­таў­ся ме­на­ві­та да ка­рот­кіх апа­вя­дан­няў. Са­праў­ды, аб­ме­жа­ваць ся­бе на 4-5 ста­ро­нак тэкс­ту вель­мі ня­прос­та. Але кры­тэ­рый вы­зна­чэн­ня леп­шых тво­раў за год адзін: каб бы­ло ары­гі­наль­на. У нас дру­ку­ец­ца фан­тас­ты­ка, гіс­та­рыч­ныя тво­ры, гу­ма­рыс­тыч­ныя апа­вя­дан­ні, жыц­цё­выя гіс­то­рыі, ка­лі гэ­та ары­гі­наль­на па­да­дзе­на. Ары­гі­наль­насць — рэч не­прад­ка­заль­ная. Нам дасы­ла­юць шмат апа­вя­дан­няў пра­фе­сій­ныя аў­та­ры. Але пер­шае мес­ца не­аба­вяз­ко­ва мо­жа за­няць пра­фе­сій­ны пісь­мен­нік. Ха­чу па­жа­даць усім, хто пі­ша ці толь­кі спра­буе, не ба­яц­ца ўдзель­ні­чаць. Сён­ня шан­цы ёсць ва ўсіх, у якім бы кі­рун­ку ча­ла­век не пра­ца­ваў: ці ён пі­ша дэ­тэк­тыў­ныя гіс­то­рыі, ці фан­тас­ты­ку, ці тра­ды­цый­ную бе­ла­рус­кую лі­та­ра­ту­ру (вяс­ко­вую, га­рад­скую). Пра што ча­ла­век ні пі­саў бы, усё роў­на ён пра сваё пі­ша...

Ма­ры­на Яў­сей­чык, якая ўжо трой­чы бы­ла ад­зна­ча­на ў на­шым кон­кур­се, да­ла па­ра­ду ма­ла­дым аў­та­рам, якія ха­це­лі б пі­саць па-бе­ла­рус­ку:

— Перш за ўсё, важ­на мець жа­дан­не пі­саць. Та­му што ў дум­ках мо­жа іс­ці спрэч­ка: пі­саць ці не. Але трэ­ба сес­ці за стол, узяць ручку і па­чаць пі­саць. Як у вы­пад­ку з лю­бой пра­цай: па­чы­на­еш — і ро­біш... Бы­вае, што трэ­ба па­пра­ца­ваць са слоў­ні­ка­мі — за­зір­нуць у тлу­ма­чаль­ны ці слоў­нік эпі­тэ­таў. Зда­ра­ец­ца, што не ха­пае слоў­ні­ка­ва­га за­па­су, дык слоў­ні­кі ўсё пад­ка­жуць. Трэ­ба са ста­ры­мі людзь­мі больш ка­му­ні­ка­ваць, ка­лі пры­яз­джа­еш у вёс­ку, прай­сці­ся, па­гу­та­рыць. Гэ­та і ёсць бе­ла­рус­кая жы­вая мо­ва, трэ­ба яе слу­хаць. Трэ­ба і са­мо­му раз­маў­ляць на ёй. Бы­вае, што на­тхнен­не пі­саць уз­ні­кае ад та­го, што гля­дзіш па ба­ках, і не­ка­то­рыя з'я­вы ўраж­ва­юць. І ка­лі ты ўра­зіў­ся і гэ­та прай­шло праз тваё нут­ро, то ёсць маг­чы­масць ства­рыць неш­та асаб­лі­вае. Але га­лоў­ная па­ра­да — ад­чу­ваць ся­бе асо­бай. Ка­лі ты ад­чу­ва­еш ся­бе асо­бай, то не бу­дзеш па­раў­ноў­ваць свой та­лент з та­лен­там ін­ша­га ча­ла­ве­ка. Трэ­ба да­вя­раць са­мо­му сабе... Для мя­не кож­ны раз удзел у кон­кур­се і су­стрэ­ча ў «Звяз­дзе» — як на­та­лен­не сма­гі, ка­лі я ба­чу за­ці­каў­ле­ных у спра­ве лю­дзей.

Ла­ры­са ЦІ­МО­ШЫК

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА.

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.