Вы тут

Убачыць, адчуць, зразумець...


Бе­ла­рус­кія і ня­мец­кія да­след­чы­кі пра­цу­юць над агуль­ным пра­ек­там, які па­ка­жа ўвесь маш­таб тра­ге­дыі ў Трас­цян­цы

Па­куль на мес­цы бе­ла­рус­ка­га ла­ге­ра смер­ці ства­ра­ец­ца су­час­ны ме­ма­ры­ял, па кра­і­не і за яе ме­жа­мі не­ўза­ба­ве пач­не па­да­рож­ні­чаць пе­ра­соў­ная вы­стаў­ка, пры­све­ча­ная Трас­цян­цу. Ра­бо­та над яе кан­цэп­цы­яй ужо вя­дзец­ца.

3-31

— Ідэя ства­рыць пе­ра­соў­ную вы­стаў­ку, пры­све­ча­ную Трас­цян­цу, на­ле­жыць Дорт­мунд­ска­му між­на­род­на­му аду­ка­цый­на­му цэнт­ру, — за­зна­чыў ды­рэк­тар Мінск­ага між­на­род­на­га аду­ка­цый­на­га цэнт­ра імя Ёха­не­са Рау Вік­тар БА­ЛА­КІ­РАЎ. — Ужо вя­до­ма, што яна бу­дзе на дзвюх мо­вах: ня­мец­кай і рус­кай або бе­ла­рус­кай (па­куль не вы­ра­ша­на). Вы­стаў­ку па­ка­жуць у на­ву­чаль­ных уста­но­вах і му­зе­ях Бе­ла­ру­сі і Гер­ма­ніі. Усё дзе­ля та­го, каб ужо за­раз, па­куль яшчэ не ство­ра­ны ме­ма­ры­ял у Трас­цян­цы, па­зна­ё­міць ай­чын­ную і за­меж­ную гра­мад­скасць з гіс­то­ры­яй канц­ла­ге­ра, які па ве­лі­чы­ні зна­хо­дзіц­ца на чац­вёр­тым мес­цы ў све­це.

Срод­кі для рас­пра­цоў­кі кан­цэп­цыі вы­стаў­кі вы­дзе­лі­ла Мі­ніс­тэр­ства ўнут­ра­ных спраў ФРГ. Ство­ра­ны твор­чы ка­лек­тыў, ку­ды ўва­хо­дзяць бе­ла­рус­кія і ня­мец­кія гіс­то­ры­кі, му­зей­ныя су­пра­цоў­ні­кі. Для та­го, каб зра­зу­мець, у якім на­прам­ку ру­хац­ца, для бе­ла­рус­кай пра­цоў­най гру­пы бы­ла ар­га­ні­за­ва­на аду­ка­цый­ная па­езд­ка ў Поль­шчу і Гер­ма­нію для зна­ём­ства з ана­ла­гіч­ны­мі ме­ма­ры­я­ла­мі.

Удзель­ні­цы па­езд­кі На­тал­лі ЯЦ­КЕ­ВІЧ бы­ло вель­мі важ­на на­ве­даць гэ­тыя мес­цы і су­стрэц­ца з ня­мец­кі­мі да­след­чы­ка­мі, бо, на яе дум­ку, да 1990-х га­доў гіс­та­рыч­ная на­ву­ка па Дру­гой су­свет­най вай­не раз­ві­ва­ла­ся па­ра­лель­на ў роз­ных кра­і­нах. «По­тым усё гэ­та знік­ла. І за­раз у нас з'я­ві­ла­ся ўні­каль­ная маг­чы­масць аб'­яд­наць сі­лы, што ста­не сур'­ёз­ным кро­кам у раз­віц­ці агуль­най гіс­то­рыі, звя­за­най з той вай­ной», — пе­ра­ка­на­на вя­ду­чы ар­хі­віст На­цы­я­наль­на­га ар­хі­ва.

[caption id="attachment_62987" align="alignnone" width="600"]3-32 Архіўнае фото ўвахода ў Трасцянецкую зону ў часы акупацыі.[/caption]

— Пад­час па­езд­кі я зра­біў вы­сно­ву, што ў нас не ха­пае та­го, што звя­за­на з ха­ла­кос­там, — рас­ка­заў ды­рэк­тар Гіс­та­рыч­най май­стэр­ні Кузь­ма КО­ЗАК. — Ня­ма та­ко­га му­зея, як у той жа Поль­шчы. Ад­нак Трас­ця­нец як ме­ма­ры­яль­ны комп­лекс мо­жа спа­лу­чыць у са­бе і ры­сы му­зея. У Еў­ро­пе вель­мі шмат ро­біц­ца дзе­ля та­го, каб па­ка­заць тра­ге­дыю вай­ны. Ка­лі ка­заць пра нас, то мы да мно­гіх рэ­чаў ста­вім­ся яшчэ з пунк­ту гле­джан­ня ста­рых тра­ды­цый. І ідэя на­конт пе­ра­соў­най вы­стаў­кі мо­жа змя­ніць гэ­ты по­гляд у леп­шы бок.

Пад­час па­езд­кі на­ша пра­цоў­ная гру­па ўзгад­ні­ла з ня­мец­кі­мі ка­ле­га­мі тэ­ма­тыч­ныя бло­кі бу­ду­чай вы­ста­ўкі. Яна бу­дзе ўклю­чаць у ся­бе пе­рад­гіс­то­рыю ла­ге­ра Трас­ця­нец, жыц­цё­выя гіс­то­рыі лю­дзей, якія там зна­хо­дзі­лі­ся, су­до­выя пра­цэ­сы, якія ад­бы­лі­ся ў све­це пас­ля вай­ны ў да­чы­нен­ні да зла­чын­цаў, пры­кла­ды еў­ра­пей­скай куль­ту­ры ва­ен­най па­мя­ці

— Нам трэ­ба знай­сці тую адэ­кват­ную ма­дэль па­ра­зу­мен­ня, ус­пры­няц­ця і за­ха­ван­ня, якая па­він­на быць ад­люст­ра­ва­на ў кан­цэп­цыі пе­ра­соў­най вы­стаў­кі, — лі­чыць удзель­нік пра­цоў­най гру­пы, кан­ды­дат гіс­та­рыч­ных на­вук, за­гад­чык ка­фед­ры Мінск­ага дзяр­жаў­на­га лінг­віс­тыч­на­га ўні­вер­сі­тэ­та Сяр­гей НО­ВІ­КАЎ. — Яна бу­дзе ство­ра­на і з улі­кам та­го во­пы­ту, які мы на­бы­лі пад­час ванд­роў­кі ў Поль­шчы і Гер­ма­ніі, якая да­ла нам, пра­фе­сій­ным гіс­то­ры­кам, вель­мі шмат пад­стаў для сур'­ёз­ных роз­ду­маў. У пер­шую чар­гу зна­хо­джан­ня фор­маў, воб­ра­заў ме­ма­ры­я­лі­за­цыі мі­ну­ла­га. Ад­нак без грун­тоў­най на­ву­ко­вай апра­цоў­кі па­мяць пра Трас­ця­нец не мо­жа быць ме­ма­ры­я­лі­за­ва­на.

Кан­цэп­цыя вы­ста­ўкі — толь­кі пер­шы этап агуль­на­га пра­ек­та. І толь­кі та­ды, ка­лі яна бу­дзе за­цвер­джа­на, пач­нец­ца яе рэа­лі­за­цыя. Па­куль мяр­ку­ец­ца, што ў па­да­рож­жа па Бе­ла­ру­сі вы­стаў­ка ад­пра­віц­ца ўжо ў ве­рас­ні бу­ду­ча­га го­да.

Ве­ра­ні­ка КА­НЮ­ТА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.