Вы тут

Нар­маль­на жыць, пра­ца­ваць і су­пра­цоў­ні­чаць


на­ша кра­і­на га­то­ва з усі­мі дзяр­жа­ва­мі і на­ро­да­мі.

Па тра­ды­цыі Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­ка­заў на пы­тан­ні жур­на­ліс­таў, за­кра­нуў­шы тэ­мы, якія хва­лю­юць усё бе­ла­рус­кае гра­мад­ства.

Аб ро­лі мяс­цо­вых Са­ве­таў і аб зме­нах у вы­бар­чым за­ка­на­даў­стве

Га­зе­та «СБ. Бе­ла­русь се­год­ня». На мі­ну­лых вы­ба­рах у мяс­цо­выя Са­ве­ты Вы вы­ка­за­лі па­жа­дан­не, каб гэ­тыя Са­ве­ты і вы­ка­наў­чая ўла­да пра­ца­ва­лі больш ак­тыў­на і больш шчыль­на не­па­срэд­на з на­сель­ніц­твам. Як Вы ацэнь­ва­е­це сі­ту­а­цыю сён­ня? І якое па­жа­дан­не ха­це­лі б даць но­ва­му скла­ду дэ­пу­та­таў?

2— Перш за ўсё ха­чу па­дзя­ка­ваць усім дэ­пу­та­там, якія скла­да­юць свае паў­на­моц­твы пас­ля гэ­тых вы­ба­раў. Дзесь­ці кры­ху менш за па­ло­ву, па ма­іх да­ных, сён­ня зноў ба­ла­ту­юц­ца ў дэ­пу­та­ты мяс­цо­вых Са­ве­таў. Гэ­та так­са­ма ня­дрэн­на, па­він­на быць пэў­ная пе­ра­ем­насць.

Па лі­ніі ра­бо­ты мяс­цо­вых Са­ве­таў зроб­ле­на ня­ма­ла — па­чы­на­ю­чы ад пад­тры­ман­ня ў па­рад­ку тэ­ры­то­рый і за­кан­чва­ю­чы пры­няц­цем мяс­цо­вых бюд­жэ­таў. Вель­мі вя­лі­кая пра­ца, а са­мае га­лоў­нае, ад­каз­ная. Гэ­та на­груз­ка, пры­тым гро­шы за яе ні­хто не пла­ціць. Ну і, вя­до­ма, гэ­та да­ні­на па­ва­гі, пад­трым­ка. Гэ­та ўзні­мае кож­на­га ча­ла­ве­ка, ка­лі вы­бар­шчы­кі да­вя­ра­юць.

Я вель­мі ўдзяч­ны дэ­пу­та­там за той мір і спа­кой, які мы пад­трым­лі­ва­лі, у тым лі­ку з іх да­па­мо­гай. Яны на пе­ра­да­вой, тва­рам да тва­ру са сва­і­мі вы­бар­шчы­ка­мі. Больш за тое, што гра­ху та­іць, дэ­пу­та­ты мяс­цо­вых Са­ве­таў сён­ня па­між двух аг­нёў — з ад­на­го бо­ку, вер­ты­каль вы­ка­наў­чай ула­ды, а з дру­го­га бо­ку, на­сель­ніц­тва. Вы­ка­наў­чая ўла­да не заў­сё­ды дзей­ні­чае так, як ха­це­лі б дэ­пу­та­ты мяс­цо­вых Са­ве­таў. А яны вы­раз­ні­кі ін­та­рэ­саў сва­іх вы­бар­шчы­каў. Яны не­па­срэд­на на мес­цах жы­вуць ты­мі праб­ле­ма­мі, якія трэ­ба бы­ло б вы­ра­шаць, але не заў­сё­ды для гэ­та­га ёсць маг­чы­мас­ці. Та­му атрым­лі­ва­ец­ца як па­між мо­ла­там і ка­вад­лам. Гэ­та не так прос­та: жыць з людзь­мі і, спра­бу­ю­чы неш­та зра­біць, ба­чыць, што гэ­та сён­ня не­маг­чы­ма. Я быў у іх «шку­ры» і ве­даю, што та­кое быць дэ­пу­та­там мяс­цо­ва­га Са­ве­та — вель­мі-вель­мі ня­прос­ты хлеб. Та­му вар­та ім па­дзя­ка­ваць за тую пра­цу, якую яны пра­вя­лі ў мі­ну­лым пе­ры­я­дзе.

Ду­маю, у ця­пе­раш­нюю кам­па­нію бу­дуць абра­ныя вель­мі кан­струк­тыў­ныя Са­ве­ты і абра­ныя аб­са­лют­на дэ­ма­кра­тыч­ным чы­нам. У Мін­ску, на­прык­лад, як ска­заў мэр, учо­ра на­ват чэр­гі бы­лі на вы­бар­чых участ­ках, та­му што лю­дзі з'яз­джа­лі за го­рад і спя­ша­лі­ся пра­га­ла­са­ваць. Гэ­та свед­чыць аб тым, што на­шы лю­дзі па­лі­тыч­на ак­тыў­ныя, свя­до­мыя, лю­дзі пе­ра­жы­ва­юць за тыя мір і ста­біль­насць, якія па­він­ны быць, і спа­дзя­юц­ца на сва­іх дэ­пу­та­таў, ве­раць, што гэ­тыя мір і ста­біль­насць бу­дуць за­ха­ва­ныя.

Но­вым дэ­пу­та­там зы­чу толь­кі ад­на­го — каб яны, па­абя­цаў­шы сва­ім вы­бар­шчы­кам, вы­ка­на­лі свае абя­цан­ні і бы­лі блі­жэй да на­ша­га на­ро­да. Наш на­род гэ­та­га за­слу­гоў­вае!

Тэ­ле­ка­нал Бе­ла­русь‑1. Гэ­тыя вы­ба­ры мож­на на­зваць рэ­пе­ты­цы­яй пе­рад га­лоў­ны­мі па­лі­тыч­ны­мі кам­па­ні­я­мі — пар­ла­менц­кай і прэ­зі­дэнц­кай? У вы­бар­чае за­ка­на­даў­ства ўне­се­ны зме­ны. Трэ­ба ска­заць, што яно ста­ла больш лі­бе­раль­ным. Ці ча­ка­е­це Вы ўзмац­нен­ня па­лі­тыч­най кан­ку­рэн­цыі праз год-два?

— Па­лі­тыч­най кан­ку­рэн­цыі, асаб­лі­ва на прэ­зі­дэнц­кіх вы­ба­рах, у нас ха­па­ла заў­сё­ды, асаб­лі­ва на апош­ніх. Бы­ла бес­прэ­цэ­дэнт­ная ад­кры­тасць. Чым гэ­та скон­чы­ла­ся, вы ве­да­е­це — з ад­на­го бо­ку, мы вы­бра­лі Прэ­зі­дэн­та, а з дру­го­га бо­ку, вель­мі ак­тыў­ныя «дэ­ма­кра­ты­за­та­ры» па­спра­ба­ва­лі дэ­ма­кра­ты­за­ваць на­шу Бе­ла­русь праз лом, кай­ло, рыд­лёў­ку і гэ­так да­лей. Чым скон­чы­ла­ся, так­са­ма вя­до­ма.

Я заў­сё­ды ка­заў, што час нас рас­су­дзіць. Так, дрэн­на тое, што ад­бы­ва­ец­ца сён­ня ў на­шай Укра­і­не і ў ін­шых дзяр­жа­вах. Але мы праз прыз­му гэ­тых па­дзей аца­ні­лі тое, што бы­ло та­ды. І, на­пэў­на, той, хто хо­ча спа­кой­на жыць і га­да­ваць сва­іх дзя­цей, ацэ­ніць гэ­та і ў бу­ду­чы­ні.

Тая лі­бе­ра­лі­за­цыя, якая ад­бы­ла­ся, ад­па­вя­дае на­ша­му жыц­цю. Так, на­пэў­на, у ней­кай сту­пе­ні гэ­та ўзмоц­ніць кан­ку­рэн­цыю. Больш ад­кры­ты­мі, праз­рыс­ты­мі бу­дуць ма­ю­чыя ад­быц­ца вы­ба­ры. Але я не ду­маю, што ўжо на­столь­кі змя­ні­ла­ся за­ка­на­даў­ства, што заўт­ра гэ­тыя зме­ны пры­вя­дуць да ней­ка­га «май­да­на» ў Бе­ла­ру­сі, не дай Бог.

Та­му я не за­дум­ваў­ся над тым, што, вось, зме­ны ўнес­лі ў за­ка­на­даў­ства і заўт­ра гэ­та іс­тот­ным чы­нам ада­б'ец­ца на пе­рад­вы­бар­чым пра­цэ­се. Але тое, што вы­ба­ры бу­дуць сум­лен­ны­мі, ад­кры­ты­мі, прын­цы­по­вы­мі і спра­вяд­лі­вы­мі, гэ­та я вам га­ран­тую.

Аб сі­ту­а­цыі ва Укра­і­не

Тэ­ле­ка­нал АНТ. Ця­пер га­лоў­ная су­свет­ная на­ві­на і тэ­ма — гэ­та Укра­і­на. Мы зна­хо­дзім­ся по­бач, і нас, без­умоў­на, хва­люе, што там ад­бы­ва­ец­ца. Як Вы ста­ві­це­ся да ця­пе­раш­ніх ула­даў Укра­і­ны? Як у цэ­лым ацэньвае­це сі­ту­а­цыю ў су­сед­няй кра­і­не?

— Ска­жу вам шчы­ра: усё, што ад­бы­ло­ся і ад­бы­ва­ец­ца ва Укра­і­не, мне ка­тэ­га­рыч­на агід­на і не па­да­ба­ец­ца. Па мно­гіх пры­чы­нах. У сі­лу асо­бас­ных пры­чын — вы ве­да­е­це, што гэ­та не чу­жая для мя­не, ды і для вас кра­і­на, гэ­та трэць на­ша­га сла­вян­ска­га све­ту. Та­му я вель­мі хва­ра­ві­та ўспры­маю тыя пра­цэ­сы, якія там ад­бы­ва­юц­ца.

І ка­лі я ка­жу пра тое, што ка­тэ­га­рыч­на не пры­маю тое, што ад­бы­ло­ся і ад­бы­ва­ец­ца ва Укра­і­не, ка­жу гэ­та як звы­чай­ны ча­ла­век, як гра­ма­дзя­нін. Пра ча­ла­ве­ка-па­лі­ты­ка ска­жу паз­ней.

Да­вай­це па­гля­дзім, што ад­бы­ло­ся ва Укра­і­не — гэ­та па-роз­на­му на­зы­ва­юць — рэ­ва­лю­цый­ны пе­ра­ва­рот, рэ­ва­лю­цыя, уз­бро­е­ны за­хоп ула­ды, не­кан­сты­ту­цый­нае звяр­жэн­не ўла­ды, ка­ра­цей не­кан­сты­ту­цый­ны пра­цэс. Гэ­та не­нар­маль­на, ка­лі та­кім чы­нам звяр­га­юць за­кон­ную ўла­ду і ўста­лёў­ва­юць но­вую.

Што ты­чыц­ца тых, хто прый­шоў да ўла­ды (мы па­куль пра пры­чы­ны не га­во­рым). Там ёсць пра­фе­сі­я­на­лы, ёсць прос­та кры­ку­ны, як і заў­сё­ды, усю­ды, асаб­лі­ва ка­лі ўла­да фар­мі­ру­ец­ца ў вы­ні­ку па­доб­ных ву­ліч­ных па­дзей і пе­ра­ва­ро­таў. Та­му ў мя­не стаў­лен­не да іх роз­нае.

Пры­вя­ду ад­ну па­ра­лель. Я за­пы­таў пэў­ныя ма­тэ­ры­я­лы, каб не вы­гля­даць ды­ле­тан­там або ча­ла­ве­кам, які ў свой час пад­даў­ся са­вец­кай пра­па­ган­дзе. Не­ка­то­рыя з так зва­ных па­лі­ты­каў, якія сён­ня ка­ля ўла­ды і ва ўла­дзе ва Укра­і­не, на­зы­ва­юць ся­бе на­шчад­ка­мі Бан­дэ­ры, УНА-УНСО, Укра­ін­скай паў­станц­кай ар­міі, ар­га­ні­за­цый укра­ін­скіх на­цы­я­на­ліс­таў, якія дзей­ні­ча­лі да вай­ны. Аказ­ва­ец­ца, ар­га­ні­за­цыі ўкра­ін­скіх на­цы­я­на­ліс­таў, а за­тым ба­я­вы атрад УПА, паў­станц­кае вой­ска, бы­лі ство­ра­ны яшчэ ў 1929 го­дзе на ўкра­ін­скім Па­лес­сі. За­тым яны рас­паў­сю­дзі­лі свой уплыў на ўсё Па­лес­се, і да кан­ца вай­ны ўжо ба­е­ві­коў гэ­тых ар­га­ні­за­цый у нас дзей­ні­ча­ла да 15 ты­сяч. Гэ­та ўжо знач­ная ар­мія, і не ад­на. Як яны ся­бе па­во­дзі­лі — вы так­са­ма ве­да­е­це. Пры­вя­ду толь­кі адзін прык­лад — Ха­тынь. Яны спа­лі­лі на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі ня­ма­ла на­шых лю­дзей, у тым лі­ку Ха­тынь. І не толь­кі: на­пэў­на, Укра­і­не так­са­ма ха­пі­ла. Але больш за ўсё яны бяс­чын­ства­ва­лі на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі. Яны зні­шчы­лі ты­ся­чы на­шых лю­дзей! Ска­жы­це, ка­лі лю­дзі, якія сён­ня ва ўла­дзе ва Укра­і­не, аса­цы­ю­юць ся­бе з гэ­ты­мі не­лю­дзя­мі, то якое ў нас, бе­ла­ру­саў, па­він­на быць да гэ­та­га стаў­лен­не, ды і не толь­кі ў бе­ла­ру­саў? Ад­па­вед­нае.

Але я ска­заў, што ва ўла­дзе ва Укра­і­не вель­мі роз­ныя лю­дзі. Там ёсць пра­фе­сі­я­на­лы, нар­маль­ныя лю­дзі, біз­нес­ме­ны. Да ад­ных я стаў­лю­ся доб­ра, да ін­шых — не вель­мі. За імі ста­яць гру­пы лю­дзей. Як бы я да іх ні ста­віў­ся, доб­ра ці дрэн­на, з імі трэ­ба вы­бу­доў­ваць ад­но­сі­ны. Ка­лі яны, вя­до­ма, бу­дуць пра­ца­ваць ва ўла­дзе ва Укра­і­не, ка­лі за­ста­нуц­ца па­лі­ты­ка­мі. Гэ­та вы­зна­чаць бу­ду­чыя прэ­зі­дэнц­кія і пар­ла­менц­кія вы­ба­ры ва Укра­і­не. Вось ка­го на­род на вы­ба­рах пад­тры­мае, з тым мы і бу­дзем вы­бу­доў­ваць ад­но­сі­ны. Ча­му? Та­му што гэ­та аб'­ек­тыў­на. Укра­і­на — на­ша су­сед­ка. Дру­жа­люб­ная, на­ват у аса­біс­тым пла­не не чу­жая для мя­не зям­ля, і мая Укра­і­на, і рэс­пуб­лі­ка. Та­му мы бу­дзем з імі вы­бу­доў­ваць ад­но­сі­ны. Я не­ад­на­ра­зо­ва ка­заў: та­ва­ра­зва­рот па­між на­шы­мі кра­і­на­мі да­сяг­нуў 7 міль­яр­даў до­ла­раў. Гэ­та сур'­ёз­ны ўзро­вень.

І, вя­до­ма, гіс­то­рыя вель­мі бліз­кая. Я пры­вёў асоб­ныя пры­кла­ды аб не­лю­дзях. Але аб­са­лют­ная боль­шасць укра­ін­ска­га на­ро­да — на­шы лю­дзі. Яны та­кія ж, як мы.

Мне прый­шло­ся яшчэ па­ца­ном, у 20-га­до­вым уз­рос­це, ка­лі скон­чыў сваю пер­шую ВНУ, слу­жыць у па­гра­ніч­ных вой­сках, у вой­сках Ка­мі­тэ­та дзяр­жаў­най бяс­пе­кі, на за­ход­няй мя­жы. Цэнтр на­шай акру­гі быў у Кі­е­ве. Апош­ні год служ­бы я слу­жыў у атра­дзе ін­струк­та­рам па­лі­тыч­на­га ад­дзе­ла. І ў сі­лу спе­цы­фі­кі сва­ёй пра­цы (я вёў усю кам­са­моль­скую ра­бо­ту) мне прый­шло­ся вель­мі час­та бы­ваць у сва­ёй акру­зе на за­ход­няй мя­жы, у Львоў­скім па­меж­ным атра­дзе. У нас быў Брэсц­кі, Львоў­скі, Адэ­скі, па-мой­му, да­лей Ле­нін­град­скі, Пры­бал­тый­скія атра­ды, я там час­та бы­ваў. І вось гэ­та бы­ло маё пер­шае зна­ём­ства з так зва­ны­мі «за­па­дэн­ца­мі», як іх на­зы­ва­юць ва Укра­і­не. Мож­на пра­вес­ці па­ра­лель, у нас тая ж сі­ту­а­цыя бы­ла: За­ход­няя Бе­ла­русь і Ус­ход­няя. Яшчэ да прэ­зі­дэнц­тва, з'яў­ля­ю­чы­ся дэ­пу­та­там, я час­та бы­ваў у За­ход­няй Бе­ла­ру­сі і за­хап­ляў­ся, як яны пра­цу­юць, асаб­лі­ва ў Гро­дзен­скай воб­лас­ці. Мы заў­сё­ды ка­за­лі пра тое, што дзя­ку­ю­чы та­му, што яны там, у за­ход­няй част­цы, жы­лі ва ўмо­вах пры­ват­най улас­нас­ці, яны на­ву­чы­лі­ся пра­ца­ваць, не стра­ці­лі ўмен­не пра­ца­ваць, ды і пад бі­зу­на­мі пра­ца­ва­лі. А мы на ўсхо­дзе так, не­сур'­ёз­на.

Але мы ж гэ­тую ры­су ні­ко­лі не пра­во­дзі­лі, што За­ход­няя Бе­ла­русь — гэ­та та­кія дрэн­ныя, ня­доб­рыя, чу­жыя, а на ўсхо­дзе — гэ­та доб­рыя лю­дзі. Мы ні­ко­лі так не ка­за­лі! Пе­ра­да мной ста­я­ла за­да­ча — вы­раў­на­ваць та­кую сі­ту­а­цыю. І мы вы­раў­ноў­ва­ем яе за кошт пад­цяг­ван­ня ўсход­ніх аб­лас­цей да ўзроў­ню гас­па­да­ран­ня і пра­цы ў за­ход­ніх.

Гэ­та на­ша да­сяг­нен­не, што сён­ня ўжо ня­ма ні­я­кай роз­ні­цы. Сён­ня на­ват у сель­скай гас­па­дар­цы (а Гро­дзен­шчы­на, Брэст­чы­на гэ­тым заў­сё­ды вы­лу­ча­лі­ся) на ўсхо­дзе ёсць гас­па­дар­кі, якія пе­ра­ўзы­хо­дзяць за­ход­нія. Сён­ня гэ­та ёсць на са­мой спра­ве, та­му што мы пра­во­дзі­лі вель­мі аку­рат­ную па­лі­ты­ку...

Ад­на з пры­чын уся­го кан­флік­ту ва Укра­і­не — моў­ная па­лі­ты­ка. Ну на­вош­та бы­ло, прый­шоў­шы да ўла­ды, за­ба­ра­няць рус­кую мо­ву і ў гэ­тым пла­не ціс­нуць на рус­ка­моў­нае на­сель­ніц­тва? Я час­та ка­жу: ад якой спад­чы­ны мы ад­маў­ля­ем­ся? Рус­кая мо­ва — гэ­та што, ра­сій­ская мо­ва? Не! У фар­мі­ра­ван­ні рус­кай мо­вы за­слу­га не толь­кі на­шых на­ро­даў — бе­ла­рус­ка­га, рус­ка­га і ўкра­ін­ска­га. І цэнт­раль­на­а­зі­яц­кіх рэс­пуб­лік, мы жы­лі амаль ста­год­дзе ра­зам. Мо­ва — гэ­та жы­вое, і мы ўсе ра­зам фар­мі­ра­ва­лі рус­кую мо­ву, на­вош­та ж мы ад яе ад­маў­ля­ем­ся?

А па-дру­гое, на­вош­та цка­ваць і ціс­нуць на лю­дзей? Вось уя­ві­це, заўт­ра вам за­ба­ро­няць раз­маў­ляць на лю­бі­май ва­шай мо­ве: рус­кай або бе­ла­рус­кай, вось ад­рэ­жуць. Асаб­лі­ва на рус­кай, на якой до­ма мы ўсе раз­маў­ля­ем, на рус­кай, на­шай мо­ве, не ра­сій­скай. Я на гэ­тым на­стой­ваю, што гэ­та на­ша мо­ва! Якая бу­дзе ва­ша рэ­ак­цыя? Ну, на­пэў­на, вы не вый­дзе­це на ву­лі­цу з ка­лом, бі­та­мі і ін­шым, ка­лі вас яшчэ не па­да­грэ­юць з ін­ша­га бо­ку. Але вы вы­ка­жа­це вя­лі­кае не­за­да­валь­нен­не гэ­тым.

Укра­ін­скія ўла­ды да­пус­ці­лі вель­мі шмат па­мы­лак і та­кім чы­нам, ка­лі ўжо шчы­ра ка­заць, пад­ста­ві­лі­ся. Усё роў­на, спе­цы­яль­на ці, хут­чэй за ўсё, не пра­ду­маў­шы: рэ­ва­лю­цыя ідзе, і па­ча­лі ка­сіць на­ле­ва і на­пра­ва. Пай­шло ма­ра­дзёр­ства, мар­да­бой на ву­лі­цы, ня­ма па­рад­ку, пе­ра­дзел улас­нас­ці. Гэ­та мне мо­жа па­да­бац­ца ва Укра­і­не? Без­умоў­на, не.

— Вы, вя­до­ма, ця­пер у мя­не спы­та­е­це пра Крым, пра тое, што па­ру­ша­на тэ­ры­та­ры­яль­ная цэ­лас­насць ці там яшчэ неш­та. Ска­жы­це, вам мо­жа па­да­бац­ца, ка­лі па­ру­ша­ец­ца цэ­лас­насць і не­за­леж­насць якой-не­будзь дзяр­жа­вы? Ад­каз ад­на­знач­ны: не. Тое ж са­мае і мне, як гра­ма­дзя­ні­ну. Але хто гэ­тую сі­ту­а­цыю ства­рыў? Шмат хто га­во­рыць, што Ра­сія толь­кі і ча­ка­ла, каб «ад­ха­піць» і Крым. Дык не пад­стаў­ляй­це­ся, вы ж па­лі­ты­кі, не да­вай­це пад­ста­вы для гэ­та­га! Ра­сія ўмя­ша­ла­ся, ка­лі ўба­чы­ла, што ду­шаць на­ват не рус­кі, а сла­вян­скі свет, там жа і да бе­ла­ру­саў бы­ло ад­па­вед­нае стаў­лен­не, ка­лі на­віс­ла па­гро­за над Кры­мам, які ка­лісь­ці на­ле­жаў Ра­сіі, дзе з двух з ліш­нім міль­ё­наў паў­та­ра міль­ё­на рус­кіх і на­огул ка­ля двух, якія та­кой па­лі­ты­кі не пры­ма­юць. Ні­хто ж не ска­жа, што Ра­сія вось прос­та так ўзя­ла стрэль­бу, і лю­дзі пай­шлі ту­ды і ад­ця­палі Крым. Ні­хто гэ­та­га не ска­жа! Пры­чы­ну і, як мі­ні­мум, на­го­ду да­лі гэ­тыя ўла­ды. Гэ­та нар­маль­на? Гэ­та не­нар­маль­на!

Ну і са­мае га­лоў­нае. Усю­ды пры­вод­зяць ней­кія па­ра­ле­лі, ка­жуць, што «з гэ­тай ула­дай мы не бу­дзем су­пра­цоў­ні­чаць, раз­маў­ляць». Я ад­на­знач­на зай­маў пэў­ную жорст­кую па­зі­цыю: тое, што ад­бы­ло­ся ва Укра­і­не ў пла­не пе­ра­ва­ро­ту, — гэ­та што, на­він­ка на пост­са­вец­кай пра­сто­ры? У нас жы­ве адзін з та­кіх лю­дзей, яко­га ў вы­ні­ку рэ­ва­лю­цыі зры­ну­лі, і сён­ня ў яго крэс­ле ся­дзіць ча­ла­век, з якім і я, і ін­шыя, мы спа­кой­на ма­ем зно­сі­ны за ста­лом пе­ра­мо­ваў, пры­ма­ем ра­шэн­ні. Дык чым тая сі­ту­а­цыя (я маю на ўва­зе Кыр­гыз­стан ) ад­роз­ні­ва­ец­ца ад гэ­тай? Мы асу­джа­ныя жыць ра­зам. І мы бу­дзем, хо­чам мы гэ­та­га ці ча­сам не, вы­бу­доў­ваць ад­но­сі­ны з тым ура­дам, які бу­дзе вы­зна­ча­ны на­ро­дам Укра­і­ны.

Я ка­заў пра тое, што мы ні­ко­лі не пе­ра­ры­ва­лі ад­но­сін з Укра­і­най. Так, мы мо­жам ацэнь­ваць тое, што ад­бы­ва­ец­ца, па-свой­му. Але важ­ней — на­ро­ды, важ­ней — дзяр­жа­ва. Лу­ка­шэн­кі, Яца­ню­кі, Цяг­ні­бо­кі, Кліч­ко і ін­шыя — яны пры­хо­дзяць і сы­хо­дзяць. За­ста­юц­ца на­ро­ды і дзяр­жа­вы. І мы не па­він­ны ства­рыць та­кую сі­ту­а­цыю, каб на­ро­ды на­да­лей не маг­лі нар­маль­на жыць, пра­ца­ваць і су­пра­цоў­ні­чаць.

Тэ­ле­ка­нал АНТ. Удак­лад­ня­ю­чае пы­тан­не. Што мож­на бы­ло б зра­біць, каб асту­дзіць сі­ту­а­цыю ва Укра­і­не, каб яна не пе­ра­тва­ры­ла­ся ў фе­дэ­ра­цыю?

— Укра­і­на па­він­на за­стац­ца дзяр­жа­вай! Фе­дэ­ра­цыя — гэ­та «пі­я­ні­на», на якім бу­дуць іг­раць з ад­на­го бо­ку ад­ны сі­лы, з дру­го­га бо­ку — ін­шыя сі­лы, у тым лі­ку знеш­нія. Гэ­та на­заўж­ды дэ­ста­бі­лі­зуе аб­ста­ноў­ку. На­заў­сё­ды! Укра­і­на па­він­на за­стац­ца адзі­най, не­па­дзель­най, цэ­лас­най, па­за­бло­ка­вай дзяр­жа­вай. Та­му што гэ­та бу­дзе вель­мі ад­чу­валь­на для нас і для Ра­сіі, ка­лі, да­пус­цім, заўт­ра вы­са­дзяц­ца ва Укра­і­не на­таў­скія вой­скі. Гэ­та­га мы на­огул да­пус­ціць не мо­жам. Гэ­та наш ін­та­рэс, гла­баль­ны ін­та­рэс! Та­му трэ­ба да­мо­віц­ца. Да­лей ва Укра­і­ну ні­хто не мае пра­ва лез­ці. Трэ­ба да­па­маг­чы Укра­і­не ра­за­брац­ца з гэ­ты­мі праб­ле­ма­мі.

Фе­дэ­ра­цыя — гэ­та вель­мі не­бяс­печ­на для дзяр­жа­вы. Гэ­та да­лей­шая вай­на, да­лей­шае ўнут­ра­нае су­праць­ста­ян­не, якое аба­вяз­ко­ва мо­жа вы­ліц­ца, прык­лад та­му Крым, у знеш­няе су­праць­ста­ян­не і бой­ку.

Та­му ні ў якім вы­пад­ку гэ­та­га да­пус­ціць нель­га!

Што мож­на зра­біць для аб'­яд­нан­ня Укра­і­ны? Укра­і­не сён­ня трэ­ба да­па­маг­чы. Трэ­ба пра­вес­ці нар­маль­ныя вы­ба­ры. Я не ве­ру, што мо­гуць прай­сці нар­маль­ныя прэ­зі­дэнц­кія вы­ба­ры ў сі­ту­а­цыі, ка­лі дзей­ні­чае не­каль­кі сі­ла­вых груп і пад­раз­дзя­лен­няў. Каб вы ве­да­лі: у кож­на­га буй­но­га па­лі­ты­ка там гру­па ўзбро­е­ных ба­е­ві­коў ад 150 да 1000 ча­ла­век. Даў­но ўз­бро­е­ных! І, ка­лі яшчэ пад­кі­нуць у гэ­тую па­ра­ха­вую су­месь іск­ру, аба­вяз­ко­ва вы­бух­не ўся Укра­і­на. І ўжо бу­дзе го­ра­ча ўсім: і нам, і ра­сі­я­нам, і За­ха­ду! Тое, што ў Кры­ме ад­бы­ло­ся, гэ­та кве­тач­кі, а бу­дзе на­шмат горш і страш­ней... Та­му трэ­ба ста­бі­лі­за­ваць ста­но­ві­шча.

Ну я ж жар­там пра­па­на­ваў: не мо­жа­це, дык ад­дай­це, мы з да­па­мо­гай Бе­ла­ру­сі на­ла­дзім там сі­ту­а­цыю. Але той па­ра­дак, які мы хо­чам укра­ін­ска­му на­ро­ду пры­нес­ці, ка­лі ўжо раз­ві­ваць гэ­ты жарт і пе­ра­тва­рыць у праў­ду, па­вер­це, ён не па­трэ­бен ні­ко­му, акра­мя ўкра­ін­ска­га на­ро­да і тых, хто дбае пра Укра­і­ну.

Су­стра­ка­ю­чы­ся з кі­раў­ні­ка­мі вя­ду­чых срод­каў ма­са­вай ін­фар­ма­цыі ў па­чат­ку гэ­та­га го­да, мы за­кра­на­лі пы­тан­ні Укра­і­ны ў кан­тэкс­це СНД. Я та­ды (да рэ­ва­лю­цыі) ка­заў пра тое, што СНД вель­мі важ­на для Укра­і­ны, мы не да­пус­цім яе вы­ха­ду. І я спа­дзя­ваў­ся, што гэ­та­га не ад­бу­дзец­ца. Укра­і­на за­раз за­яві­ла аб вы­ха­дзе з СНД, яна не хо­ча пра­во­дзіць ме­ра­пры­ем­ствы, што ў ней­кай сту­пе­ні мож­на зра­зу­мець.

Та­ды, ка­жу­чы пра Укра­і­ну, я ска­заў, што са­мае страш­нае, што мо­жа ад­быц­ца, што і ад­бы­ло­ся, гэ­та ка­лі ўкра­ін­скі тэ­атр ва­ен­на-па­лі­тыч­ных дзе­ян­няў пе­ра­тво­рыц­ца ў ба­раць­бу дзвюх су­праць­лег­лых сіл — За­ха­ду і Ус­хо­ду. Гэ­та і ад­бы­ло­ся, на мой по­гляд. Вось гэ­та трэ­ба спы­ніць! Та­му што, яшчэ раз пад­крэс­лі­ваю, бу­дзе цяж­ка і За­ха­ду, і Ус­хо­ду, ка­лі ад­бу­дзец­ца эс­ка­ла­цыя кан­флік­ту, а яшчэ горш, ка­лі ён бу­дзе за­кан­сер­ва­ва­ны. Гэ­та зна­чыць, ка­лісь­ці вы­бух­не.

Та­му раз­вяз­кі трэ­ба шу­каць за­раз, і мы га­то­выя зра­біць усё для та­го, каб там на­сту­піў мір і спа­кой. Каб на­род у спа­кой­най сі­ту­а­цыі вы­зна­чыў­ся, як яму жыць да­лей і з кім, і з які­мі па­лі­ты­ка­мі жыць да­лей.

Аб Кры­ме і ад­но­сі­нах з Ра­сі­яй

«Ін­тэр­факс». Ці пры­знае Бе­ла­русь Крым у якас­ці суб'­ек­та Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі, і ці ба­чы­це Вы ней­кую не­бяс­пе­ку, што рэ­фе­рэн­дум у Кры­ме ста­не ней­кім прэ­цэ­дэн­там, пас­ля яко­га ру­шыць услед та­кая хва­ля са­ма­вы­зна­чэн­ня не толь­кі ва Укра­і­не, аў­та­но­міі, рэ­гі­ё­нах, але і на пост­са­вец­кай пра­сто­ры ў цэ­лым?

— Што ты­чыц­ца пры­знан­ня — не­пры­знан­ня. Крым не з'яў­ля­ец­ца не­за­леж­най дзяр­жа­вай, як тая ж Асе­ція, Аб­ха­зія і гэ­так да­лей. Крым сён­ня част­ка тэ­ры­то­рыі Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі. Мож­на пры­зна­ваць гэ­та, не пры­зна­ваць, але ад гэ­та­га ні­чо­га не зме­ніц­ца. Та­му мы свой пункт гле­джан­ня вы­зна­чы­лі, мы яго вы­ка­за­лі. Ка­жуць, што там та­кі пункт гле­джан­ня, ні­бы­та і тых не па­крыў­дзіць, і гэ­тых не па­крыў­дзіць. А мы ні­ко­га не збі­ра­ем­ся крыў­дзіць. Нам гэ­та не трэ­ба. Гэ­та па-пер­шае.

Па-дру­гое: ад нас ні­хто і не па­тра­буе: да­вай­це, пры­зна­вай­це Крым, пад­трым­лі­вай­це ра­сі­ян (ці не пры­зна­вай­це, не пад­трым­лі­вай­це, вы­сту­пай­це су­праць Ра­сіі). Я вам шчы­ра ка­жу, ад мя­не і ад на­шых улад­ных струк­тур, Мі­ніс­тэр­ства за­меж­ных спраў: ні­хто гэ­та­га не па­тра­буе. Та­му пры­зна­ем ці не пры­зна­ем, ду­маю, сі­ту­а­цыя бу­дзе раз­ві­вац­ца дэ-фак­та. Ці бу­дзе Крым пры­зна­вац­ца як рэ­гі­ён Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі, гэ­та ўжо не важ­на. Ра­сію ж усе пры­зна­юць. Та­му ад нас гэ­та­га ні­хто не па­тра­буе, мы ў гэ­тыя не­тры аб­са­лют­на не за­ла­зім, а па­да­ба­ец­ца ці не, я вам толь­кі што ска­заў. Дрэн­на, што прый­шло­ся, у тым лі­ку Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі, пры­маць па­доб­ныя ме­ры.

Але, ка­лі вы ў мя­не спы­та­е­це: вы ў гэ­тай сі­ту­а­цыі дзе? Ве­да­е­це, у сі­лу гіс­та­рыч­на­га мі­ну­ла­га, з-за та­го, што мы адзін на­род, з-за та­го, што мы ства­ра­ем адзі­ны пра­ект, рэа­лі­зоў­ва­ем Са­юз­ную дзяр­жа­ву, што мы звя­за­ны па­гад­нен­ня­мі з Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цы­яй, мы бу­дзем з Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цы­яй. І трэ­ба спы­ніць уся­ля­кія спе­ку­ля­цыі. Мы не на­кі­роў­ва­ем сваю знеш­нюю, унут­ра­ную па­лі­ты­ку, ва­ен­ную па­лі­ты­ку су­праць НА­ТА, су­праць ка­го б там ні бы­ло. Мы бу­дзем пра­во­дзіць уз­ва­жа­ную па­лі­ты­ку. Ка­лі па­ўста­не пы­тан­не, мы бу­дзем з Ра­сі­яй. Я пра гэ­та ска­заў і Ула­дзі­мі­ру Ула­дзі­мі­ра­ві­чу Пу­ці­ну ў на­шай апош­няй раз­мо­ве: Вы мо­жа­це не пе­ра­жы­ваць, мы заў­сё­ды бу­дзем з Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цы­яй.

Ча­му? Зноў да­вай­це возь­мем па­ра­ле­лі. Хі­ба Ірак аме­ры­кан­цы, на­таў­цы раз­бам­бі­лі за­кон­на? Не­за­кон­на. Якую па­зі­цыю за­ня­лі са­юз­ні­кі ЗША і НА­ТА? На­ват Гру­зія, Укра­і­на — не на­таў­скія дзяр­жа­вы — па­сла­лі ту­ды сва­іх вай­скоў­цаў. Яны жа­лез­на пад­трым­лі­ва­лі не­за­кон­ную ак­цыю. Што ад­бы­ло­ся ў Егіп­це, Ту­ні­се, за­тым у Лі­віі? Што ад­бы­ва­ец­ца ў Сі­рыі? І за­ход­ні свет увесь адзі­ны. Яны ра­зу­ме­юць, што дзей­ні­ча­юць там не­за­кон­на, перш за ўсё аме­ры­кан­цы, але яны ра­зам. Ча­му? Яны звя­за­ны да­моў­ле­нас­ця­мі, па­гад­нен­ня­мі.

У та­кім вы­пад­ку, ча­му мы па­він­ны быць су­праць Ра­сіі? Мы з ёй ра­зам, мы звя­за­ны і гэ­так да­лей.

Ска­жу вам шчы­ра, За­хад — гэ­та та­кая пра­фа­на­цыя, ні на што не здоль­ныя лю­дзі. Коль­кі бы­ло пы­лу: ды мы тут... Я, шчы­ра ка­жу­чы, ба­яц­ца ўжо па­чаў, хоць бы да вай­ны не дай­шло. Ну і што? Двац­цаць ча­ла­век не пус­цяць у Еў­ро­пу. Тых, хто ўво­гу­ле ні­ко­лі не ез­дзіў у Еў­ро­пу, а част­ка з іх, якая па сва­іх служ­бо­вых функ­цы­я­наль­ных аба­вяз­ках не па­він­на, не мае пра­ва ту­ды ехаць. Вось гэ­та За­хад. Коль­кі бы­ло абя­цан­няў: мы ні­ко­лі на Бе­ла­русь не бу­дзем ціс­нуць, не бу­дзем цка­ваць, уво­дзіць эка­на­міч­ныя санк­цыі. Су­праць нас яны ўвя­лі не толь­кі санк­цыі. Пас­ля вы­ба­раў пад санк­цы­я­мі дзвес­це з ліш­нім ча­ла­век, у тым лі­ку Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. Абя­ца­лі ўсё гэ­та зняць. Дзе яно? Ча­му на нас ціс­нуць да гэ­та­га ча­су? Па­раў­най­це санк­цыі су­праць Бе­ла­ру­сі і санк­цыі су­праць Ра­сіі. Ну страш­на ім, страш­на. Ра­сія — не Бе­ла­русь, та­му па­чы­на­юць там віх­ляць, кру­ціць, каб твар за­ха­ваць.

Ні на што яны не здоль­ныя, і з імі спра­ву мець — трэ­ба дзе­сяць ра­зоў па­ду­маць. Яны мо­гуць ця­бе пад­ма­нуць, і гэ­та са мной бы­ло ўжо не адзін раз. А по­тым, каб твар за­ха­ваць, па­чы­на­юць па­тра­ба­ваць — да­вай дэ­ма­кра­ты­зуй, дэ­валь­ві­руй, вы­ба­ры пра­водзь як трэ­ба, па­літ­вяз­няў вы­пус­кай. Я ка­жу: «Па­ка­жы­це ар­ты­кул, па якім мы асу­дзі­лі па­літ­вяз­няў, ёсць на­огул та­кі ар­ты­кул?» Прад'­яў­ля­ем, за што асу­джа­ныя. Учы­ні та­кія зла­чын­ствы ў іх, на­ступ­ствы бы­лі б яшчэ большымі.

У гэ­тым так­са­ма ад­на з пры­чын, ка­лі я па­чы­наю ду­маць, як жа нам вес­ці, вы­бу­доў­ваць знеш­нюю па­лі­ты­ку. Я зы­хо­джу ў тым лі­ку і з гэ­та­га.

Та­му мы бу­дзем з на­шы­мі брац­кі­мі на­ро­да­мі Укра­і­ны, Ра­сіі, ін­шы­мі на­ро­да­мі. Мы не бу­дзем ства­раць праб­лем для су­се­дзяў. Але мы цвёр­да бу­дзем тры­маць ру­ку на пуль­се і рэ­ага­ваць на тую сі­ту­а­цыю, якая ад­бы­ва­ец­ца ўнут­ры на­шых ме­жаў.

Што ты­чыц­ца хва­лі са­ма­вы­зна­чэн­ня, ве­да­е­це, у мно­гіх-мно­гіх за­раз за­свяр­бе­лі ру­кі, і яны па­чы­на­юць чу­хаць іх не там, дзе трэ­ба, як ка­заў ка­лісь­ці кла­сік Вік­тар Сця­па­на­віч Чар­на­мыр­дзін. Та­му я не вы­клю­чаю, што ад­па­вед­ная па­ста­ноў­ка пы­тан­ня бу­дзе.

Крым не­бяс­печ­ны не тым, вось я За­ха­ду ска­заў бы, што ён у склад Ра­сіі ўвай­шоў. Важ­ныя прэ­цэ­дэн­ты. За­хад ужо на­зваў Ра­сію пры­чы­най раз­бу­рэн­ня на­шых па­гад­нен­няў у Бу­да­пеш­це па га­ран­ты­ях ядзер­най бяс­пе­кі. Гэ­ты га­неб­ны да­ку­мент мне да­вя­ло­ся пад­піс­ваць у пры­сут­нас­ці прэм'­ер-мі­ніст­ра Вя­лі­ка­бры­та­ніі, прэ­зі­дэн­та Злу­ча­ных Шта­таў Аме­ры­кі (Клін­тан та­ды быў) і Ба­ры­са Ель­цы­на. Ка­лі ў нас вя­лі­кія свя­до­мыя вы­ве­лі без уся­ля­кіх па­пя­рэд­ніх умоў, бяс­плат­на ад­да­лі ядзер­ную зброю, са­мую су­час­ную. І та­ды Укра­і­на і Ка­зах­стан гэ­та зра­бі­лі. Та­ды тры дзяр­жа­вы — Ра­сія, ЗША і Вя­лі­ка­бры­та­нія — га­ран­та­ва­лі нам бяс­пе­ку эка­на­міч­ную, па­лі­тыч­ную, ва­ен­ную, тэ­ры­та­ры­яль­ную цэ­лас­насць і ін­шае.

Не­бяс­печ­на, што ўжо не­ка­то­рыя дзяр­жа­вы ад­мо­ві­лі­ся ад гэ­тых да­моў­ле­нас­цяў. Укра­і­на за­яві­ла, што вы­хо­дзіць з гэ­та­га па­гад­нен­ня. Тым са­мым раз­вяз­ва­юц­ца ру­кі, асаб­лі­ва дзяр­жа­вам, якія вось-вось га­то­выя вы­ра­біць ядзер­ную зброю. І на­ступ­ствы мо­гуць быць яшчэ больш жу­дас­ны­мі. Вось у гэ­тым ства­ра­ец­ца дрэн­ны прэ­цэ­дэнт. Вель­мі дрэн­на, што па­чы­на­юць ду­маць, асаб­лі­ва ся­рэд­нія і ма­лыя дзяр­жа­вы, што яны ся­бе, сваю тэ­ры­та­ры­яль­ную цэ­лас­насць не змо­гуць аба­ра­ніць. Вель­мі не­бяс­печ­на, ка­лі пач­нец­ца хва­ля са­ма­вы­зна­чэн­ня: ну што ж, ка­лі мож­на вы­но­сіць на рэ­фе­рэн­дум, вы­ра­шаць пы­тан­ні, да­вай­це бу­дзем вы­но­сіць і вы­ра­шаць. На­прык­лад, Ве­не­цыя за­яві­ла аб сва­ёй не­за­леж­нас­ці. Ін­шы­мі сло­ва­мі, гэ­та ўжо ад­бы­ва­ец­ца, і ў гэ­тым ёсць пэў­ная не­бяс­пе­ка.

Та­му гэ­та вель­мі-вель­мі сур'­ёз­нае пы­тан­не. Але яго, я ду­маю, сён­ня мож­на толь­кі гі­па­тэ­тыч­на аб­мяр­коў­ваць, а час па­ка­жа, што ад­бу­дзец­ца.

Аб су­мес­ных ва­ен­ных ву­чэн­нях і ма­дэр­ні­за­цыі ар­міі

РІА «Новости». Ра­сія за­яві­ла пра га­тоў­насць да кан­ца го­да па­вя­лі­чыць коль­касць ра­сій­скіх са­ма­лё­таў да 24. Як доў­га яны бу­дуць зна­хо­дзіц­ца ў Бе­ла­ру­сі? Ці ёсць яшчэ пла­ны па су­мес­ных ву­чэн­нях з Ра­сі­яй? І як бу­дзем аба­ра­няць ме­жы на­шай Ра­дзі­мы?

— Ні­чо­га но­ва­га не ска­жу. Вы ве­да­е­це, кож­ны год па чар­зе на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі пра­вод­зяц­ца ву­чэн­ні бе­ла­рус­кіх і ра­сій­скіх вой­скаў. Ка­лі ў Ра­сіі, то асно­ву скла­да­юць ра­сій­скія Уз­бро­е­ныя Сі­лы, на­шых час­цей там ме­ней. Ка­лі на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі (а гэ­та са­мае га­лоў­нае, та­му што на за­ход­нім на­прам­ку ў Са­ю­зе Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі ас­но­вай з'яў­ля­ец­ца бе­ла­рус­кая ар­мія і яе ў вы­пад­ку, не дай Бог, кан­флік­ту або ва­ен­ных дзе­ян­няў за­ход­нія час­ці Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі пад­ма­цоў­ва­юць, пе­ра­кід­ва­юц­ца сю­ды ці ў ней­кі ра­ён у за­леж­нас­ці ад пла­на вя­дзен­ня ва­ен­ных дзе­ян­няў), усё роў­на гэ­та су­мес­ныя дзе­ян­ні. І мы да­мо­ві­лі­ся, гэ­та бы­ла мая на­стой­лі­вая пра­па­но­ва, што па­він­ны на­ву­чаць сва­іх ва­ен­ных. Не ад­ра­зу па­га­дзі­ла­ся кі­раў­ніц­тва Ра­сіі на гэ­та, але за­раз мы так і ро­бім. Адзін год у нас, адзін год у іх. Мы гэ­та ўжо, па-мой­му, 3 ці 4 га­ды пад­трым­лі­ва­ем.

Ле­тась бы­лі ву­чэн­ні ў нас. У на­ступ­ным го­дзе бу­дуць у іх. І пры­тым мы про­сім ра­сі­ян, каб мы ву­чэн­ні пра­во­дзі­лі перш за ўсё на па­лі­го­нах, якіх у нас ня­ма. С-300 мы стра­ляць у Бе­ла­ру­сі не мо­жам, та­му што гэ­та не­бяс­печ­ная зброя, так­са­ма і не­ка­то­рыя ін­шыя ра­кет­ныя сіс­тэ­мы.

Та­му мы пра­во­дзім на іх па­лі­го­нах ву­чэн­ні, каб у ба­я­вой аб­ста­ноў­цы на­ву­чыць на­шу ар­мію. Для ча­го мы гэ­та ро­бім? Зноў уро­кі Укра­і­ны па­ка­за­лі: ка­лі трэ­ба бы­ло аба­ра­няць кра­і­ну, ар­міі ня­ма. Яе ня­ма па вя­лі­кім ра­хун­ку і ця­пер. І гэ­та не я вы­сно­ву зра­біў, а вы­кон­ва­ю­чы аба­вяз­кі мі­ніст­ра аба­ро­ны, вы­сту­па­ю­чы ў пар­ла­мен­це, дак­лад­ваў, коль­кі ў яго на­ліч­ва­ец­ца шты­коў, коль­кі ў яго сён­ня мож­на ма­бі­лі­за­ваць, коль­кі не­ад­клад­на мо­гуць ад­рэ­ага­ваць. А зу­сім ня­ма. У та­кой гі­ганц­ка­й дзяр­жа­вы ака­за­ла­ся, што ар­мія зна­чы­ла­ся на па­пе­ры. Не пра­во­дзі­лі­ся ву­чэн­ні, не бы­ло зладж­ван­ня экі­па­жаў і гэ­так да­лей. Коль­кі ча­су прай­шло, перш чым яны маг­лі знай­сці ме­ха­ні­каў-ва­дзі­це­ляў і вы­вес­ці бра­ня­тэх­ні­ку. Вось да ча­го мо­жа пры­вес­ці не­га­тоў­насць ар­міі. Яны не мо­гуць да гэ­та­га ча­су ста­бі­лі­за­ваць ста­но­ві­шча ў кра­і­не. Ня­ма той сі­лы ва Укра­і­не.

Але ка­лі ёсць ар­мія, яна па­він­на ву­чыц­ца. Яны па­він­ны быць га­то­выя ў лю­бы мо­мант аба­ра­няць Ра­дзі­му. Ка­лі вы не хо­ча­це іх на­ву­чаць, то не трэ­ба іх і ўтрым­лі­ваць. Мы ў свой час за­яві­лі, што 150-200 ты­сяч Уз­бро­е­ных Сіл, якія нам да­ста­лі­ся, мы ўтрым­лі­ваць не мо­жам і не па­він­ны. Ар­мія ста­но­віц­ца тэх­на­ла­гіч­най. І мы па­ча­лі ска­ра­чаць. Сён­ня яна мен­шая за 70 ты­сяч, бу­дзе 55.

Гэ­та бу­дзе нар­маль­ная ар­мія, вель­мі ма­гут­ныя сі­лы. Мы іх пе­ра­ары­ен­та­ва­лі. Ужо фран­тоў не бу­дзе. Па­трэб­ныя сі­лы спе­цы­яль­ных апе­ра­цый, спец­пад­раз­дзя­лен­ні. Што мы, да­рэ­чы, ужо зра­бі­лі. За­раз ідзе па­глыб­лен­не, ма­дэр­ні­за­цыя ар­міі, у тым лі­ку і ў на­кі­рун­ку ўзбра­ен­ня. Вось мы ня­даў­на з Дзяр­жаў­ным сак­ра­та­ром Са­ве­та Бяс­пе­кі і Мі­ніст­рам аба­ро­ны аб­мяр­коў­ва­лі гэ­тыя пы­тан­ні.

Та­му тут ні­чо­га но­ва­га ня­ма. Кож­ны год мы бу­дзем су­мес­на пра­во­дзіць ву­чэн­ні з Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цы­яй. Гэ­та па­вод­ле на­шых да­мо­ваў. Дак­лад­на так, як ро­бяць на­таў­цы.

Што ты­чыц­ца са­ма­лё­таў. Не трэ­ба Ра­сію па­пра­каць у тым, што ў яе ім­пер­скія за­маш­кі і гэ­так да­лей, што яны, маў­ляў, гэ­тыя са­ма­лё­ты пры­гна­лі і па­са­дзі­лі ў Бе­ла­ру­сі.

Яшчэ, на­пэў­на, год ці бо­лей та­му на­зад, я звяр­нуў­ся да Прэ­зі­дэн­та Ра­сіі ў су­вя­зі з тым, што ў нас рэ­сурс са­ма­лё­таў кож­ны год сы­хо­дзіць, іх трэ­ба або ма­дэр­ні­за­ваць і ра­ман­та­ваць, або мя­няць на но­выя.

Але на­вош­та мя­няць на но­выя танк ці са­ма­лёт, якія ва ўмо­вах вай­ны раз­лі­ча­ны лі­та­раль­на на га­дзі­ны бою. Сён­ня ўвесь свет ідзе шля­хам ма­дэр­ні­за­цыі Уз­бро­е­ных Сіл. Мы так­са­ма гэ­та ро­бім. Мы пе­ра­бу­да­ва­лі ра­бо­ту на­шых аба­рон­ных прад­пры­ем­стваў, а вы ве­да­е­це, што вя­ду­чы­мі ў Са­вец­кім Са­ю­зе па ра­мон­це і ма­дэр­ні­за­цыі бы­лі мы. Зай­ма­лі­ся ў асноў­ным ра­мон­там, але я іх пе­ра­ары­ен­та­ваў і на ма­дэр­ні­за­цыю: у Ба­ры­са­ве — бро­не­тэх­ні­ка, у Ба­ра­на­ві­чах — ­ма­гут­ны за­вод су­свет­на­га зна­чэн­ня, су­свет­на вя­до­мы, па ма­дэр­ні­за­цыі ля­таль­ных апа­ра­таў (вер­та­лё­таў, са­ма­лё­таў, бес­пі­лот­ні­каў і так да­лей). Я іх так­са­ма па­вяр­нуў у бок ма­дэр­ні­за­цыі: не прос­та ад­ра­ман­та­ваць ста­ры са­ма­лёт, а ма­дэр­ні­за­ваць яго, што яны і ро­бяць. У блі­жэй­шы час мы з ва­мі па­бу­дзем у Ба­ра­на­ві­чах і па­гля­дзі­це, як ідзе гэ­тая ма­дэр­ні­за­цыя.

Я звяр­нуў­ся да Ула­дзі­мі­ра Ула­дзі­мі­ра­ві­ча Пу­ці­на з прось­бай пра­да­ста­віць дзе­сяць са­ма­лё­таў. Нам яны вель­мі па­трэб­ныя не та­му, што ў нас іх ня­ма. Сён­ня ў Бе­ла­ру­сі, па-мой­му, 160 са­ма­лё­таў і вер­та­лё­таў, за­дзей­ні­ча­на, на­пэў­на, 60. Нам гэ­та­га ха­па­е і на­ват за­шмат для тых Уз­бро­е­ных Сіл, якія мы сён­ня рых­ту­ем.

Яшчэ раз пад­крэс­лі­ваю: га­лоў­нае для нас — не са­ма­лё­ты і вер­та­лё­ты, га­лоў­нае для нас сён­ня — сі­лы спе­цы­яль­ных апе­ра­цый, ар­мія, якая мо­жа на­нес­ці не­па­праў­ную шко­ду пра­ціў­ні­ку, ар­мія, якая мо­жа аба­ра­ніць на­шу кра­і­ну, перш за ўсё ад са­ма­лё­таў, вер­та­лё­таў, кры­ла­тых ра­кет. Зна­чыць, па­він­на быць сіс­тэ­ма су­праць­па­вет­ра­най аба­ро­ны, сіс­тэ­ма раз­вед­кі, вы­яў­лен­ня цэ­лі. Сён­ня ўвесь свет ідзе шля­хам ма­дэр­ні­за­цыі Уз­бро­е­ных Сіл. Мы так­са­ма гэ­та ро­бім.

Мы са­мі ства­ры­лі но­выя ра­дыё­ла­ка­цый­ныя стан­цыі — «Ус­ход» і «Ра­са». «Ра­са» — ніз­ка­ля­та­ю­чыя, вы­дат­на пра­цу­юць на ніз­кай вы­шы­ні, «Ус­ход» вы­дат­на пра­цуе па трох ка­ар­ды­на­тах. У нас ужо га­то­выя гэ­тыя сіс­тэ­мы куп­ляць. Але мы па­куль за­бяс­печ­ва­ем сваю ар­мію. Зна­чыць, мы мо­жам вы­явіць і на­вес­ці на­шу про­ці­па­вет­ра­ную аба­ро­ну на цэль, якая з'я­віц­ца, на­ват су­праць кры­ла­тых ра­кет.

Па­трэб­на яшчэ зброя су­праць­па­вет­ра­най аба­ро­ны, С-300 і ін­шыя. Што мы і ро­бім. Ка­лі Ра­сія ска­за­ла, што не мо­жа С-300 зу­сім бяс­плат­на даць, я ска­заў, што мы бу­дзем куп­ляць. І куп­ля­ем С-300, як бы ні бы­ло нам цяж­ка.

Але і, вя­до­ма ж, для та­го, каб зні­шчаць тэ­ра­рыс­таў (на ву­чэн­нях вы ба­чы­лі, мы пра­пра­цоў­ва­лі гэ­тую так­ты­ку) па­трэб­ныя вер­та­лё­ты. Вер­та­лёт уго­ру пад­ня­ўся — зні­шчыў цэ­лую пля­цоў­ку, дзе зна­хо­дзяц­ца тэ­ра­рыс­ты. Ну а су­праць вер­та­лё­таў, вы ж ве­да­е­це, ёсць вель­мі доб­рая зброя: на пля­чо — і ня­ма вер­та­лё­та. Вось гэ­та свед­чыць пра тое, якая каш­тоў­насць са­ма­лё­таў, вер­та­лё­таў. Але тым не менш яны па­трэб­ныя.

Та­ды я і па­пра­сіў гэ­тыя 10 са­ма­лё­таў. Гэ­та бы­ло больш за год та­му. За­раз яны зна­хо­дзяц­ца ў Бе­ла­ру­сі: 4 і 6 снеж­ня з'я­ві­лі­ся, ня­даў­на, ка­лі я за­па­тра­ба­ваў, каб ра­сій­скі бок вы­ка­на­ў свае аба­вя­за­цель­ствы. Па­са­дзі­лі іх у Баб­руй­ску на за­па­сным аэ­ра­дро­ме.

Пры­чым ра­сій­скія экі­па­жы ў нас дзя­жу­раць па на­шым за­дан­ні, пад­па­рад­коў­ва­юц­ца на­шым Уз­бро­е­ным Сі­лам. За­раз я па­ста­віў пы­тан­не, каб лё­та­лі ра­зам ра­сі­я­нін і наш бе­ла­рус, каб на­вы­кі не стра­ціць, каб у нас шко­ла за­ста­ла­ся. Вось та­му я пра­сіў 10 са­ма­лё­таў. А не тое, што пры­га­ні­це з ра­сій­скі­мі экі­па­жа­мі і да­па­ма­жы­це нам.

Што ты­чыц­ца яшчэ 24-х, у да­чы­нен­ні да якіх вы за­да­лі пы­тан­не, нам, у прын­цы­пе, яны не па­трэб­ныя. Але бы­ло б ня­дрэн­на, ка­лі б у нас бы­лі яшчэ ў за­па­се доб­рыя су­час­ныя са­ма­лё­ты. І ка­лі, як РІА «Новости» ка­жа, яшчэ 24 са­ма­лё­ты ра­сі­я­не га­то­выя нам даць, я бу­ду толь­кі ра­ды. Хоць, паў­та­ру­ся, вост­рай не­аб­ход­нас­ці ня­ма. Я ўво­гу­ле паў­го­да на­зад і не ча­каў, што ра­сі­я­не нам да­па­мо­гуць, і даў ка­ман­ду ва­ен­на-па­вет­ра­ным сі­лам не­ад­клад­на ма­дэр­ні­за­ваць сва­іх 10 са­ма­лё­таў. Да кан­ца го­да яны бу­дуць у страі — СУ-27 і МіГ-29. Гэ­тага нам да­стат­ко­ва да 2025 го­да, ка­лі мы ў спраў­ным ста­не бу­дзем пад­трым­лі­ваць тое, што яшчэ лё­тае ў нас сён­ня.

Та­му тут ня­ма вя­лі­кай праб­ле­мы, гэ­та не ціск Ра­сіі , гэ­та бы­ла мая прось­ба даць 10 са­ма­лё­таў. І ка­лі да­дуць яшчэ 20 са­ма­лё­таў, тым больш што яны за­праў­ля­юц­ца, зар­пла­ту атрым­лі­ва­юць у Ра­сіі, гэ­та нам вель­мі і вель­мі вы­гад­на. Бо са­ма­лёт — вель­мі да­ра­гая цац­ка для дзяр­жа­вы.

РІА «Новости». Як доў­га яны бу­дуць зна­хо­дзіц­ца ў Бе­ла­ру­сі?

— Як мі­ні­мум па­ло­ву з іх мы пра­сі­лі да чэм­пі­я­на­ту све­ту і пас­ля яго. Мы па­він­ны за­бяс­пе­чыць нар­маль­нае ста­но­ві­шча ўнут­ры кра­і­ны. Ду­маю, што мы з Ра­сі­яй вы­зна­чым­ся, як доў­га яны бу­дуць. Яны бу­дуць столь­кі, коль­кі мы гэ­та­га за­хо­чам. Пры­ня­та бу­дзе Прэ­зі­дэн­там ра­шэн­не, каб яны бы­лі тут даў­жэй, па­го­дзіц­ца Ра­сія, бу­дуць даў­жэй. Усё бу­дзе за­ле­жаць толь­кі ад Бе­ла­ру­сі.

Аб ад­но­сі­нах з За­ха­дам і чэм­пі­я­на­це све­ту па ха­кеі

Бе­ла­ПАН. Вы ўжо за­кра­ну­лі тэ­му па­літ­вяз­няў і ад­но­сі­ны з За­ха­дам. Па сут­нас­ці, вы­зва­лен­не не­каль­кіх ча­ла­век Еў­ра­са­юз ста­віць як асноў­нае па­тра­ба­ван­не для на­ладж­ван­ня ад­но­сін. І ўсё гэ­та на­ладж­ван­не ад­но­сі­н ця­пер за­ле­жыць ад адзі­на­га под­пі­су на да­ку­мен­тах, Ва­ша­га. Ча­му вы да гэ­та­га ча­су не па­ста­ві­це яго?

— Не ха­чу паў­та­рац­ца. Бу­дзе зва­рот — бу­дзе под­піс. Не бу­дзе зва­ро­ту — ні чэм­пі­я­на­ты све­ту, ні шас­ці­дзе­ся­ці- ці ся­мі­дзе­ся­ці­год­дзе, ні­чо­га не да­па­мо­жа. Гэ­та мой прын­цы­по­вы па­ды­ход да гэ­та­га пы­тан­ня. І не толь­кі мой. Мы — дзяр­жа­ва, кра­і­на, і нас не трэ­ба на­хі­ляць! Не трэ­ба, зы­хо­дзя­чы з двай­ных, трай­ных стан­дар­таў да нас ад­па­вед­ным чы­нам ста­віц­ца. Вось усё, што я ха­чу ска­заць. Та­му не ад май­го под­пі­су тут за­ле­жыць.

Без прось­бы я пры­маю ма­су та­кіх ра­шэн­няў, толь­кі не ве­даю, ча­му вы за­цык­лі­лі­ся на не­каль­кіх проз­ві­шчах. Прэ­зі­дэнт мае пра­ва па­мі­ла­ваць лю­бо­га ча­ла­ве­ка пры пэў­най пра­цэ­ду­ры. Так, бы­ва­лі вы­пад­кі. Але ж зла­чын­ства ад зла­чын­ства ад­роз­ні­ва­ец­ца. Гэ­та, па-пер­шае. Па-дру­гое, я час­та тым, пра ка­го вы пы­та­е­це, ка­заў: ві­на­ва­тыя — ці­хень­ка, без шу­му, без гвал­ту да­вай­це ўнут­ры кра­і­ны вы­ра­шаць гэ­тае пы­тан­не. Вы вы­ве­лі гэ­тыя пы­тан­ні на між­на­род­ны ўзро­вень. Ну ад­па­вед­ны, адэ­кват­ны, сі­мет­рыч­ны ад­каз. Але мае за­явы і мае пра­па­но­вы за­ста­юц­ца ў сі­ле.

Пер­шы ка­нал Бе­ла­рус­ка­га ра­дыё. Ці лі­чы­це Вы, што не­ка­то­рыя ўсклад­нен­ні сі­ту­а­цыі ля бе­ла­рус­кіх ме­жаў мо­гуць не­як ад­біц­ца на пра­вя­дзен­ні ў нас чэм­пі­я­на­ту све­ту па ха­кеі? І ці спат­рэ­бяц­ца ней­кія да­дат­ко­выя ме­ры бяс­пе­кі для гас­цей і ўдзель­ні­каў гэ­та­га фо­ру­му?

— Вы ве­да­е­це, гэ­та ўжо пе­ра­на­пру­жан­не сі­ту­а­цыі. Ну што ўжо мо­жа ад­быц­ца з на­мі, ка­лі да нас пры­е­дзе 10-20 ты­сяч за­меж­ні­каў, ама­та­раў ха­кею, спор­ту. Мы — праг­ма­ты­кі, мы ра­зу­ме­ем, што ся­род іх бу­дуць і не­ка­то­рыя пра­ва­ка­та­ры, асаб­лі­ва з лі­ку жур­на­ліс­таў, а мо­жа быць пад імем жур­на­ліс­таў. Шмат хто хо­ча тут мя­не пад чэм­пі­я­нат на­хі­ліць, вось і Бе­ла­ПАН за­дае пы­тан­не. Мне гэ­та ўжо даў­но вя­до­ма: за­ры­ен­та­ва­лі іх за­даць гэ­тае пы­тан­не, яны і за­да­лі. На­пэў­на, гэ­та вель­мі ці­ка­віць, хва­люе За­хад.

Я толь­кі што ска­заў: не на­пруж­вай­це ста­но­ві­шча і не спра­буй­це мя­не пры­ціс­нуць чэм­пі­я­на­там све­ту. Не трэ­ба.

Мы атры­ма­лі пра­ва пра­вес­ці чэм­пі­я­нат све­ту. Пад­рых­та­ва­лі ўсё, на­ват па­бу­да­ва­лі ад­па­вед­ныя аб'­ек­ты, пры­чым у вель­мі цяж­кай сі­ту­а­цыі. Ду­ма­е­це, гэ­та тан­на і прос­та бы­ло па­бу­да­ваць два цэнт­ры, дзе бу­дуць пра­во­дзіц­ца мат­чы? Ня­прос­та. Гас­ці­ні­цы, інф­ра­струк­ту­ра — па ўсёй кра­і­не, не толь­кі ў Мін­ску.

Усіх трэ­ба су­стрэць, рас­ся­ліць, на­кар­міць. Ву­чым лю­дзей, каб раз­маў­ля­лі на за­меж­най мо­ве і гэ­так да­лей. Уба­чы­це, мы зро­бім усё.

Але ка­лі ка­мусь­ці не па­да­ба­ец­ца і ён не за­хо­ча пры­ехаць на чэм­пі­я­нат све­ту, што я ма­гу зра­біць? Мы ні­чо­га не стра­цім. Што пра­пад­зе? Спар­тыў­ныя цэнт­ры, якія мы па­бу­да­ва­лі? Не, яны сён­ня за­дзей­ні­ча­ны для твор­час­ці, кан­цэр­таў і спор­ту. Што «Чы­жоў­ка-арэ­на», што «Мінск-арэ­на». Па­бу­да­ва­лі мы цэнт­ры ў буй­ных га­ра­дах, у аб­лас­ных цэнт­рах — яны сён­ня за­дзей­ні­ча­ны, шмат лю­дзей, дзе­так і да­рос­лых. Па­ца­нё­нак вя­дзе баць­ку, ма­ці на ка­ток, на кан­цэрт і гэ­так да­лей — хі­ба дрэн­на? Гас­ці­ні­цы так­са­ма бу­дуць за­дзей­ні­ча­ны. Го­рад пры­вя­дзём у па­ра­дак, хоць ён у нас і так у па­рад­ку, чыс­ты. Гэ­та ўсё на ка­рысць. Ка­лі не хо­чуць, нам жа не па­мер­ці ад гэ­та­га.

Та­му не трэ­ба пе­ра­больш­ваць ро­лю чэм­пі­я­на­ту све­ту, як не­ка­то­рыя за­ход­ні­кі. Ча­сам брыд­ка на­ват чы­таць, маў­ляў, для Лу­ка­шэн­кі вель­мі важ­ныя бу­ду­чыя прэ­зі­дэнц­кія вы­ба­ры, а яшчэ важ­ней­шы — чэм­пі­я­нат све­ту. Так, важ­ны чэм­пі­я­нат, важ­ныя прэ­зі­дэнц­кія вы­ба­ры, але спра­ба­ваць мне на­сту­піць ка­ле­нам на гру­дзі і вы­ціс­нуць усё, што ўнут­ры ёсць, — гэ­та не­маг­чы­ма, вы мя­не двац­цаць га­доў ве­да­е­це.

Мы не да­зво­лім вы­ка­рыс­тоў­ваць гэ­тае спар­тыў­нае ме­ра­пры­ем­ства, за­ліш­не яго па­лі­ты­за­ваць. За­хад па­ві­нен ра­зу­мець, мя­не на­хі­ліць пад ся­мі­дзе­ся­ці­год­дзе вы­зва­лен­ня, Пе­ра­мо­гі, ці двац­ца­ці­год­дзе прэ­зі­дэнц­тва, або да дня на­ра­джэн­ня Прэ­зі­дэн­та (яны ўсе мо­ман­ты аб­мяр­коў­ва­юць), яшчэ пад неш­та, маў­ляў, мы вам заўт­ра да­дзім нар­маль­нае су­пра­цоў­ніц­тва, вы ў нас бу­дзе­це ў фа­во­ры і гэ­так да­лей, не ўдас­ца. Ні на што сён­ня За­хад не здоль­ны. Тое, што яны абя­ца­юць, яны не ро­бяць і тлу­ма­чаць так: адзін па­лі­тык абя­цаў, а тут ужо ін­шы, ён та­бе ні­чо­га не абя­цаў. Вось іх па­лі­ты­ка.

Та­му, яшчэ раз пад­крэс­лі­ваю, і не для та­го, каб аб­васт­рыць сі­ту­а­цыю з За­ха­дам. Мы не хо­чам з імі сва­рыц­ца, на­ад­ва­рот, мы хо­чам з імі нар­маль­ных ад­но­сін. Але мы хо­чам, каб нас па­ва­жа­лі і, як мі­ні­мум, ра­зу­ме­лі. Мы — су­ве­рэн­ная, не­за­леж­ная дзяр­жа­ва і хо­чам, каб да нас ста­ві­лі­ся як да су­ве­рэн­най, не­за­леж­най дзяр­жа­вы. Мы ні­ко­му не ства­ра­ем праб­лем і не ство­рым, асаб­лі­ва За­ха­ду. Та­му стаў­це­ся да нас нар­маль­на, не трэ­ба да нас па­ды­хо­дзіць як да ней­кіх дру­га­рад­ных і трэ­ця­рад­ных. Так не атры­ма­ец­ца. Мы гор­дыя лю­дзі. Мы трэць на­сель­ніц­тва па­кла­лі ў апош­няй вай­не, ра­ту­ю­чы тую ж Еў­ро­пу і За­хад. Будзь­це па­важ­лі­вы­мі да нас, хоць бы з-за гэ­та­га.

Ні­чо­га страш­на­га не ад­бу­дзец­ца, ні­хто не паў­плы­вае на пра­вя­дзен­не чэм­пі­я­на­ту све­ту.

Мы па са­мых вы­со­кіх су­свет­ных стан­дар­тах за­бяс­печ­ва­ем і рых­ту­ем­ся за­бяс­пе­чыць бяс­пе­ку на­шых гас­цей. Ні­чо­га над­звы­чай­на­га не бу­дзе, гэ­та ж не Алім­пій­скія гуль­ні, ку­ды мо­гуць пры­ехаць да міль­ё­на ча­ла­век. Гэ­та чэм­пі­я­нат све­ту па ха­кеі, тым больш пас­ля Алім­пі­я­ды.

Ду­маю, гэ­та бу­дзе са­праўд­нае свя­та не толь­кі для бе­ла­ру­саў, але і для ўсёй спар­тыў­най су­свет­най су­поль­нас­ці. Гэ­та я га­ран­тую. І тыя, хто пры­е­дзе, па­едуць ад­сюль з са­мы­мі доб­ры­мі ўра­жан­ня­мі, тым больш гэ­та май, са­мы вы­дат­ны ме­сяц у Мін­ску і ў Бе­ла­ру­сі. Та­му не хва­люй­це­ся, усё бу­дзе нар­маль­на.

Пра член­ства Укра­і­ны ў СНД

РІА «Новости»: Аляк­сандр Ры­го­ра­віч, Вы вель­мі ўваж­лі­ва ста­ві­це­ся да пы­тан­няў ін­тэ­гра­цыі на пост­са­вец­кай пра­сто­ры. Укра­і­на за­яві­ла аб сва­ім вы­ха­дзе з СНД. Вы лі­чы­це, што Укра­і­на стра­ча­на для Са­друж­нас­ці ўжо не­зва­рот­на ці ўсё ж та­кі ёсць шлях вяр­нуць Укра­і­ну ў рэ­чы­шча?

— Ду­маю, тыя, хто ўплы­вае сён­ня на Укра­і­ну і ўкра­ін­скіх па­лі­ты­каў, спы­няць Укра­і­ну ад гэ­та­га не­абач­лі­ва­га кро­ку. На­вош­та гэ­та ра­біць? СНД за­над­та аба­вяз­вае Укра­і­ну? А ка­лі і аба­вяз­вае, пры­чым тут зо­на сва­бод­на­га ганд­лю? Стра­цяць жа мно­гае. На­вош­та ля­паць дзвя­ры­ма, якія та­бе спат­рэ­бяц­ца?

Ска­жу шчы­ра, я ў апош­ні час спра­бую, на­ват не тое, каб спра­бую, пра­па­на­ваў не­ка­то­рым укра­ін­скім па­лі­ты­кам, з які­мі мож­на аб­мяр­коў­ваць да­дзе­ную праб­ле­му, аб­мер­ка­ваць яе. Я спа­дзя­ю­ся, у блі­жэй­шыя дні я з імі су­стрэ­ну­ся і ў тым лі­ку па­пра­шу, каб яны не ра­бі­лі гэ­тых не­аб­ду­ма­ных кро­каў. Ку­ды спя­шац­ца? Не хо­чаш ехаць на са­міт, да­пус­цім, у Маск­ву, Маск­ва — во­раг для ця­бе, не едзь, ня­хай ця­бе па­сол прад­ста­віць на гэ­тым са­мі­це. Не хо­чаш ехаць у Мінск, не­на­ві­дзіш ты Мінск, ну не едзь на гэ­ты са­міт. На­вош­та ты ро­біш не­аб­ду­ма­ныя кро­кі? Гэ­та раў­на­сіль­на та­му, як ва ўнут­ра­най па­лі­ты­цы ха­це­лі за­ба­ра­ніць рус­кую мо­ву. І на­ват ін­тэ­лі­ген­цыя ў Льво­ве абу­ры­ла­ся.

Та­му я бу­ду ста­рац­ца да­нес­ці ўсё гэ­та да ўкра­ін­цаў. Ду­маю, та­кую маю па­зі­цыю пад­тры­ма­юць усе. Та­му што вы­хад Укра­і­ны з СНД, што там гра­ху та­іць, — гэ­та бу­дзе вель­мі моц­ны ўдар па Са­друж­нас­ці Не­за­леж­ных Дзяр­жаў. Моц­ны, але не смя­рот­ны. Та­му што, на жаль, СНД на­дзей на­шых і мно­гіх лю­дзей не рэа­лі­зуе. Ка­лі вый­дзе Укра­і­на з яе, зна­чыць вый­дзе. За­ста­нуц­ца тыя, хто за­ста­нец­ца, і бу­дуць не­як су­пра­цоў­ні­чаць.

Але я ду­маю, што гэ­та бу­дзе ня­пра­віль­ны, не­ра­зум­ны і не­адэ­кват­ны крок з бо­ку Укра­і­ны ў знеш­няй па­лі­ты­цы.

Ча­му б не вы­ка­рыс­тоў­ваць гэ­тую пля­цоў­ку для та­го, каб ха­ця б пра­гу­чаў твой пункт гле­джан­ня. Ча­му ты не мо­жаш пры­ехаць у Мінск, на­прык­лад, ка­лі тут бу­дзе са­міт, і гэ­тую пля­цоў­ку вы­ка­рыс­таць для пе­ра­мо­ваў з Бе­ла­рус­сю.

Я лі­чу, што гэ­та вель­мі ня­пра­віль­ны і не­аб­ду­ма­ны крок. Цал­кам маг­чы­ма, што гэ­та мо­жа быць дэ­ман­стра­цы­яй. Але, на­пэў­на, не ў гэ­ты час і не ў гэ­тай сі­ту­а­цыі, у якой зна­хо­дзіц­ца са­ма Укра­і­на. Гэ­та не­аб­ду­ма­ны крок па­лі­ты­каў.

Аб ра­бо­це ўра­да

Бе­ла­ПАН. Вы ра­ней ка­за­лі, што ка­лі сі­ту­а­цыя ў эка­но­мі­цы не па­леп­шыц­ца, то ўрад, мі­ніст­ры мо­гуць раз­ві­тац­ца са сва­і­мі па­са­да­мі. І вось усё вы­гля­дае так, што сі­ту­а­цыя не па­ляп­ша­ец­ца. Па да­­ных ста­тыс­ты­кі, ін­фля­цыя за два ме­ся­цы скла­ла 3,6 пра­цэн­та, склад­скія за­па­сы не па­мян­ша­юц­ца. Ці мо­жа гэ­та стаць пры­чы­най зме­ны ўра­да ў блі­жэй­шы час? У пры­ват­нас­ці, прэм'­ер-мі­ніст­ра, і ка­го Вы ба­чы­це маг­чы­мым но­вым прэм'­ер-мі­ніст­рам?

— Не вы­клю­чаю, што гэ­та мо­жа­це быць і вы.

Вы ж ба­чы­це, што ад­бы­ва­ец­ца на­во­кал. Дэ­валь­ва­ваны ка­зах­стан­скі тэн­ге. Дэ­валь­ва­ва­ны ра­сій­скі ру­бель і пра­цяг­вае па­даць. Укра­і­на аб­ва­лі­ла­ся. У Еў­ро­пе не­са­лод­кія ча­сы. А гэ­та на­шы рын­кі, 70 пра­цэн­таў та­го, што вы­раб­ля­ем, мы пра­да­ём. Гэ­та, вя­до­ма, па­він­на ўплы­ваць на нас. Мы ж не Ра­сія. На­ват Ра­сія, ба­чы­це, за­дры­жа­ла пад ўда­ра­мі. А мы вель­мі за­ле­жым у гэ­тых ад­но­сі­нах. Та­му трэ­ба на гэ­та гля­дзець рэ­аль­ны­мі ва­чы­ма, мы не ба­гі — не ўсё мо­жам.

І каб не бы­ло вель­мі цяж­ка, каб не бы­ло страш­ных уда­раў па на­шым гра­мад­стве праз эка­но­мі­ку, нам да­во­дзіц­ца тро­шач­кі ад­сту­паць. Ін­фля­цыя — гэ­та якраз і ёсць ней­кае ад­ступ­лен­не.

Хто мо­жа стаць маг­чы­мым прэм'­ер-мі­ніст­рам? Бу­дзе сва­бод­нае мес­ца — аба­вяз­ко­ва вам пра гэ­та ска­жу. Усё бу­дзе па Кан­сты­ту­цыі. Прэ­зі­дэнт пра­па­нуе кан­ды­да­ту­ру, уня­се яе на за­цвяр­джэн­не ў пар­ла­мент. Вы бу­дзе­це яшчэ доў­га пі­саць, аб­мяр­коў­ваць гэ­тыя кан­ды­да­ту­ры. Ні­хто рот вам за­кры­ваць не бу­дзе. У нас у гэ­тым пла­не поў­ная дэ­ма­кра­тыя. Ні­хто ні на ка­го не на­сту­пае. На­ват вы ў апош­ні час не пі­ша­це пра тое, што ў Бе­ла­ру­сі срод­кі ма­са­вай ін­фар­ма­цыі, як па­літ­вяз­ні, у ня­во­лі.

Та­му, як толь­кі бу­дзе та­кая маг­чы­масць, я аба­вяз­ко­ва пры­зна­чу прэм'­ер-мі­ніст­ра згод­на са сва­і­мі функ­цы­я­наль­ны­мі аба­вяз­ка­мі. А ўжо ка­лі шчы­ра ка­заць, прэм'­ер-мі­ніст­ры з ні­ад­куль не з'яў­ля­юц­ца. Вы гэ­тых па­лі­ты­каў ве­да­е­це. Та­му прый­дзі­це да­до­му, ус­пом­ні­це, пра ка­го вы пі­са­лі з гэ­тай вер­ха­ту­ры, па­чы­на­ю­чы ад Прэ­зі­дэн­та, што ён мо­жа ўзяць на ся­бе паў­на­моц­твы і вы­кон­ваць аба­вяз­кі прэм'­ер-мі­ніст­ра. Але ска­жу пра­ма: я гэ­тым не ска­рыс­та­ю­ся, та­му што мне гэ­та не трэ­ба, мне сва­іх функ­цы­я­наль­ных аба­вяз­каў да­стат­ко­ва. І ў кра­і­не ня­шмат, але ёсць лю­дзі, якія мо­гуць вы­кон­ваць функ­цыі прэм'­ер-мі­ніст­ра. 11 вы­шэй­шых служ­бо­вых асоб, мі­ніст­ры, гу­бер­на­та­ры — ні­жэй не апус­кай­це­ся, там прэм'­ер-мі­ніст­ра шу­каць вель­мі-вель­мі скла­да­на, та­му што гэ­та па­ві­нен быць пад­рых­та­ва­ны ча­ла­век і да­свед­ча­ны ў тым, што ад­бы­ва­ец­ца ў кра­і­не, звер­ху ба­чыць кра­і­ну. Вось пад­верг­не­це ана­лі­зу, гэ­та дзесь­ці 35 — 40 ча­ла­век. З іх вы­бі­рай­це. Ства­рыў­шы, пра­па­ну­е­це і аха­рак­та­ры­зу­е­це — бу­ду вам удзяч­ны.

Па­вод­ле БЕЛ­ТА.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.