Вы тут

Тут вучаць Беларусь любіць...


Чарговая лекцыя... Студэнты абмяркоўваюць з выкладчыкам беларускую літаратуру. Закранаюць пытанне адрознення твораў літаратараў з Заходняй Беларусі і БССР у 20-я — 30-я гады мінулага стагоддзя. Супастаўляюць лёсы Францішка Аляхновіча і Лукаша Калюгі. Здавалася б, звычайная пара, скажам, на філалагічным факультэце. Толькі вось усе гэтыя студэнты — замежнікі: яны прыехалі ў Мінск на два тыдні, каб вывучаць беларускую мову і культуру падчас Міжнароднай летняй школы беларусістыкі, якую сёлета праводзяць Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы і Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.

[caption id="attachment_100151" align="alignnone" width="600"]10-10 Адам Фал­бер (спра­ва) і ва­лан­цё­ры.[/caption]

— Беларуссю я зацікавіўся вельмі даўно, — дзеліцца Адам ФАЛБЕР з Чэхіі. — Нават не ведаю, з чым гэта звязана, нібыта нейкі лёс. Калі ўзгадваць канкрэтны эпізод з жыцця, то яшчэ ў школе сем гадоў таму мне давялося рыхтаваць прэзентацыю пра Беларусь. Тады я заўважыў, што па-чэшску знайсці нешта пра вашу краіну вельмі цяжка. У інстытуце займаюся вывучэннем Усходняй Еўропы, пішу дыпломную працу на тэму традыцыйнай і сучаснай дзяржаўнай сімволікі Беларусі, за гэтым сюды і прыехаў.

Акрамя геральдыкі Адам вывучае беларускую гісторыю, культуру і традыцыі. Хлопец прызнаецца, што ў нашай краіне яго цікавіць усё без выключэння. Дарэчы, гэты прыезд для чэха не дэбютны, упершыню ў нас ён апынуўся падчас чэмпіянату свету па хакеі, калі чэшскім фанатам пры наяўнасці білета на матч не патрэбна была віза. Падчас гэтай паездкі займеў першых беларускіх сяброў, і другі раз прыязджаў ужо да іх. Трэці раз — на стажыроўку ў БДУ. Адзінае, што засмучае чэха, — у Празе ён не зможа практыкавацца ў мове, бо размаўляць па-беларуску няма з кім.

— Падобная школа праводзілася Беларускім дзяржаўным універсітэтам ў 1990-я гады, — распавядае метадыст кафедры маладзёжнай палітыкі і сацыякультурных камунікацый Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы Святлана МАКОЎЧЫК. — І вось праз столькі гадоў мы вырашылі аднавіць гэты праект. Як паказвае практыка, замежнікаў, якія цікавяцца беларускай культурай і гісторыяй, нямала. Сіёры Кіёсава з Японіі нават арганізавала факультатыў па беларускай мове ў сябе на факультэце, Адам Фалбер прыязджае ў краіну не першы раз... Некаторыя пачаткоўцы кааперуюцца з сябрамі, якія ўжо нешта ведаюць пра Беларусь. Геаграфія даволі шырокая: Венгрыя, Германія, Польшча, Расія, Славакія, Чэхія, Японія — усяго 24 чалавекі. І гэта далёка не ўсе, хто сёлета хацеў да нас трапіць.

[caption id="attachment_100153" align="alignnone" width="600"]10-12 Бе­ла­рус­кія ва­лан­цё­ры заў­сё­ды ў гу­мо­ры.[/caption]

— У Маскве ў мяне былі сябры-беларусы, таму я ведала мову «пасіўна»: размаўляла з імі, чытала беларускія кнігі, — кажа Варвара ПОВАРАВА з філалагічнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. — Я добра ведаю ўкраінскую, таму вывучаць беларускую мне было лёгка. Праз наша студэнцкае таварыства даведалася, што можна паехаць у Беларусь, папрактыкавацца, і вырашыла не прапускаць такі шанц. Летась прыязджала ў Мінск на фестываль моў, але толькі на два дні. Гэтага часу мала, каб грунтоўна пазнаёміцца з краінай. А вось за час школы ўжо тройчы схадзіла ў Купалаўскі тэатр, я яго вельмі люблю. Глядзела «Пінскую шляхту», «Людзей на балоце» і, зразумела, «Паўлінку». З мерапрыемстваў найбольш запомнілася наведванне музея Якуба Коласа ў Мікалаеўшчыне. Там быў выдатны гід, вясковы дзед, які добра ведае дэталі біяграфіі класіка, але можа расказаць і пра сялянскі побыт. У яго руках усе хатнія прылады ажываюць, і ты сапраўды быццам падарожнічаеш у часе. Увогуле, у гэтым месцы пануе неверагодны спакой, я там адчуваю сябе вельмі ўтульна. Праўда, з Коласа пакуль нічога не чытала, але паездка мяне натхніла — абавязкова ліквідую прабел. Мінск мне таксама спадабаўся, пасля Масквы я тут адпачываю душой і, шчыра кажучы, зусім не хачу вяртацца.

...Тым часам надыходзіць сярэдзіна дня. Паміж практычнымі і лекцыйнымі заняткамі студэнтаў чакае кава-паўза. У вялікім пакоі накрываюць на стол: пячэнне, кубкі з гарбатай і кавай. Займаюцца гэтым беларускія валанцёры.

— У маі мы з сяброўкай былі на VІ Міжнародным кангрэсе беларусістаў, — успамінае студэнтка ІV курса спецыяльнасці «славянская (польская і беларуская) філалогія» філалагічнага факультэта БДУ Аліна АГРЭНІЧ, — дзе трапілі на секцыю «Беларуская мова як замежная». Прыйшлі туды з тым, каб падтрымаць нашу добрую сяброўку Сіёры Кіёсава. Там жа даведаліся аб правядзенні летняй школы беларусістыкі. Вядома, захацелася туды патрапіць. Ужо пазней выкладчыца Анжаліка Садоўская прапанавала нам узяць у ёй удзел у якасці валанцёраў, і мы без ваганняў пагадзіліся. Атрымалі незабыўныя ўражанні. Сюды прыехалі вельмі добразычлівыя людзі з адкрытымі сэрцамі. І мы шчаслівыя, што ім тут падабаецца. Нам радасна, што навучэнцы наладзілі сувязі паміж сабой, хочацца верыць, што яны застануцца сябрамі і пасля заканчэння школы.

[caption id="attachment_100152" align="alignnone" width="600"]10-11 Сур'­ёз­ныя раз­мо­вы пра бе­ла­рус­кую лі­та­ра­ту­ру.[/caption]

Дзяўчаты-валанцёркі са смехам кажуць, што дзеля пачатковага кантакту са многімі студэнтамі ім прыйшлося «падцягнуць» англійскую мову, і ўзгадваюць найбольш запамінальныя выпадкі. Сярод іх своеасаблівая міжнацыянальная імправізацыя: аднойчы навучэнцы школы разам з валанцёрамі паехалі на Камароўку, набылі бульбу і ў «палявых» умовах аўдыторыі гатавалі дранікі. Так бы мовіць, знаёміліся бліжэй з беларускай кухняй!

Даніла РУДЗЯНОК — таксама студэнт філфака МДУ. Хлопец вывучае еўрапейскія мовы, у тым ліку славянскія. У яго скарбонцы ўжо ёсць нямецкая, польская, літоўская, латышская, украінская, італьянская, а цяпер надышла чарга беларускай. Інфармацыю пра школу беларусістыкі ён убачыў у сацыяльнай сетцы.

— Беларуская мова адметная, як, у прынцыпе, і любая іншая, — кажа хлопец. — Ад рускай і ўкраінскай яе яскрава адрознівае фанетыка. Увогуле, я назваў бы яе ў добрым сэнсе архаічнай, бо яна захавала шмат таго, што іншыя ўсходнеславянскія мовы страцілі. Калі казаць увогуле пра гэты час, то мне найбольш запомніліся нашы пешыя экскурсіі па Мінску і паездка ў Нясвіж. Але цяжка нешта вылучыць, так шмат цікавага і карыснага было!

Арганізатары абяцаюць, што сёлетняя летняя школа беларусістыкі не стане апошняй. Таму ўжо сёння шукаюць фінансавую падтрымку ў прыватных кампаній, каб налета зноў запрасіць у Мінск аматараў беларушчыны.

Яраслаў ЛЫСКАВЕЦ

lyskavets@zvіazda.by

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Прэзідэнт сустрэўся з Рамзанам Кадыравым

Прэзідэнт сустрэўся з Рамзанам Кадыравым

Кадыраў наведвае нашу дзяржаву ўпершыню.

Грамадства

Чым здзівіць турыстаў?

Чым здзівіць турыстаў?

Зялёнае кола, «дарожныя гісторыі» і сакрэты ваколіц.

Спорт

Штотыднёвы спартыўны агляд «Звязды»

Штотыднёвы спартыўны агляд «Звязды»

Пра выступленне беларускіх дзяўчат на чэмпіянаце Еўропы па валейболе і вынікі чарговага тура чэмпіянату краіны па футболе.

Грамадства

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

Пра гэта ўчора казалі высокія госці на ўрачыстым мерапрыемстве, прымеркаваным да юбілею газеты.