Двое


Ён і яна. Ма­ла­дыя. Абое трошкі сарам­лівыя. Гля­дзяць адзін на аднаго, усмі­ха­юц­ца, апускаюць вочы. Зноў уз­ды­ма­юць і глядзяць, і не ба­чаць ні­ко­га ін­ша­га: толькі яна — яго, ён — яе. І ні­ку­ды не падзец­ца ад гэ­та­га. І пачы­на­ец­ца жыц­цё ра­зам... За­вя­дзён­ка.

Ме­на­ві­та пра гэ­та спек­такль ад NіMutheater, які так і на­зы­ва­ец­ца «Eіnleben/За­вя­дзён­ка». Наз­ва на дзвюх мо­вах — ня­мец­кай і бе­ла­рус­кай. Та­му што на­са­мрэч пра­ект ін­тэр­на­цы­я­наль­ны: у NіMutheatr удзель­ні­ча­юць ня­мец­кі ак­цёр Ёга­нэс Шту­бен­фоль, іс­пан­ская акт­ры­са Ірэ­на Фас Фі­та, бе­ла­рус­кія — рэ­жы­сёр­ка Ка­ця­ры­на Авер­ка­ва і му­зы­кант Ма­цей Са­бу­раў. Гэ­тая не­за­леж­ная тэ­ат­раль­ная гру­па скла­ла­ся ў 2013 го­дзе. А ўжо сё­ле­та прад­ста­ві­ла ў Мін­ску на сцэ­не Рэс­пуб­лі­кан­ска­га тэ­ат­ра бе­ла­рус­кай дра­ма­тур­гіі спек­такль, ство­ра­ны пры пад­трым­цы Ін­сты­ту­та Гё­тэ. Зноў-та­кі ці­ка­вае між­куль­тур­нае спа­лу­чэн­не. Спек­такль з шэ­ра­гу тых, дзе ні­бы­та дра­ма­тур­гіі і ня­ма, у ім ня­ма тэкс­ту, які пра­маў­ля­ец­ца. Але на­са­мрэч спек­такль вель­мі дра­ма­тыч­ны — гэ­та да­ся­га­ец­ца за кошт рэ­жы­су­ры, якая ро­біць стаў­ку на плас­ты­ку.

Бы­ва­юць спек­так­лі, дзе сло­вы са­праў­ды не па­трэб­ны. Тое, што ад­бы­ва­ец­ца на сцэ­не, зра­зу­ме­ла ў лю­бым кут­ку зям­но­га ша­ра: хоць лю­дзі і жы­вуць у роз­ных кра­і­нах, але яны ад­ноль­ка­ва пад­улад­ныя та­ко­му па­чуц­цю, як ка­хан­не; ад­ноль­ка­ва ад­чу­ва­юць ра­дасць, боль, пе­ра­жы­ва­юць за бліз­кіх, крыў­дзяц­ца, па­ку­ту­юць і спа­дзя­юц­ца. І якія ўсё ж ад­ноль­ка­выя ча­ла­ве­чыя іс­то­ты па сва­іх эмо­цы­ях. Та­му та­кім спек­так­лям на­ка­на­ва­ны пос­пех, дзе б іх ні па­ка­за­лі — ці то ў Бер­лі­не, ці то ў Мін­ску.

Але для бе­ла­рус­ка­га гле­да­ча ўсё ж па­трэб­на тлу­ма­чэн­не: у нас вя­лі­кая част­ка на­шай тэ­ат­раль­най гля­дац­кай аў­ды­то­рыі за­ліч­вае па­доб­ныя спек­так­лі да лі­ку экс­пе­ры­мен­таль­ных. І гэ­та пры тым, што ў нас ужо бы­лі вель­мі па­спя­хо­выя па­ста­ноў­кі без слоў, на­ват па­вод­ле кла­січ­най дра­ма­тур­гіі. Але ж і су­час­ныя ёсць: свае дум­кі і пе­ра­жы­ван­ні бе­ла­рус­кія рэ­жы­сё­ры ўсё час­цей да­но­сяць праз плас­ты­ку: без слоў мож­на рас­па­вес­ці шмат ча­го і вель­мі глы­бо­ка, а ней­кія з'я­вы жыц­ця цал­кам упіс­ва­юц­ца ў фор­му­лу «ня­ма слоў». І та­ды рэ­жы­сёр шу­кае ін­шыя срод­кі вы­яў­лен­ня ідэй — праз фор­му.

Тое, што ў «За­вя­дзён­цы» бу­дзеш гля­дзець неш­та асаб­лі­вае, ра­зу­ме­еш яшчэ да па­чат­ку. На сцэ­не ство­ра­ны са­праўд­ны бар. На стой­цы на­поі — на вы­бар. Ма­ла­ды ча­ла­век на­лі­вае кі­ліш­кі, па­ды­хо­дзяць лю­дзі, час­ту­юц­ца. Іг­рае му­зы­ка. Ідзе сваё раз­ня­во­ле­нае жыц­цё. Ад­чу­ван­не са­праўд­нас­ці на­ўмыс­на ство­ра­на дзе­ля та­го, каб пад­крэс­ліць рэ­аль­насць усіх ін­шых па­дзей на сцэ­не.

...Яны па­зна­ё­мі­лі­ся ў ба­ры. Пры­глу­ша­нае свят­ло, ра­ман­тыч­ная му­зы­ка. Ён і яна. Апы­нуў­шы­ся за ад­ным ста­лом, за­сла­ным бе­лым аб­ру­сам, яны ад­чу­ва­юць уза­ем­нае пры­цяг­нен­не. І тут усё зра­зу­ме­ла: гэ­та на­ка­на­ва­насць. Ця­пер яны ра­зам. Аб­рус пе­ра­тва­ра­ец­ца ў фа­ту, стол ста­но­віц­ца ўва­саб­лен­нем агуль­на­га жыт­ла, дзе ўсё ро­біц­ца ра­зам. Ра­зам — сня­да­нак ці вя­чэ­ра. Ра­зам шча­бя­тан­не на ка­на­пе, ра­зам — раз­ня­во­лен­не ў ван­не. І ўсё гэ­та ўва­саб­ля­ец­ца вы­ключ­на з да­па­мо­гай адзі­най рэ­чы на сцэ­не — ста­ла. Так­са­ма як і аб­рус мя­няе сваё пры­зна­чэн­не: вось гэ­та прас­ці­на, на якой ім утуль­на ўдва­іх, вось па­кры­ва­ла ці руч­нік... Зноў аб­рус, па­кры­ва­ла, прас­ці­на. Так што­дня. І не­як не­пры­кмет­на бе­лая тка­ні­на, якая яд­на­ла, ста­но­віц­ца сім­ва­лам раз'­яд­на­нас­ці. На ка­на­пе, за­сла­най па­кры­ва­лам, ужо ма­ла мес­ца два­ім, на прас­ці­не яны ўжо да­лё­ка ад­но ад ад­на­го, руч­нік хтось­ці хо­ча пе­ра­цяг­нуць са­бе... Кож­ны па­асоб­ку, хоць усё яшчэ яны іс­ну­юць у ад­ной пра­сто­ры. І ад гэ­та­га ні­ку­ды не па­дзец­ца. У гэ­ты мо­мант зу­сім не ду­ма­еш пра тое, што пе­рад та­бой ак­цё­ры: шка­ду­еш лю­дзей, якія пад прэ­сам што­дзён­нас­ці за­бы­лі­ся на свае па­чуц­ці. Ці ўсё ж згу­бі­лі іх?

Пры­ем­ны ве­чар у ба­ры. Ён і яна. Гля­дзяць ад­но на ад­на­го — ні­бы­та ні­чо­га і не бы­ло. А мо­жа са­праў­ды ні­чо­га і не бы­ло? А ўсё гэ­та — толь­кі гуль­ня ўяў­лен­ня, улас­ная пе­ра­сця­ро­га, каб не тра­піць у ко­ла вось та­кой за­вя­дзён­кі, у якім за­бы­ва­еш пра тое, што ёсць ка­хан­не?.. Гэ­та яна. І гэ­та ён. Яны по­бач. І шка­да, ка­лі не па­зна­ё­мяц­ца. Бо яно вар­тае та­го, каб па­спра­ба­ваць. Па­спра­ба­ваць быць ра­зам і па­спра­ба­ваць не страч­ваць.

Гэ­ты спек­такль ство­ра­ны дзе­ля пы­тан­няў, а не дзе­ля ад­ка­заў — іх кож­ны зной­дзе сам з улі­кам улас­на­га жыц­цё­ва­га до­све­ду. З пунк­ту гле­джан­ня свай­го жа­дан­ня жыць на­поў­ні­цу — а гэ­та зна­чыць, не ха­вац­ца ад па­чуц­цяў і не ба­яц­ца іх.

Вы­бар срод­каў у су­час­най тэ­ат­раль­най прак­ты­цы раз­на­стай­ны. Але тэ­атр «NіMu» ні­бы­та дэк­ла­руе свой кі­ру­нак у пра­цы: «Нас ці­ка­вяць экс­пе­ры­мен­ты з роз­ны­мі фор­ма­мі тэ­ат­ра, між­куль­тур­ная ка­му­ні­ка­цыя, по­шук сва­ёй уні­каль­най тэ­ат­раль­най мо­вы, аў­тар­скі по­гляд на ак­ту­аль­ныя тэ­мы». Тое, што Ка­ця­ры­на Авер­ка­ва — рэ­жы­сёр­ка, скі­ра­ва­ная на по­шук, бы­ло зра­зу­ме­ла па яе па­пя­рэд­ніх пра­цах, у тым лі­ку і ў рэ­пер­ту­ар­ных дзяр­жаў­ных тэ­ат­рах, ся­род якіх бы­лі па­ста­ноў­кі з пры­знан­нем на між­на­род­ных фес­ты­ва­лях (на­прык­лад, «Офіс» Ку­па­лаў­ска­га тэ­ат­ра). Але доб­ра, ка­лі твор­чыя лю­дзі шу­ка­юць ся­бе — і зна­хо­дзяць маг­чы­масць пра­ца­ваць так, як ду­ша пад­каз­вае. Зна­чыць, шчы­ра, зна­чыць, з па­чуц­цём. І гэ­та ці­ка­ва гля­дзець.

Ла­ры­са ЦІ­МО­ШЫК.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...

Грамадства

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

Атрымаць падказкі вам дапаможа экскурсія «Рамантыка мінскіх дворыкаў».