25 Верасень, аўторак

Вы тут

Іерэй Дзмітрый Грыцэнка: «Ёсць прыклад, калі адзін святар зачыніў два дзіцячыя дамы»


Наша краіна ўваходзіць у першую дзясятку па колькасці разводаў у свеце. Часцей за ўсё распадаюцца маладыя сем'і, якія пражылі ў шлюбе менш за чатыры гады. Уступаць у шлюб маладыя людзі не баяцца, але, сутыкнуўшыся з некаторымі цяжкасцямі сямейнага жыцця, хутка вырашаюць развесціся.

Больш моцнымі лічацца сем'і, якія прытрымліваюцца рэлігійных традыцый. Сёння Беларуская праваслаўная царква вядзе мэтанакіраваную працу па распаўсюджванні традыцыйных сямейных каштоўнасцяў. Адным з самых актыўных святароў, якія працуюць у гэтым кірунку, з'яўляецца кіраўнік Цэнтра аховы мацярынства і сямейных каштоўнасцяў іерэй Дзмітрый ГРЫЦЭНКА. Святар расказаў аб тым, у чым ён бачыць пагрозу сучаснаму інстытуту сям'і і якія парадоксы звязаныя са шматдзетнымі сем'ямі.

— На жаль, калі паглядзець на сучасную статыстыку разводаў у Беларусі, то адразу становіцца ясна, што ўмацоўваць сямейныя каштоўнасці проста неабходна.

Сёння ў кожнай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы прызначаны святар, які працуе ў кірунку абароны жыцця, мацярынства і сямейных каштоўнасцяў. Гэта значыць, што праца вядзецца ў царкве сістэмна і ўжо не адзін год.

У першую чаргу — гэта шматгранная праца з моладдзю. Мы стварылі спецыяльныя відэаматэрыялы і праводзім лекцыі, гутаркі, круглыя сталы з падрастаючым пакаленнем. Таксама ладзім тэматычныя выставы, фестывалі, конкурсы... Напрыклад, створана мабільная выстава «Чалавечы патэнцыял Айчыны: традыцыйная маральнасць і сямейныя каштоўнасці». У некаторых прыходах працуюць спецыяльныя крызісныя цэнтры для цяжарных жанчын, а таксама для сямей, якія маюць патрэбу ў матэрыяльнай ці духоўнай дапамозе.

— Якая, на ваш погляд, галоўная пагроза сучаснаму інстытуту сям'і?

— Адну з самых галоўных пагроз — не толькі сям'і, але і ўсяму грамадству — уяўляе сучасная форма сужыцця, так званы «грамадзянскі шлюб», «пробны шлюб» ці «шлюбападобныя адносіны», а таксама страта цнатлівасці маладымі людзьмі да ўступлення ў зарэгістраваны шлюб.

Каханне — гэта ў першую чаргу адказнасць. У грамадзянскім сужыцці «муж і жонка» трымаюць сябе на дастатковай адлегласці адно ад аднаго, жывуць на агульнай тэрыторыі, але быццам бы з адкрытымі дзвярамі, каб заўсёды была магчымасць збегчы.

Як правіла, для жанчыны «грамадзянскі шлюб» — гэта ілюзія сям'і, а для мужчыны — гэта ілюзія свабоды. Вельмі паказальныя ў гэтым сэнсе звесткі, атрыманыя расійскімі сацыёлагамі: 90% жанчын у сужыцці лічаць сябе жонкамі, а 87% іх сужыцеляў лічаць сябе... халасцякамі!

— Але многія маладыя людзі мяркуюць, што «грамадзянскі шлюб» дае магчымасць не толькі паспрабаваць сябе ў ролі мужа ці жонкі, але і ўпэўніцца ў тым, што выбраны партнёр падыходзіць да сямейнага жыцця...

— Іншымі словамі, маладыя людзі проста праводзяць эксперымент. Але самае дрэннае, што такія эксперыменты нярэдка канчаюцца абортамі...

У ЗША яшчэ ў 1996-м Біл Клінтан зацвердзіў дзяржаўную праграму выхавання — «устрымання» да шлюбу сярод «элітнай моладзі». Амерыканскія спецыялісты па сямейным выхаванні, звяртаючыся да маладых людзей, кажуць ім: «Што вы выбіраеце? Шчаслівую сям'ю адзін раз на ўсё жыццё, нараджэнне здаровых дзяцей або частую змену партнёраў, разводы, нараджэнне дзяцей з паталогіямі? Сцэнарый вашага будучага жыцця залежыць ад таго, ці захавалі вы чысціню, цнатлівасць да ўступлення ў шлюб».

5-32

Згодна з іх даследаваннямі 85% і больш дзяўчат, якія ўступілі ў шлюб цнатлівымі, у будучыні захоўваюць свой шлюб. Калі ж дзяўчына мела хаця б аднаго палавога партнёра да шлюбу, нават калі гэта быў яе будучы муж, верагоднасць захавання яе будучага шлюбу зніжаецца да 50%. А калі дзяўчына не надавала значэння чысціні свайго ўнутранага свету, сваёй годнасці і прызначэнню, то верагоднасць захавання будучага шлюбу можа сысці да 0%. У гэтай праграме гаворыцца і пра тое, што «ўстрыманне» — адзіны надзейны спосаб пазбегнуць аборту, а таксама захворванняў, якія перадаюцца палавым шляхам і могуць прывесці да бясплоддзя.

Афармленне шлюбу — гэта выразнае прагаворванне таго, што пара з'яўляецца парай, а не проста часовым эксперыментам. Людзі, якія свядома ідуць на «невыразныя» адносіны, хутчэй за ўсё, не здабудуць устойлівасць і падстаўляюць сябе пад вялікую рызыку. Законны шлюб — гэта яшчэ і зацвярджэнне таго, што цяпер у пары ўсё агульнае: і каштоўнасці, і задачы, і выхаванне дзяцей. Два чалавекі становяцца агульным арганізмам. Даюць абяцанне быць разам не толькі ў эйфарыі і задавальненні, але і ў перыяды цяжкасцяў. А гэта вельмі важна.

— Якое дасягненне цэнтра вы лічыце галоўным у мінулым годзе?

— Мы шмат працавалі і працуем у кірунку стварэння станоўчага іміджу шматдзетнай сям'і ў свядомасці грамадства і моладзі. І, здаецца, нейкі рух пачаўся. Шматдзетнасць, на мой погляд, рэч парадаксальная і з'яўляецца прыкметай паспяховасці. Першы парадокс заключаецца ў тым, што дабрабыт сям'і паляпшаецца па меры нараджэння кожнага наступнага дзіцяці. Прыкладаў таму мноства. Самым неверагодным чынам з'яўляюцца жыллё, абстаноўка і неабходныя рэчы (нярэдка нават у лішку). Знаходзяцца памочнікі па гаспадарцы і добрыя ўрачы.

Другі парадокс — чым больш дзяцей, тым у бацькоў больш часу на іх і на сябе. Часта шматдзетная мама альбо зусім не працуе, альбо працуе дома, а значыць, не марнуе час на транспарт, не пакутуе ў гадзіны пік, не матляе нервы ў чэргах... Яна можа сустрэць дзяцей са школы, дапамагчы выканаць урокі, адвесці ў гурткі і г.д. Праз некалькі гадоў частку клопатаў можна ўжо даверыць старэйшым дзецям. Акрамя таго, дзіця не вісне штохвілінна на маме, бо ў яго пад бокам заўсёды ёсць кампанія братоў і сясцёр.

Ці вось, напрыклад, цікавае назіранне: шматдзетныя мамы (ды і таты) выглядаюць значна маладзейшымі за свае гады, прычым без усялякіх касметычных хітрыкаў. Здавалася б, і не высыпаюцца ўдосталь, і клопатаў па горла, і часу не хапае, а бацькі бадзёрыя і энергічныя — парадокс!

А вось яшчэ дзіўнае адкрыццё — чым больш дзяцей, тым лягчэй з імі ладзіць, іх выхоўваць, як, зрэшты, і сябе. Дарэчы, «цяжкі» ўзрост у падлеткаў са шматдзетных сем'яў праходзіць больш мякка, чым у іх аднагодкаў з сем'яў з адным ці двума дзецьмі.

Прычын тут некалькі. Па-першае, маючы рознаўзроставых дзяцей, бацькі лягчэй разумеюць асаблівасці дзіцяці, які становіцца дарослым чалавекам. Самім падлеткам лягчэй праяўляць сваю «даросласць», паколькі ў іх ужо ёсць свае цалкам сур'ёзныя абавязкі. Акрамя таго, у бацькоў проста няма часу на дробязныя прыдзіркі да падлеткаў. У аднадзетных сем'ях часам атрымліваецца, што на адно дзіця прыходзіцца шэсць(!) дарослых: мама, тата і іх бацькі. Такому падлетку застаецца толькі паспачуваць.

Праблем малодшых дзяцей у сапраўды вялікіх сем'ях, як правіла, не існуе. Да таго часу, калі апошняе дзіця застаецца самым малодшым, старэйшыя дзеці жэняцца ці выходзяць замуж і з'яўляюцца новыя малыя.

Дзеці, якія маюць добры досвед братэрскіх адносін у сям'і, як правіла, усюды «свае сярод сваіх». Яны больш адкрытыя, жыццярадасныя і не агрэсіўныя. Ім лягчэй пераадольваць свой эгаізм. Яны ўмеюць не толькі суперажываць іншаму, але і радавацца поспехам тых, хто побач. У выніку ўсё гэта дапамагае ім пабудаваць уласнае сямейнае жыццё.

Ёсць яшчэ адзін вялікі плюс шматдзетных. Рэлігійна-маральны закон гаворыць, што дзеці абавязаны клапаціцца пра сваіх бацькоў, калі тыя становяцца нямоглымі. А калі братоў і сясцёр шмат, то разам ім значна лягчэй дапамагаць не толькі састарэлым мамам і татам, але і адзін аднаму ў выпадку нейкіх жыццёвых нягод.

Я не сцвярджаю, што шматдзетнасць сама па сабе пазбаўляе ад праблем. Зусім не. Наяўнасць дзяцей — гэта не самамэта. Напэўна, цалкам можна быць багатым, здаровым, шчаслівым і з адным дзіцем, і нават без дзяцей. Але пры іншых роўных умовах сем'і з некалькімі дзецьмі ў выніку выйграюць і ў маштабе свайго роду, і ў маштабе сваёй Айчыны.

— Падзяліцеся планамі на бягучы год?

— У сацыяльнай дзейнасці нашай царквы ёсць прыклад, калі адзін святар зачыніў два дзіцячыя дамы. Як ён гэта зрабіў? Адкрыў сайт з відэаролікамі пра кожнае дзіця, і літаральна за некалькі месяцаў дзяцей разабралі па прыёмных сем'ях. Дзіця павінна расці ў сям'і! І гэта выклік у першую чаргу людзям, якія лічаць сябе вернікамі. Да рэвалюцыі дзіцячых дамоў у нас не было. Малых, якія засталіся сіротамі, забіралі родныя ці размяркоўвалі ў сем'і. Задача царквы сёння — паказаць прыклад у гэтай добрай, важнай і неабходнай справе. І мы будзем рабіць усё, што ў нашых сілах, каб выхаваць у людзях разуменне, што дзіця не павінна расці без любові.

Наталля ТАЛІВІНСКАЯ

— Ужо некалькі гадоў запар грамадзянскія арганізацыі праводзяць Дзень бацькі. Але пакуль гэта неафіцыйнае свята...

— Я заўсёды падтрымліваў і буду падтрымліваць гэту традыцыю. Дзень бацькі афіцыйна адзначаюць у многіх еўрапейскіх краінах. Сёння, як ніколі раней, нашай краіне неабходны прыклад годнага мужчыны і бацькі, які пабудаваў дом, выгадаваў дзяцей і сумленна працуе. Спадзяюся, што калі свята стане афіцыйным, то да яго будзе прывязаны менавіта такі станоўчы вобраз. Гэта будзе адзін крок да ўсведамлення мужчынамі таго, што дзяцей і жонак, за якіх ён нясе адказнасць, кідаць сорамна, што нельга падманваць сваіх любімых і паказваць ім дурны прыклад — гэта нікому не прынясе ні радасці, ні карысці.

 

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Этнафэст стаў вядомым далёка за межамі Беларусі. 

Спорт

Цырымонія развітання з Анатолем Капскім прайшла ў «Барысаў-Арэне»

Цырымонія развітання з Анатолем Капскім прайшла ў «Барысаў-Арэне»

Грамадзянская паніхіда працягвалася больш за дзве гадзіны ў "Барысаў-Арэне".

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.