24 Верасень, панядзелак

Вы тут

Чаму яны так любяць жахі?


Добра памятаю, якой папулярнасцю карысталіся ў маім дзяцінстве так званыя «страшылкі на ноч». Сабраўшыся разам у нейкім цёмным памяшканні альбо проста на вуліцы, дзеці па чарзе пачыналі распавядаць адно аднаму розныя жудасныя гісторыі, ад якіх кроў, здавалася, стыла ў жылах. Пра нябожчыкаў, якія раптам прачыналіся ў сваіх дамавінах, пра жанчын-вядзьмарак, што маглі па жаданні ператварацца ў чорных сабак, пра зданяў і прывідаў, якіх асабліва шмат на могілках ці паблізу ад іх...

І што самае дзіўнае: вакол — суцэльная цемра, ад жаху літаральна калоцішся ўвесь... А тут яшчэ чарговы апавядальнік глухім, патаемным голасам працягвае свой жудасны аповед: «...у той чорнай-чорнай дамавіне ляжыць чорны-чорны чалавек! А ў таго чорнага-чорнага чалавека няма сэрца...»

І тут жа як закрычыць: «Аддай маё сэрца!»

Віскат (з боку дзяўчат), крык, шум... і што? Пакрыўдзіўся хто-небудзь на расказчыка, дадому ўсе адразу ж разбягацца пачалі? Як бы не так! Далей сядзяць, слухаюць наступны аповед, не менш жудасны за папярэдні. І зноўку халадок бяжыць па спіне і дрыжыкі па ўсім целе... Але, нягледзячы на ўсё, хочацца працягу...

Чаму? Ды таму проста, што так прыемна сядзець у кампаніі сяброў і, добра ведаючы, што ўсе гэтыя жудасныя апавяданні — простая выдумка і нічога больш, адчуваць сябе ў поўнай бяспецы. Менавіта кантраст паміж страхам, які міжволі адчуваеш, і гэтым прыемным пачуццём уласнай бяспекі і стварае нейкае своеасаблівае задавальненне, якое крыху азмрочвае толькі неадвязная думка аб тым, што дадому табе прыйдзецца ўсё ж ісці аднаму, ды яшчэ праз густую вечаровую цемру...

Фільмаў жахаў нам тады не паказвалі ні ў кінатэатрах, ні, тым больш, па тэлевізары. Але дагэтуль памятаю, як падзейнічаў на мяне (за ўсіх казаць не буду) фільм «Вій» рэжысёра Аляксандра Птушко. Здавалася, нічога больш жудасна-жахлівага і прыдумаць нельга...

Аказалася, можна. І яшчэ як можна!

Сёння на змену наіўным дзіцячым фантазіям аб чорных людзях у чорных дамавінах ці злавесных вядзьмарках, што могуць сабакамі абарочвацца, прыйшлі такія сапраўдныя фільмы жахаў, як «Званок», «Цёмная вада», «Піла», «Джыперс Крыперс» і многія іншыя. Фільмы па-сапраўднаму жахлівыя нават для дарослых, а што ўжо казаць пра падлеткаў з іх яшчэ не трывалай псіхікай і празмерна развітай дзіцячай уразлівасцю.

Што казаць пра дзяцей, якія...

Якія глядзяць гэтыя фільмы жахаў не проста з задавальненнем, а з нейкай не зусім нават зразумелай асалодай...

Потым яны, вядома ж, баяцца заставацца адны ў цёмным пакоі, часта прачынаюцца і крычаць у сне. Але на наступны дзень зноўку патрабуюць працягу...

І што рабіць у такім выпадку бацькам? Дазваляць і далей глядзець гэтыя жудасна крывавыя фільмы альбо зусім іх забараніць?

Забараніць лёгка, але ж трэба ведаць, што любая забарона з боку бацькоў успрымаецца дзецьмі (тым больш падлеткамі) як нічым не апраўданы гвалт і часта становіцца прычынай ужо іншых, куды больш сур'ёзных канфліктаў паміж «бацькамі і дзецьмі»...

Паспрабуем замест гэтага проста разабрацца ў тым, чаму ж сучасным дзецям і асабліва падлеткам так падабаюцца фільмы жахаў. Што бяруць яны для сябе з гэтых фільмаў, часцей за ўсё даволі прымітыўных па сюжэце і яшчэ больш пасрэдных па акцёрскім выкананні?

Справа ў тым, што сучасны падлетак — гэта не падлетак майго далёкага дзяцінства, якому захапляльная прыгодніцкая кніга кшталту «Трох мушкецёраў» альбо «Капітана Сарві-Галава» ўжо дадавала дастатковую порцыю адрэналіну ў кроў. Сучаснаму падлетку, выхаванаму на 3D-фільмах і камп'ютарных гульнях, атрымаць сваю порцыю адрэналіну куды больш складана, бо гэты гармон у арганізме не выдзяляецца проста так, «на заказ».

Юныя футбольныя фанаты атрымліваюць адрэналін, «хварэючы» за любімую каманду ў час футбольных матчаў альбо размахваючы кулакамі ў пасляматчавых высвятленнях адносін з фанатамі нейкіх іншых камандаў. Падлеткі знаходзяць сябе ў тых ці іншых відах спорту, і гэта для іх дастатковая крыніца выпрацоўкі адрэналіну. Ну, а тыя, якім і каляфутбольныя кулачныя баталіі, і напружаныя спартыўныя спаборніцтвы аднолькава не па душы, пачынаюць «шукаць адрэналін» у зусім іншых месцах.

У тым ліку і праглядаючы фільмы жахаў, хоць гэта не самы лепшы варыянт.

Нядаўна прачытаў у інтэрнэце, як адзін мужчына забіў сябра пасля сумеснага распіцця алкагольных напояў. Выпадак, на жаль, далёка не адзінкавы, банальны нават, калі б не адно «але»...

Мужчына забіў сябра не ў выніку п'янай сваркі, не таму нават, што ўспомніў раптам нейкія ранейшыя крыўды, а проста здалося яму з п'яных вачэй, што сябар пачаў ператварацца ў... вампіра! Ну, а ад вампіраў чалавеку трэба абараняцца ўсімі магчымымі спосабамі, у тым ліку і забароненымі законам...

Не хочацца ўсё звальваць менавіта на фільмы жахаў, якія, хутчэй за ўсё, любіў глядзець у падлеткавым узросце гэты выпадковы забойца, але без іх злавеснага ўплыву тут, на мой погляд, не абышлося.

Генадзь АЎЛАСЕНКА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.