Вы тут

Ха­бар­ні­кі ад­ка­жуць


 

Ба­раць­ба з ка­руп­цы­яй — ас­но­ва ста­біль­нас­ці дзяр­жа­вы.

У маі гэ­та­га го­да Прэ­зі­дэнт пры­маў з дак­ла­дам ге­не­раль­на­га пра­ку­ро­ра Аляк­санд­ра Ка­ню­ка, які кан­ста­та­ваў рост ка­руп­цый­ных зла­чын­стваў. Гэ­та ста­ла штурш­ком для пад­рых­тоў­кі за­ко­на­пра­ек­та «Аб ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй». За­раз ён вы­не­се­ны на гра­мад­скае аб­мер­ка­ван­не.

Час­цей за ўсё ка­руп­цый­ныя зла­чын­ствы за­сна­ва­ны на фак­це атры­ман­ня ха­ба­ру. У пра­ек­це за­ко­на не­аб­ход­на мак­сі­маль­на ўлі­чыць ад­каз­насць і тых, хто дае ха­бар. Так, акра­мя ха­бар­ні­каў, пра якіх ідзе га­вор­ка ў пра­ек­це да­ку­мен­та, ёсць та­кія ка­тэ­го­рыі асоб, як «ха­ба­ра­да­валь­ні­кі» і так зва­ныя па­срэд­ні­кі. Не­аб­ход­на пра­пра­ца­ваць і іх ад­каз­насць. Гэ­та звя­за­на з тым, што шэ­раг па­ру­шэн­няў, якія да­пус­ка­юц­ца кі­раў­ні­ка­мі прад­пры­ем­стваў (на­прык­лад, у сфе­ры бу­даў­ніц­тва), ты­чац­ца фаль­сі­фі­ка­цыі вы­ні­каў тэн­да­раў, кон­кур­саў і інш., ка­лі па зла­чын­на­й змо­ве за­клю­ча­юц­ца здзел­кі ў шко­ду дзяр­жаў­ным ін­та­рэ­сам.

Сён­ня зла­чын­ны­мі пры­зна­юц­ца дзе­ян­ні, спа­чат­ку на­кі­ра­ва­ныя на пе­ра­да­чу служ­бо­вай асо­бе ха­ба­ру, але па аб­ста­ві­нах, якія не за­ле­жаць ад во­лі та­го, хто хо­ча «даць» (у пры­ват­нас­ці, ка­лі дзей­насць гэ­та­га ча­ла­ве­ка бы­ла спы­не­на пра­ва­ахоў­ны­мі ор­га­на­мі), не за­вяр­шы­лі­ся пры­няц­цем «па­да­рун­ка». Та­кія дзе­ян­ні рас­цэнь­ва­юц­ца як за­мах на да­чу і атры­ман­не ха­ба­ру. Важ­ным срод­кам пра­фі­лак­ты­кі пра­яў ка­руп­цыі па­він­на стаць уста­наў­лен­не ад­каз­нас­ці за пра­па­но­ву служ­бо­вай асо­бе атры­маць не­ле­галь­ны пры­бы­так. Па­доб­ныя нор­мы іс­ну­юць у за­ка­на­даў­стве мно­гіх за­меж­ных кра­ін і даў­но аб­мяр­коў­ва­юц­ца бе­ла­рус­кай пра­ва­знаў­чай су­поль­нас­цю. Як вя­до­ма, по­пыт на­ра­джае пра­па­но­ву, так што важ­на лік­ві­да­ваць са­му спа­ку­су пра­па­на­ваць чы­ноў­ні­ку гро­шы за спры­яль­нае вы­ра­шэн­не пы­тан­ня. Та­му ў гэ­тым кі­рун­ку, хут­чэй за ўсё, ка­рэк­ці­роў­кі так­са­ма бу­дуць уно­сіц­ца.

Пад­рых­тоў­ка пра­ек­та за­ко­на з'яў­ля­ец­ца свое­ча­со­вай ме­рай, а той факт, што пы­тан­не вы­но­сіц­ца на гра­мад­скае аб­мер­ка­ван­не, свед­чыць пра яго вы­со­кую са­цы­яль­ную знач­насць і пра жа­дан­не рас­пра­цоў­шчы­каў да­ку­мен­та па­чуць і ўлі­чыць на­ва­тар­скія пра­па­но­вы ак­тыў­най част­кі гра­мад­ства. Па­доб­ныя гра­мад­скія аб­мер­ка­ван­ні — цал­кам на­ту­раль­ная прак­ты­ка, ка­лі пры­ма­ец­ца тое ці ін­шае знач­нае дзяр­жаў­нае ра­шэн­не ў Бе­ла­ру­сі. На­га­даю, ка­лі пры­ма­ла­ся лё­са­вы­зна­чаль­нае ра­шэн­не аб бу­даў­ніц­тве атам­най элект­ра­стан­цыі, па ўсёй кра­і­не пра­хо­дзі­лі гра­мад­скія слу­хан­ні.

Што ты­чыц­ца нор­маў, па­зна­ча­ных у пра­ек­це да­ку­мен­та, то па шэ­ра­гу па­ла­жэн­няў ён дуб­лі­руе мі­ну­лую рэ­дак­цыю. Пры гэ­тым іс­нуе шэ­раг прын­цы­по­вых но­ва­ўвя­дзен­няў, якія ўяў­ля­юць ці­ка­васць для раз­віц­ця гра­мад­скай дыс­ку­сіі. Па-пер­шае, гэ­та кан­фіс­ка­цыя пен­сій дзяр­жаў­на­га слу­жа­ча­га ў асоб, якія да­пус­ці­лі зла­чын­ства су­праць ін­та­рэ­саў служ­бы ці ўчы­ні­лі цяж­кія і асаб­лі­ва цяж­кія зла­чын­ствы. Та­кая нор­ма вы­гля­дае аб­са­лют­на спра­вяд­лі­вай, та­му што ка­лі ча­ла­век пра­ца­ваў на вы­со­кай дзяр­жаў­най па­са­дзе і здзейс­ніў цяж­кае зла­чын­ства су­праць ін­та­рэ­саў служ­бы, то ўзні­кае пы­тан­не: ці мае ён за­кон­нае і ма­раль­нае пра­ва ка­рыс­тац­ца ней­кі­мі льго­та­мі, якія яму да­ва­ла яго мі­ну­лае ста­но­ві­шча? Ка­лі ён свя­до­ма здзейс­ніў зла­чын­нае дзе­ян­не і згань­біў го­нар дзярж­слу­жа­ча­га, то на­ўрад ці гра­мад­ства мо­жа даць яму якія-не­будзь пры­ві­леі.

Яшчэ адзін пункт ты­чыц­ца па­рад­ку пе­ра­са­джван­ня з ад­на­го крэс­ла ў ін­шае кі­раў­ні­коў, якія ра­ней пра­ва­лі­лі ад­каз­ны ўчас­так ра­бо­ты і бы­лі зволь­не­ны з зай­ма­е­май па­са­ды, або якія да­пус­ці­лі зла­чын­нае дзе­ян­не, пра­ва­па­ру­шэн­не, цяж­кія дыс­цып­лі­нар­ныя пра­ві­ны. На жаль, та­кая прак­ты­ка на­ват у Бе­ла­ру­сі ме­ла мес­ца быць. Але з пры­няц­цем за­ко­на пра­ва­выя, фар­маль­ныя пад­ста­вы для па­доб­ных дзе­ян­няў бу­дуць лік­ві­да­ва­ны.

Акра­мя та­го, ка­жу­чы пра важ­насць вы­не­се­на­га на аб­мер­ка­ван­не пра­ек­та за­ко­на, не­аб­ход­на кан­ста­та­ваць, што Рэс­пуб­лі­ка Бе­ла­русь да­сяг­ну­ла знач­ных вы­ні­каў у сфе­ры ба­раць­бы з ка­руп­цы­яй, — а гэ­та фак­тыч­на з'яў­ля­ец­ца ад­ной з асноў унут­ра­най дзяр­жаў­най па­лі­ты­кі. У на­шай кра­і­не ўзро­вень ка­рум­пі­ра­ва­нас­ці дзяр­жаў­най служ­бы най­больш ніз­кі ў па­раў­на­нні з кра­і­на­мі пост­са­вец­кай пра­сто­ры, уз­ро­вень ла­тэнт­най (не­вы­яў­ля­е­май) ка­руп­цый­най зла­чын­нас­ці так­са­ма на па­ра­дак ні­жэй, чым у ін­шых дзяр­жа­вах. Трэ­ба па­мя­таць, што ме­на­ві­та ха­бар­ніц­тва да­вя­ло Лі­вію, Укра­і­ну да гра­ма­дзян­скай вай­ны: вы­ра­шэн­не пы­тан­няў «па бла­це» ста­ла ка­та­лі­за­та­рам са­цы­яль­най на­пру­жа­нас­ці ў гра­мад­стве. Ба­раць­ба з гэ­тай з'я­вай у нас — апо­ра для моц­най і ста­біль­най дзяр­жаў­най ула­ды.

Аля­сандр ШПА­КОЎ­СКІ,

ды­рэк­тар ін­фар­ма­цый­на-асвет­ніц­кай уста­но­вы «Ак­ту­аль­ная кан­цэп­цыя»

Выбар рэдакцыі

Культура

У нядзелю яўрэі святкуюць Новы год дрэў

У нядзелю яўрэі святкуюць Новы год дрэў

На гэта свята асаблівым чынам спажываюць розную садавіну, запіваючы келіхамі добра разбаўленага віна.

Грамадства

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Работадаўцы кажуць, што быць добрым праграмістам і ўмець пісаць код для эфектыўнай работы ўжо недастаткова.

Культура

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

«Адышоў час, калі гасцям патрэбныя былі толькі «чарка і скварка», ім ужо цікавыя музеі, культурная праграма».