Вы тут

Медальёны вяртаюць Імёны


Магілёўскія школьнікі вывучаюць гісторыю Вялікай Айчыннай не толькі па падручніках.

«Яны маюць права на ўсё. Акрамя забыцця. Нават калі іх імёны невядомы і па-ранейшаму значацца ў спісах зніклых без вестак». Гэтыя словы сталі лейтматывам выставы «Загінулым вяртаюць імёны прачытаныя намі медальёны». Яна своеасаблівая справаздача таго, што зроблена пошукавікамі абласнога гістарычна-патрыятычнага клуба «Вікру».

Безимени-9

Сёння ён аб'ядноўвае 23 атрады і групы, якія дзейнічаюць на базе 16 устаноў адукацыі вобласці. Штогод навучэнцы разам са сваімі кіраўнікамі здзяйсняюць краязнаўчыя пошукавыя экспедыцыі па месцах былых баёў. З іх дапамогай выяўлены дзясяткі невядомых раней пахаванняў, урачыста перапахаваны 400 байцоў і камандзіраў Чырвонай Арміі, імёны 38 з іх устаноўлены, наладжана сувязь з роднымі герояў.

Сярод экспанатаў — прадметы ваенных часоў, часопісы, кнігі, шматлікія фотаздымкі і дзясяткі газетных публікацый пра пошукавую дзейнасць клуба. Газетны шэраг пачынаецца менавіта са «Звязды» — яна неаднойчы пісала пра тую важную працу, якая робіцца пошукавікамі. Кіраўнік «Вікру» пісьменнік Мікалай Барысенка дэманструе патрон. Незвычайнае ў ім тое, што ён... прастрэлены. Зусім «свежы» экспанат, з яго нават яшчэ зямля сыплецца. 70 гадоў ён праляжаў у зямлі каля Буйніч — таго самага легендарнага поля мужнасці, апетага Канстанцінам Сіманавым у рамане «Жывыя і мёртвыя».

— На 30% усё, што мы прадставілі, абноўленае, з'явіліся новыя фотаздымкі, кнігі. Нарэшце перамагла гістарычная справядлівасць — выдадзена кніга пра «забытую» 161-ю Магілёўскую гвардзейскую дывізію. Палова яе — архіўныя дакументы, рэдкія здымкі, — расказвае Мікалай Барысенка.

Юнакі разглядаюць схаваныя за шклом «жалезкі». Ёсць тут вельмі рэдкія раменныя спражкі, якія ў «чорных капальнікаў» на вагу золата. Напрыклад, юнацкай фашысцкай арганізацыі «Дойчэ юнгфольк». Побач не менш эксклюзіўная — штурмавіка СА. Яны таксама знойдзены пад Магілёвам. Яшчэ ў адной вітрыне кажух са ствалом кулямёта МГ — знаходка з месца абарончых баёў у раёне вёскі Брускі, дзе 172-я дывізія выходзіла з акружэння. Рэшткі самалётаў — адзін выцягнуты з дрыгвы ў Клічаўскім раёне, другі знойдзены каля вёскі Макаранцы. Па нумары рухавіка быў устаноўлены экіпаж бамбардзіроўшчыка.

[caption id="attachment_86249" align="alignnone" width="600"]Фашысты пакінулі  на захопленай зямлі не толькі свае жыцці, але і «жалезкі»... Фашысты пакінулі
на захопленай зямлі не толькі свае жыцці, але і «жалезкі»...[/caption]

Каб адразу паказаць усё тое, што было знойдзена пошукавікамі больш чым за 20 гадоў існавання клуба, спатрэбілася б не адна такая зала. І гэта не ўлічваючы тыя экспанаты, якія захоўваюцца ў школьных музеях баявой славы. У красавіку быў аб'яўлены абласны конкурс «Іх подзвіг мы ў сэрцы захаваем», каб выявіць, наколькі адчувальнай можа быць іх роля ў выхаванні моладзі. Уразіцца было чаму. Музеямі сабраны запісы ўспамінаў удзельнікаў вайны, створаны аўдыя- і відэатэкі «Жывыя галасы ветэранаў», фонды папоўніліся экспанатамі перыяду Вялікай Айчыннай вайны.

За апошнія тры гады пошукавым атрадам «Узлёт», што існуе пры музеі Дараганаўскага вучэбна-педагагічнага комплексу дзіцячы сад-сярэдняя школа, выяўлены 12 няўлічаных месцаў пахаванняў чырвонаармейцаў і партызан, праведзена перапахаванне астанкаў у брацкую магілу каля школы, устаноўлены відавочца трагедыі масавага расстрэлу дзяцей з санаторыя «Крынкі». Фонды музея папоўніліся на 373 адзінкі, сярод экспанатаў — рама кабіны «юнкерса», збітага ў 1944 годзе над тэрыторыяй Дараганаўскага сельсавета, каркас кавалерыйскага сядла, кавалерыйская шашка і шмат чаго іншага.

Працоўнай групай «Інфанет» Магілёўскай сярэдняй школы №34 створаны электронны архіў фондаў музея, аблічбаваны тысячы тэкставых старонак і ўсё гэта выкладзена на сайт установы. За апошнія два гады гэтую каштоўную інфармацыю прагледзелі больш за 120 тысяч наведвальнікаў з розных краін свету. У школьным музеі захоўваецца відэаархіў успамінаў ветэранаў і відэатэка фільмаў па гісторыі Магілёва, а дзякуючы ўнікальнай картатэцы помнікаў, пахаванняў, мемарыяльных і памятных дошак на тэрыторыі Магілёва, звязаных з падзеямі Вялікай Айчыннай вайны, нават завязалася супрацоўніцтва з Нацыянальнай службай узаемнага пошуку людзей «Чакай мяне». І гэтыя школы не выключэнні. Самае каштоўнае тое, што ўвесь гэты бясцэнны матэрыял не ляжыць у іх музеях мёртвым грузам — тут ладзяцца тэматычныя заняткі, экскурсіі, сустрэчы з ветэранамі. Праводзяцца выязныя ўрокі, арганізуюцца перасовачныя экспазіцыі, каштоўная інфармацыя выкладваецца ў інтэрнэт.

Па выніках абласнога конкурсу музеяў найлепшым школьным музеем названы Дараганаўскі (Асіповіцкага раёна), якім кіруе Жанна Караленя. У якасці каштоўных прызоў ён атрымаў ноўтбук і энцыклапедыі.

Нэлі ЗІГУЛЯ

 

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

Пра гэта ўчора казалі высокія госці на ўрачыстым мерапрыемстве, прымеркаваным да юбілею газеты.

Спорт

Анастасія Марыніна: Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча

Анастасія Марыніна: Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча

Гэта адзін з нямногіх гульнявых відаў спорту, што былі ўключаны ў праграму ІІ Еўрапейскіх гульняў. 

Грамадства

«Захад-2017». Постфактум

«Захад-2017». Постфактум

Задачы сумеснага стратэгічнага вучэння выкананы на высокім узроўні.

Грамадства

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

Самабытныя, смачныя і пазнавальна-творчыя святы адбыліся сёлета ў розных раёнах Гродзеншчыны.