Вы тут

Унікальная прафесія: вучыць і вучыцца!


«У су­бо­ту ў шко­ле ад­бу­дзец­ца пра­вер­ка за­ня­тас­ці дзя­цей і баць­коў у шосты школь­ны дзень. Але, на жаль, баць­кі апош­нім ча­сам у су­бо­ту ў шко­лу рэд­ка за­гляд­ва­юць. Што ра­біць на­стаў­ні­ку, які пе­ра­жы­вае за вы­ні­кі пра­вер­кі? Як яму за­ці­ка­віць у школь­ных ме­ра­пры­ем­ствах і дзя­цей, і іх баць­коў?» Уся­го дзве хві­лі­ны на скла­дан­не па­лы­мя­най пра­мо­вы, якая да­зво­ліць пе­ра­ка­наць і пер­шых, і дру­гіх у ка­рыс­нас­ці шостага школь­на­га дня, бы­лі ва ўдзель­ні­каў ІІІ Рэс­пуб­лі­кан­ска­га фес­ты­ва­лю пе­да­га­гіч­на­га май­стэр­ства «Пе­да­гог-май­стар — ма­ла­до­му на­стаў­ні­ку».

6-11

6-11

 

Знай­сці па­трэб­ныя ар­гу­мен­ты — ня­прос­тая за­да­ча на­ват для во­пыт­на­га на­стаў­ні­ка. Між ін­шым, удзель­ні­ка­мі бліц-тур­ні­ру на сцэ­не бы­лі ма­ла­дыя пе­да­го­гі, якія яшчэ толь­кі па­чы­на­юць спа­сці­гаць азы пе­да­га­гіч­най пра­фе­сіі. А за­дач­кі сы­па­лі­ся на іх ад­на скла­да­ней­шая за дру­гую. Як пра­вес­ці агі­та­цый­ную ра­бо­ту з баць­ка­мі так, каб вы­ка­наць «спу­шча­нае» звер­ху рас­па­ра­джэн­не і не са­рваць за­пла­на­ва­ную «доб­ра­ах­вот­ную ак­цыю»? Як пе­ра­ка­наць стар­ша­клас­ні­цу ад­мо­віц­ца ад вы­ка­ры­стан­ня да­ра­гой кас­ме­ты­кі, ка­лі яе баць­кі не ма­юць ні­чо­га су­праць «бяс­крыўд­на­га за­хап­лен­ня» сва­ёй дач­кі? Як су­па­ко­іць агрэ­сіў­на на­стро­е­ную ма­ці вуч­ня, што абу­ра­ец­ца «не­спра­вяд­лі­ва ніз­кі­мі» ад­зна­ка­мі сы­на? А як «за­ма­ніць» у шко­лу баць­ку вуч­ня, ка­лі той ка­тэ­га­рыч­на ад­маў­ля­ец­ца ад удзе­лу ў баць­коў­скіх схо­дах па пры­чы­не сва­ёй па­ста­ян­най за­ня­тас­ці? З ней­кі­мі за­дан­ня­мі ма­ла­дыя пе­да­го­гі спра­ві­лі­ся па­спя­хо­ва, з ней­кі­мі — толь­кі част­ко­ва, а «ключ» да не­ка­то­рых так і не знай­шлі. Та­му па­ра­ды экс­пер­та, у ро­лі яко­га вы­сту­паў док­тар псі­ха­ла­гіч­ных на­вук, пра­фе­сар Ула­дзі­мір Ян­чук, бы­лі для іх вель­мі ка­рыс­ны­мі. Дэ­кан фа­куль­тэ­та пра­фе­сій­на­га раз­віц­ця спе­цы­я­ліс­таў Ака­дэ­міі пас­ля­дып­лом­най аду­ка­цыі тлу­ма­чыў ма­ла­дым на­стаў­ні­кам, як год­на вый­сці са скла­да­на­га ста­но­ві­шча, як не па­крыў­дзіць ні вуч­ня, ні баць­коў, як пе­ра­ка­наць іх, зра­біў­шы сва­і­мі са­юз­ні­ка­мі.

Вы­мі­ра­ючы від?

 

Што ад­ра­зу кі­да­ла­ся на фес­ты­ва­лі ў во­чы, дык гэ­та вя­лі­кая коль­касць ся­род яго ўдзель­ні­каў пе­да­го­гаў-муж­чын, што шчы­ра ка­жу­чы, не зу­сім ха­рак­тэр­на для на­шых школ. Мож­на ска­заць, што муж­чы­на ў пе­да­го­гі­цы — гэ­та від, які вы­мі­рае. Ка­лі ў Мін­скай воб­лас­ці скла­лі парт­рэт ма­ла­до­га пе­да­го­га, вы­свет­лі­ла­ся, што ся­род ма­ла­дых школь­ных на­стаў­ні­каў уся­го 12% муж­чын. А коль­кі іх за­ста­нец­ца на «пры­школь­най ар­бі­це» праз год—два, ка­лі ад­пра­цоў­ка па раз­мер­ка­ван­ні за­вер­шыц­ца ці ка­лі муж­чы­ну да­вя­дзец­ца ўтрым­лі­ваць сваю сям'ю?

Але фес­ты­валь — гэ­та най­перш свя­та, дзе пра буд­ні школь­ных на­стаў­ні­каў мож­на ве­се­ла і трап­на жар­та­ваць і зры­ваць апла­дыс­мен­ты за­лы, якая ра­зу­мее ця­бе лі­та­раль­на з паў­сло­ва. «Праб­ле­мы ў аса­біс­тым жыц­ці? Ідзі пра­ца­ваць у шко­лу. Ні­я­ка­га аса­біс­та­га жыц­ця — ні­я­кіх праб­лем». «Ве­ды ў нас да­юць бяс­плат­на. А ці мно­га да­юць?»

Збор­ная ка­ман­да ма­ла­дых пе­да­го­гаў Го­мель­скай воб­лас­ці іра­ніч­на абы­гра­ла на сцэ­не ўсе амп­луа су­час­на­га на­стаў­ні­ка, яко­му да­во­дзіц­ца быць ад­на­ча­со­ва і мас­та­ком-афар­мі­це­лем, і са­цы­яль­ным ра­бот­ні­кам, і псі­хо­ла­гам, і ар­га­ні­за­та­рам, і мед­ра­бот­ні­кам, і эк­скур­са­во­дам, і спарт­сме­нам, і бар­дам, і паэ­там, і вы­ка­наў­цам, і ак­цё­рам, і рэ­жы­сё­рам, і па­жар­ным, і ку­ха­рам... «Што ні ска­жуць, здзейс­ніць змог усё­ма­гут­ны пе­да­гог!»

Ма­ла­дыя пе­да­го­гі ста­лі­цы зла­дзі­лі на сцэ­не са­праўд­нае шоу: «пле­мя пе­да­го­гаў» пе­ра­да­ва­ла на­шчад­кам 10 за­ко­наў пе­да­га­гіч­най пра­фе­сіі.

«Ня­хай дзе­ці твае ча­ка­юць на­стаў­ні­ка свай­го, як пту­ша­ня­ты ў ха­лод­ным гняз­дзе. Пры­ходзь да іх на ўрок з ежай для ро­зу­му. Не ля­ці на ўрок з пус­тым ро­там. Каб ву­чыць, трэ­ба са­мо­му быць ву­чо­ным».

«Ня­хай сі­ла льва, ся­бар мой, ава­ло­дае ро­зу­мам і сэр­цам тва­ім, толь­кі са­ма­га сме­ла­га і ўпэў­не­на­га звя­ра пры­зна­юць ца­ром сва­ім. Цар­ствуй, але не па­нуй, каб са­мы сла­бы мог прый­сці да ця­бе і звяр­нуц­ца па да­па­мо­гу»,

«Стань усім апо­рай, будзь са­мым хіт­рым і імк­лі­вым у зграі сва­ёй».

Ну, а пес­ня «О, бо­жа, які на­стаў­нік!», па­кла­дзе­ная на ме­ло­дыю ле­таш­ня­га хі­та, і ўво­гу­ле мае ўсе шан­цы стань гім­нам ма­ла­дых пе­да­го­гаў.

6-7

6-7

 

Пра­ца­го­лік і аль­тру­іст

Прад­стаў­ні­кі Мін­скай воб­лас­ці прэ­зен­та­ва­лі на фес­ты­ва­лі ка­лек­тыў­ны парт­рэт ма­ла­до­га пе­да­го­га. Ся­рэд­ні ўзрост — 23,095 го­да. Ся­рэд­ні па­мер на­гі — 38,047. Ся­рэд­ні за­ро­бак — 2,89 млн руб­лёў. Ся­рэд­няя ву­чэб­ная на­груз­ка — 25,476 га­дзін на ты­дзень. За­хап­лен­ні — чы­тан­не кніг, ёга, дрэ­сі­роў­ка са­ба­кі, пі­ла­тэс, ванд­роў­кі, та­пі­я­рый з сур­вэ­так, спе­вы ў ду­шы і не толь­кі... Усе ма­ла­дыя на­стаў­ні­кі Мін­шчы­ны з'яў­ля­юц­ца пра­су­ну­ты­мі ка­рыс­таль­ні­ка­мі пер­са­наль­ных кам­п'ю­та­раў. 24% уме­юць пра­ца­ваць з ін­тэр­ак­тыў­най дош­кай. Хто-ні­хто «за­блы­таў­ся ў са­цы­яль­ных сет­ках».

Ці­ка­вы­мі зда­юц­ца ад­ка­зы ма­ла­дых на­стаў­ні­каў на­конт ба­чан­ня ся­бе ў пе­да­го­гі­цы. На іх дум­ку, на­стаў­нік — гэ­та вы­ха­валь­нік, та­ва­рыш, веч­ны ву­чань, ак­цёр, ад­кры­ва­льнік, мі­сі­я­нер, муд­рэц, пра­ца­го­лік, ін­тэ­лі­гент, нянь­ка, аль­тру­іст, фі­лант­роп, скульп­тар, аб­слу­га, баць­ка, ка­ман­дзір і эта­лон цярп­лі­вас­ці.

На ра­бо­ту на­стаў­ні­кам ма­ла­дых спе­цы­я­ліс­таў на­тхні­ла: ма­ра дзя­цін­ства (8%), лю­бі­мыя на­стаў­ні­кі (24%), лю­боў да дзя­цей (20%), вы­пад­ко­васць (12%), про­філь­нае на­ву­чан­не (16%). Але 8% пры­зна­лі­ся, што ўво­гу­ле не збі­ра­лі­ся ста­на­віц­ца на­стаў­ні­ка­мі.

«Ці пла­ну­е­це вы за­стац­ца ў аду­ка­цыі?» — па­ці­ка­ві­лі­ся ў мо­ла­дзі. «Не пла­ную» — ад­ка­за­лі 5% апы­та­ных. «Яшчэ не вы­ра­шыў» — 30%. «Не­каль­кі га­доў, а да­лей па аб­ста­ві­нах» — 30%. «Ка­лі ў аду­ка­цыі штось­ці зме­ніц­ца ў леп­шы бок, то доў­га» — 25%. «Да пен­сіі» — 10%.

Ад кі­раў­ніц­тва ма­ла­дыя пе­да­го­гі ча­ка­юць: ча­ла­ве­ча­га стаў­лен­ня, цярп­лі­вас­ці і па­ва­гі, ра­зу­мен­ня і ла­яль­нас­ці, ма­тэ­ры­яль­най пад­трым­кі, «ад­кры­тас­ці да ма­іх ідэй», «каб ды­рэк­тар не на­гру­жаў мя­не». Але ёсць і та­кія, якія ні на што не спа­дзя­юц­ца.

«Ка­лі б бы­ла маг­чы­масць, што б вы ска­за­лі мі­ніст­ру аду­ка­цыі?» — «Па­пя­ро­вая ра­бо­та за­бі­рае час ад зно­сін з дзець­мі», «Што мне ра­біць, ка­лі на­ват не­ка­то­рыя ка­ле­гі пра­па­ну­юць ад­пра­ца­ваць і знай­сці больш вы­со­ка­аплат­ную ра­бо­ту?», «Пад­тры­май­це прэ­стыж пра­фе­сіі пе­да­го­га, у тым лі­ку і ма­тэ­ры­яль­на».

Каб не збег­лі

Аб прэ­сты­жы пра­фе­сіі пе­да­го­га і мі­сіі на­стаў­ні­ка раз­ва­жа­ла і за­слу­жа­ны ра­бот­нік аду­ка­цыі Рэс­пуб­лі­кі Бе­ла­русь, пе­да­гог з больш чым паў­ве­ка­вым ста­жам, кі­раў­нік рэс­пуб­лі­кан­скіх іна­ва­цый­ных пра­ек­таў Ган­на ДА­БРЫ­НЕЎ­СКАЯ:

— На­ша з ва­мі пра­фе­сія — уні­каль­ная: яна са­мая га­лоў­ная, са­мая твор­чая, са­мая цяж­кая, са­мая нер­во­вая і бяз­лі­тас­ная, са­мая не­бяс­печ­ная, са­мая вы­са­ка­род­ная і ўдзяч­ная, са­мая ін­тэ­ле­кту­аль­ная і ра­ман­тыч­ная. Па на­пру­жа­нас­ці ра­бо­ту на­стаў­ні­ка мож­на па­раў­наць з ра­бо­тай авія­дыс­пет­ча­ра моц­на за­гру­жа­на­га між­на­род­на­га аэ­ра­пор­та ў цяж­кіх ме­тэа­ўмо­вах: то ўзлёт, то па­сад­ка; то даж­джы, то ту­ман.

Ад на­стаў­ні­ка вель­мі мно­га­га ча­ка­юць. Яшчэ фі­ло­саф Пла­тон ка­заў: ка­лі ша­вец бу­дзе дрэн­ным май­страм, то дзяр­жа­ва ад гэ­та­га не па­цер­піць, а вось ка­лі гра­ма­дзян бу­дуць вы­хоў­ваць дрэн­ныя, не­да­свед­ча­ныя на­стаў­ні­кі, то мы па­цер­пім ад гэ­та­га ўсе. Дык ці мо­жа быць не­прэ­стыж­най пра­фе­сія на­стаў­ні­ка? Хто і што ро­біць яе прэ­стыж­най? Прэ­стыж­най яе ро­бяць перш за ўсё лю­дзі, якія вы­кон­ва­юць са­мую важ­ную мі­сію на Зям­лі. Ад нас з ва­мі за­ле­жыць вель­мі шмат. І па­мы­ляц­ца мы пра­ва не ма­ем. На­поў­ніць жыц­цё сэн­сам — мі­сія на­стаў­ні­ка. І толь­кі ка­лі мы да­б'ём­ся, каб у пе­да­га­гіч­ныя ВНУ пай­шлі са­мыя та­ле­на­ві­тыя, са­мыя адо­ра­ныя, са­мыя доб­рыя лю­дзі з вы­со­кім ду­хоў­ным і асо­бас­ным па­тэн­цы­я­лам, та­ды і змо­жам ска­заць, што сваю мі­сію вы­ка­на­лі цал­кам. За­да­ча на­стаў­ні­ка — вы­рас­ціць дру­го­га на­стаў­ні­ка. Са­мае га­лоў­нае, каб вы не зба­я­лі­ся і не ўцяк­лі. Толь­кі ад­да­насць пра­фе­сіі і жа­дан­не ёй ад­па­вя­даць да­па­мо­жа вам стаць шчас­лі­вы­мі і па­спя­хо­вы­мі на­стаў­ні­ка­мі.

На­дзея НІ­КА­ЛА­Е­ВА.

Фо­та аў­та­ра

Да­вед­ка «Звяз­ды»

Фес­ты­валь пе­да­га­гіч­на­га май­стэр­ства «Пе­да­гог-май­стар — ма­ла­до­му на­стаў­ні­ку» прай­шоў ужо ў трэ­ці раз. На пра­ця­гу двух дзён сва­ім до­све­дам з ма­ла­ды­мі пе­да­го­га­мі дзя­лі­лі­ся чле­ны клу­ба «Хрус­таль­ны жу­ра­вель», які аб'­яд­ноў­вае ўдзель­ні­каў рэс­пуб­лі­кан­ска­га кон­кур­су пра­фе­сій­на­га май­стэр­ства пе­да­го­гаў «На­стаў­нік го­да». Для ма­ла­дых пе­да­го­гаў бы­лі ар­га­ні­за­ва­ныя май­стар-кла­сы па кож­ным прад­ме­це, па вы­ка­ры­стан­ні на ўро­ках ін­тэр­ак­тыў­ных тэх­на­ло­гій, ар­га­ні­за­цыі шостага школь­на­га дня, пра­вя­дзен­ні клас­ных га­дзін і ін­шыя.

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

У свеце

Навошта Нарвегія назапасіла рэкордную «заначку»?

Навошта Нарвегія назапасіла рэкордную «заначку»?

​Актывы суверэннага фонду каралеўства Нарвегія перавысілі трыльён долараў.

Грамадства

Як жывуць апошнія жыхары вёскі Дзет­ка­ві­чы

Як жывуць апошнія жыхары вёскі Дзет­ка­ві­чы

У Дзеткавічах хоць і зарэгістравана сем чалавек, пастаянна пражываюць тры жанчыны. 

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра настаўніка года, непрадугледжаныя паводзіны і англійскі кампот.