Вы тут

Каб не адпускаць казку


Ты — удзель­нік, свед­ка, ах­вя­ра

Су­свет­ных са­мі­таў, сва­рак і наф­та-га­за­вае вай­ны,

Пры­ці­шыш крок,

За­плю­шчыш во­чы і ўба­чыш здзіў­ле­на,

Як зор­ка твая квіт­нее

З Яго­най Зор­кай

На не­ба­схі­ле ад­ным…

Воль­га Бла­жэ­віч.

Мі­нуў ча­роў­ны час, ка­лі Бог пры­хо­дзіў у воб­ра­зе ма­лень­ка­га дзі­ця­ці, а свят­ло на на­шых ва­чах па­чы­на­ла да­мі­на­ваць над цем­рай. Му­сім пас­ля свя­точ­най зі­хот­кай каз­кі вяр­тац­ца да шэ­рай бу­дзён­нас­ці. Каб пе­ра­ход быў не та­кім ба­лю­чым, лі­та­ра­тур­ныя ча­со­пі­сы «Ма­ла­досць», «По­лы­мя» і «Нё­ман» пад­рых­та­ва­лі для вас чар­го­вую пор­цыю па­да­рун­каў. Но­вы год пры­ня­та па­чы­наць са зме­наў… За­зір­нем жа пад вок­лад­кі ў по­шу­ках не­звы­чай­на­га!

17-17

Пер­шы сюр­прыз ад «Ма­ла­до­сці» — зме­на вок­лад­кі. Ад­гэ­туль на вок­лад­цы кож­на­га но­ва­га ну­ма­ра бу­дзе прад­стаў­ле­ны парт­рэт гіс­та­рыч­най асо­бы, якая ў ім уз­гад­ва­ец­ца. На вок­лад­цы пер­ша­га ну­ма­ра кра­су­ец­ца вы­тан­ча­ны твар Мі­ха­і­ла Кле­а­фа­са Агін­ска­га, аў­та­ра зна­ка­мі­та­га па­ла­нэ­за «Раз­ві­тан­не з Ра­дзі­май». Да 250‑год­дзя сла­ву­та­га кам­па­зі­та­ра і дзяр­жаў­на­га дзея­ча «Ма­ла­досць» пад­рых­та­ва­ла спе­цы­яль­ны пра­ект: шэ­раг ма­тэ­ры­я­лаў, што пра­лі­ва­юць свят­ло на гэ­тую зна­ка­мі­тую асо­бу. Ся­род іх ліст Агін­ска­га да сям­нац­ца­ці­га­до­ва­га сы­на, ар­ты­кул пра на­шчад­каў кам­па­зі­та­ра ад Тац­ця­ны Кля­шчо­нак, уры­вак з яшчэ не­на­дру­ка­ва­най кні­гі Ле­а­ні­да Не­сцер­чу­ка з раз­ва­га­мі Агін­ска­га пра ліц­ві­наў і па­ля­каў ды паэ­ма Аляк­санд­ра Ходзь­кі «За­лес­се».

А па­чы­на­ец­ца сту­дзень­ская «Ма­ла­досць» ка­ляд­най пад­бор­кай паэ­зіі са смач­най наз­вай «Ман­да­ры­ны на сне­зе». Юлія Но­вік, Ка­ця­ры­на Ма­ка­рэ­віч, Ула­дзі­мір Пла­він­скі, Тац­ця­на Ба­ра­ду­ля, Па­вел Ха­дзін­скі, Дзя­ніс Но­саў, Да­р'я Ка­дам­ская, Дзміт­рый Юр­та­еў, Але­на Бе­ла­нож­ка, Ася Вол­ка­ва, Воль­га Паў­лю­ке­віч, Мар­га­ры­та Ла­тыш­ке­віч, Анас­та­сія Гры­шчук, Воль­га Бла­жэ­віч, Ві­таль Быль, Алесь Зам­коў­скі, Анд­рэй Су­зінь, Змі­цер Дзя­дзен­ка, Воль­га Ба­зы­лё­ва-Клім­ко і інш. па­це­шаць вас вер­ша­мі, на­ве­я­ны­мі на­ва­год­ні­мі на­стро­я­мі.

Вас ча­кае ад­ра­зу не­каль­кі пра­за­іч­ных тво­раў на хрыс­ці­ян­скую тэ­ма­ты­ку: «Хлоп­чык і свя­тар», апа­вя­дан­не ма­ла­до­га пісь­мен­ні­ка Дзміт­рыя Шу­лю­ка ды «Дру­гое пры­шэс­це» Паў­ла Пад­зо­ра­ва. Апа­вя­дан­не Ган­ны Ча­кур «Услед за пу­ця­вод­най зор­кай» на­пі­са­нае па­вод­ле біб­лей­скай гіс­то­рыі пра трох муд­ра­цоў, што пры­нес­лі да­ры ма­лень­ка­му Хрыс­ту.

Паэ­тыч­ныя тэкс­ты — рэч ня­прос­тая. Да­лё­ка не кож­на­му да­дзе­на скла­даць з муд­ра­ге­ліс­тых воб­ра­заў па­трэб­ную сэн­са­вую кар­цін­ку. На­ват ка­лі ты лі­та­ра­тур­ны рэ­дак­тар. Вось і рэ­дак­цыя «Ма­ла­до­сці» ні­як не маг­ла вы­зна­чыц­ца, як ста­віц­ца да вер­шаў, што ад­ной­чы пры­нёс нам ма­ла­ды па­эт Анд­рэй З‑і. У вы­ні­ку бы­ло пры­ня­та ра­шэн­не па­пра­сіць аў­та­ра па­тлу­ма­чыць, «што і ад­куль» у яго­най твор­час­ці. Анд­рэй да­слаў ар­ты­кул, які вы­ра­шы­лі на­дру­ка­ваць. Аў­тар, хоць і шка­ду­ю­чы аб па­збаў­лен­ні чы­та­ча воль­нас­ці ін­тэр­прэ­та­цыі, па­га­дзіў­ся. Атры­ма­ла­ся ці­ка­ва: свай­го ро­ду эк­скур­сія па твор­чай ла­ба­ра­то­рыі да­во­лі не­ты­по­ва­га паэ­та.

Ме­ды­каў і лі­та­ра­та­раў лу­чыць аб'­ект іх пра­фе­сій­най дзей­нас­ці — ча­ла­век. Ад­ны ле­чаць це­ла, дру­гія прэ­тэн­ду­юць на тое, каб ле­чыць ду­шу. А ка­лі док­тар і пісь­мен­нік спа­лу­ча­юц­ца ў ад­ной асо­бе, то атрым­лі­ва­ец­ца ўні­вер­саль­ны ча­ла­ве­каз­наў­ца. Ёсць у «Ма­ла­до­сці» свой ма­ла­ды док­тар-пісь­мен­нік — Мі­кі­та Вол­каў. У пер­шым ну­ма­ры па­чы­тай­це яго­ны твор «Плюх» — на­пі­са­ная з ве­дан­нем спра­вы гіс­то­рыя абор­ту. Не для сла­ба­нер­во­вых!

Ка­лі вы чы­та­лі ў два­нац­ца­тым ну­ма­ры «Ма­ла­до­сці» ін­тэр­в'ю з му­зы­кан­там Мі­ха­і­лам Ба­ра­ноў­скім, то му­сі­це па­мя­таць абя­цан­не змяс­ціць у пер­шым ну­ма­ры пад­бор­ку яго­ных вер­шаў. «Ма­ла­досць» абя­цан­ні вы­кон­вае: чы­тай­це «Пы­тан­ні на ўсе ад­ка­зы» ад лі­да­ра «Нель­га за­быць» у пер­шым ну­ма­ры.

Вер­шы Ана­то­ля Зэ­ка­ва, апа­вя­дан­ні Ула­дзі­мі­ра Ма­жы­лоў­ска­га, пе­ра­кла­ды Дзі­кен­са на бе­ла­рус­кую мо­ву, по­шу­кі не­вя­до­май спад­чы­ны Ка­ру­ся Ка­ган­ца, пры­го­ды Вік­та­ра Лу­па­сі­на ў ня­свіж­скім за­мку — вось ня­поў­ны спіс та­го, што яшчэ ча­кае вас у змяс­тоў­ным ну­ма­ры №1. А за­вяр­шае яго тэ­ма­тыч­ны блок, пры­све­ча­ны Кі­таю: раз­мо­ва з вы­пуск­ні­цай кі­тай­ска­га ад­дзя­лен­ня філ­фа­ка БДУ, якая ця­пер пра­цуе над рас­пра­цоў­кай лінг­віс­тыч­на­га пра­цэ­са­ра, а так­са­ма за­хап­ляль­ны апо­вед пра «ва­ла­да­роў Пад­ня­бес­най» у руб­ры­цы «Гіст­Факт».

На вок­лад­цы «По­лы­мя» ад­ра­зу кі­да­ец­ца ў во­чы га­дзін­нік. Так­са­ма сім­ва­ліч­на, бо на­гад­вае пра хут­ка­плын­насць ча­су. Ак­ту­аль­на на па­меж­жы га­доў!

Па­чы­на­ец­ца пер­шы ну­мар «По­лы­мя» так­са­ма з ча­роў­най нот­кі — з су­час­най апо­вес­ці-каз­кі. Га­вор­ка ідзе пра твор Ва­сі­ля Гі­гі­е­ві­ча «Ата­мі­за­цыя», у якім рас­па­вя­да­ец­ца пра не­ба­ра­ку Ба­зы­ля ро­дам з Жы­ці­ва, што пас­ля свар­кі з жон­кай увя­заў­ся ў та­ям­ні­чую гіс­то­рыю агуль­на­ча­ла­ве­ча­га зна­чэн­ня.

Так­са­ма зме­шча­на пад­бор­ка вер­шаў Ва­сі­ля Зу­ён­ка пад наз­вай «Не ўсё па­гас­ла без­на­дзей­на». І са­праў­ды, па­эт з ап­ты­міз­мам гля­дзіць на вель­мі праб­лем­ныя рэ­чы:

На мо­ве той ка­лі ўсе раз­маў­ля­юць —

Усе на­ўкол і ўсю­ды ў род­ным краі,

Як гэ­та і на­дзей­на — і на­тхняе!..

З ка­зач­нас­цю «По­лы­мя» не раз­віт­ва­ец­ца: на­ступ­ным ідзе мі­фа­ла­гіч­ны трып­ціх «Ле­са­вік, па­ля­вік, ва­дзя­нік» Ган­ны На­ва­сель­ца­вай.

Каб па­шы­рыць на­шы га­ры­зон­ты, «По­лы­мя» змяс­ці­ла пад­бор­ку вер­шаў Га­на­да Чар­ка­зя­на, ура­джэн­ца Ар­ме­ніі, у пе­ра­кла­дзе вя­лі­ка­га Ры­го­ра Ба­ра­ду­лі­на.

Пад­рас­та­ю­чы, як птуш­кі, лю­дзі

Раз­ля­та­юц­ца па бе­лым све­це.

Кож­на­му ў цям­рэ­чы, ў бес­пра­буд­дзі

Род­нае гняз­до, як зор­ка, све­ціць…

Са­праў­ды, міг­ціць заў­сё­ды пе­рад ча­ла­ве­кам Зор­ка Ра­дзі­мы, быц­цам Зор­ка Віф­лі­ем­ская, што па­каз­ва­ла ка­лісь­ці шлях да Га­лоў­на­га.

Па­шы­рае ме­жы так­са­ма ін­тэр­в'ю з Ры­май Хо­ні­на­вай, дач­кой Мі­ха­і­ла Хо­ні­на­ва, кал­мыц­ка­га паэ­та-фран­та­ві­ка, які пад­час Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны зма­гаў­ся на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі. Пас­ля яго зме­шча­ны пе­ра­клад апа­вя­дан­ня Мі­ха­і­ла Хо­ні­на­ва «На бе­ра­зе Ухляс­ці».

У руб­ры­цы «Эпі­ста­ля­рый» вы мо­жа­це па­чы­таць ліс­ты да Іва­на Ша­мя­кі­на ад Ва­сі­ля Віт­кі, Яна Скры­га­на, Мак­сі­ма Тан­ка, Пі­лі­па Пест­ра­ка, Ві­са­ры­ё­на Гар­бу­ка, Іва­на Чыг­ры­на­ва, Іва­на Ча­ро­ты, Аляк­сея Пы­сі­на, Аляк­сея Ку­ла­коў­ска­га і інш.

Кры­тыч­ныя ма­тэ­ры­я­лы ну­ма­ра — ар­ты­кул Ва­лян­ці­ны Ло­кун «За­ча­ра­ва­ныя дзя­цін­ствам» пра су­час­ных бе­ла­рус­кіх ка­зач­ні­каў, а так­са­ма ма­тэ­ры­ял Се­ра­фі­ма Анд­ра­ю­ка пра дзён­нік Яна Скры­га­на.

Ка­лі вы з бе­ла­рус­кай лі­та­ра­ту­рай на вы, а даў­но пра­гне­це па­зна­ё­міц­ца блі­жэй, ды не ве­да­е­це з ча­го па­чаць, то па­зна­ём­це­ся з вы­ні­ка­мі ак­цыі ча­со­пі­са «По­лы­мя» «Топ‑10 лю­бі­мых тво­раў бе­ла­рус­кай кла­сі­кі». Да­па­мо­жа. Ас­тат­нім хі­ба бу­дзе ці­ка­ва па­раў­наць свае гус­ты з гус­та­мі боль­шас­ці.

Ну і на­пры­кан­цы тое, што заў­сё­ды інт­ры­гуе: ра­ней не­вя­до­мыя тво­ры пісь­мен­ні­каў з мі­ну­ла­га. У пер­шым «По­лы­мі» — гэ­та Вой­слаў Са­віч-За­блоц­кі, пісь­мен­нік дру­гой па­ло­вы ХІХ ста­год­дзя, які, па сло­вах Ге­на­дзя Кі­ся­лё­ва, «лю­біў аху­таць свой жыц­ця­піс вэ­лю­мам фан­та­зіі і шмат­знач­нас­ці». Спа­да­ра­мі Мар­ты­сю­ком і Па­цю­пам з ар­хіў­ных не­траў бы­лі вы­цяг­ну­тыя на Бо­жы свет не­каль­кі вер­ша­ва­ных тво­раў, а так­са­ма ліс­ты да Іва­на Фран­ко.

А ў сту­дзень­ска­га «Нё­ма­на» вок­лад­ка зі­мо­ва-паэ­тыч­ная: за­сне­жа­ныя пра­сто­ры і бяз­меж­нае не­ба над імі. Доб­рая ілюст­ра­цыя да вер­ша На­ву­ма Галь­пя­ро­ві­ча, пад­бор­ка яко­га прад­стаў­ле­на ў ну­ма­ры:

17-19

Иней лежит на по­лях. Подморозило.

Лодки до ле­та ушли на по­кой.

Тихое не­бо и тихое озе­ро.

Ве­чер. Проз­рач­ность. И пах­нет зимой…

«Нё­ман» па­чы­на­ец­ца з апо­вес­ці з пры­ця­галь­най наз­вай «Кот з ка­ла­коль­чы­кам на шыі» і не менш пры­ця­галь­ным жан­ра­вым вы­зна­чэн­нем — «апо­весць з эле­мен­та­мі дэ­тэк­ты­ва і лю­боў­най пры­го­ды».

Вар­ты ва­шай каш­тоў­най ува­гі, да­ра­гія чы­та­чы, пра­цяг апо­ве­даў пра кі­но Яго­ра Ко­не­ва «Жы­выя це­ні». Гэ­тай тэ­ме пры­све­ча­ны так­са­ма ма­тэ­ры­ял Ана­то­ля Ко­за­ка «Шу­каль­ні­кі шчас­ця» ў руб­ры­цы «Да­ку­мен­ты. За­піс­кі. Ус­па­мі­ны».

Ама­та­рам дэ­тэк­тыў­ных сю­жэ­таў з эле­мен­там міс­ты­кі бу­дзе ці­ка­вае апа­вя­дан­не Ге­на­дзя Аў­ла­сен­кі «Ара­кул не па­мы­ля­ец­ца», а пры­хіль­ні­кам ду­хоў­на-фі­ла­соф­скай лі­ры­кі — вер­шы Льва Па­рэ­мска­га. Тац­ця­на Ле­бе­дзе­ва ў ха­лод­ны сту­дзень са­грэе нас лет­нім ус­па­мі­нам з дзя­цін­ства ў сва­ім лі­рыч­ным аб­раз­ку «Да­ро­га да­до­му», а Аляк­сандр Сі­лец­кі па­це­шыць апа­вя­дан­нем «Чап­ля».

У руб­ры­цы «Су­свет­ная лі­та­ра­ту­ра» ў «Нё­ма­не» вы зной­дзе­це пе­ра­клад апо­вес­ці «Той, хто плюе ў ня­бё­сы» аме­ры­кан­ска­га пісь­мен­ні­ка Уо­ле­са Стэг­не­ра, яко­га кры­тык Эбі на­зваў «са­мым вар­тым аме­ры­кан­скім кан­ды­да­там ХХ ста­год­дзя на атры­ман­не Но­бе­леў­скай прэ­міі». Пы­тан­ні па­літ­ка­рэкт­нас­ці і ра­са­вых кан­флік­таў, што ўзні­ма­юц­ца спа­да­ром Стэг­не­рам у апо­вес­ці, ба­дай, над­звы­чай ак­ту­аль­ныя ў на­шы ча­сы, са­мі ба­чы­це…

Каб на­тхніц­ца на ад­крыц­ці і па­да­рож­жы, вар­та па­чы­таць ар­ты­кул Тац­ця­ны Ша­мя­кі­най «Зям­ля ў арэ­о­ле та­ям­ніц. Што нас яд­нае з цы­ві­лі­за­цы­яй Паўд­нё­вай Азіі». Га­вор­ка пой­дзе пра за­гад­ка­вую Шам­ба­лу ды Ін­дыю. По­шу­ка­мі Шам­ба­лы зай­маў­ся, аказ­ва­ец­ца, сам Пржа­валь­скі, пры­чым, утой­ваў гэ­та. Што та­кое Шам­ба­ла: ка­ло­нія ін­ша­пла­не­цян, спад­ка­ем­ца Ат­лан­ты­ды ці яшчэ неш­та? Ад­на­знач­на­га ад­ка­зу атры­маць мы не ў ста­не, але ці па­трэб­на нам гэ­та? Без арэ­о­лу та­ям­ніц на­ша пла­не­та ўжо не бу­дзе та­кой пры­ваб­най…

Як ба­чы­це, па­да­рун­каў ад «Ма­ла­до­сці», «По­лы­мя» і «Нё­ма­на» на ўсіх хо­піць. Чы­тай­це бо­лей, не да­зва­ляй­це ду­шы ля­ніц­ца! І не ад­пус­кай­це каз­ку.

Та­ма­ра Са­ра­чын­ская.

 

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Партызанскія рукапісы — бясцэнныя сведчанні ваеннага часу

Партызанскія рукапісы — бясцэнныя сведчанні ваеннага часу

Партызанскія часопісы — насамрэч унікальныя інфармацыйныя зборнікі, значэнне і важнасць якіх разумелі ў тым ліку іх стваральнікі і чытачы.

Грамадства

Беларускія навукоўцы прадставілі больш за 300 распрацовак і тэхналогій

Беларускія навукоўцы прадставілі больш за 300 распрацовак і тэхналогій

На юбілейнай выстаўцы Нацыянальнай акадэміі навук.

Эканоміка

Ніна Жалязнова: Мы, беларусы, па сваёй ментальнасці — людзі зямлі

Ніна Жалязнова: Мы, беларусы, па сваёй ментальнасці — людзі зямлі

«Звязда» ўжо неаднойчы пісала пра гэту незвычайную жанчыну.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра ўрокі іншай мовы і шчасце, калі ў доме гаспадар.