Вы тут

Каб любіць... Каб застацца


Я з таго пакалення, што нарадзілася і пайшло ў школу ў адной краіне, а атэстат сталасці атрымлівала ў зусім іншай. Памятаю буквар з партрэтам Леніна і пустыя паліцы ў крамах, чаргу па смятану, у якой трэба было стаяць са сваім слоікам. Памятаю, як з тэлеэкранаў нам пачалі паказваць неверагодны каляровы свет — усіх гэтых «кэпвэлаў», «простамарый» і багатых, якія ўвесь час плакалі, ствараючы адчуванне, што вось там, за мяжой, сапраўднае жыццё. Як у показцы таго часу: «Куды б ты хацеў паехаць? — У Санта-Барбару. Я ж там усіх ведаю...» Многія мае аднакласнікі марылі з'ехаць туды, дзе жыццё здавалася такім бліскучым і каляровым, як укладышы ад жуйкі, што паланілі дзіцячыя сэрцы. Сказаць маёй пляменніцы, што колісь жуйка магла быць выдатным падарункам на дзень народзінаў? Не, не зразумее. І гэтае адчуванне робіць мяне шчаслівай. Справа не ў тым, што на паліцах сёння можна знайсці ўсё што захочаш, а ў тым, што ў сучасных дзяцей ёсць выбар. Большы за жуйку/снікерс. Яны не мусяць пасля дзевяці класаў уладкоўвацца хоць на якую працу, каб падтрымаць сям'ю, а могуць атрымліваць сярэднюю ці вышэйшую адукацыю, пасля якой зноў-такі могуць выбіраць, дзе працаваць; яны могуць выбіраць музыку, кнігі, вопратку, сяброў (у тым ліку і на іншым канцы свету, дзякуючы інтэрнэту); яны могуць выбіраць, куды паехаць адпачываць і дзе жыць... Дарэчы, многія з тых, хто з'ехаў у 1990-я, вярнуліся. Каб застацца. І гэта іх Выбар.

10-33

Калі б мне ў дзяцінстве сказалі, што я пабачу не толькі гарады Беларусі, Маскву, Піцер, але і Парыж, Берлін, Амстэрдам, Варшаву, Баку, Браціславу, Батумі ды іншыя мясціны, я б не паверыла, напэўна. Сёння я думаю, што пабачыла пакуль не так і шмат. Зрэшты, у першым класе, дзе вучыцца мая пляменніца, усе дзеці без выключэння ляталі за мяжу. Па-праўдзе, пра якія межы вядзецца размова, калі іх сёння практычна няма! У тры гады малыя «інтэрнэт-карыстальнікі» ўжо абменьваюцца «лайкамі» на «Фэйсбуку» з сябрамі з іншых краін. Кепска гэта ці добра? Мяркую, што хутчэй добра, бо дае шанц шукаць у сеціве інфармацыю, цікавых людзей і добрыя творы. Так! З'ява апошняга часу — герояў робіць інтэрнэт: менавіта тут «раскручваюцца» аўтары і сустракаюцца паэты з кампазітарамі ці мастакі з літаратарамі. І няхай ім няма дваццаці гадоў, затое ў іх процьма праектаў і задум, яны гуртуюцца, «развіртуальваюцца» і ствараюць новае жыццё — магчыма, якраз такое, пра якое марылі ў дзяцінстве.

І самае цікавае, яны ўсё яшчэ пішуць вершы! І захапляюцца класікай (праўда, класіка ў іх разуменні крыху іншая)! І прыносяць іх, саромеючыся ды са здзіўленнем (а што, праўда, можна?), у «ЛіМ», «Маладосць», «Бярозку»... А пасля «перапошчваюць» сканы ці РDF-старонкі ў сваіх блогах. Яны гатовыя чытаць вершы нават на прыступках, як было падчас выстаўкі «СМІ ў Беларусі», калі гукі сцэны заглушалі галасы маладых творцаў — і літаратурныя чытанні з агульнай згоды было вырашана перанесці на вольнае паветра. Прыпыняліся, каб паслухаць маладых, і пенсіянеры, і маладыя жанчыны з дзецьмі, а некаторыя са слухачоў раптам самі выцягвалі з сумкі пашарпаныя нататнікі і прасілі дазволу «таксама пачытаць»...

У кожнай з краін, куды я трапляю, я пытаюся ў моладзі: «Каго з вашых пісьменнікаў вы ведаеце?» Называюць адно, сама болей два прозвішчы. Нават смешна было, калі ў цэнтры Баку я запыталася ў паліцэйскага, ці ведае ён творцу, якога завуць Анар, а ён адказаў, што не чуў пра такога. Між іншым, гэта старшыня Саюза пісьменнікаў Азербайджана, адзін з выдатных аўтараў гэтай краіны. Уявіць сабе аналагічную сітуацыю ў нас, думаю, цяжка. І яшчэ адно назіранне: нам, беларусам, усё больш зайздросцяць суседзі па СНД. Класічнае «ў вас спакойна» хутка можа ператварыцца ў яшчэ адзін брэнд Беларусі. Без жартаў, гэта мне казалі і грузіны, і азербайджанцы, і рускія з украінцамі...

Краіна, дзе чытаюць вершы... Краіна, дзе вершы пішуць... Краіна, куды хочацца вяртацца з усіх падарожжаў... Краіна, дзе спакойна...

Беларусь. Мая!

Таццяна СІВЕЦ, пісьменніца, журналістка

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Пераможца «Жанчыны года-2018»: З трыма дзецьмі можа справіцца кожная пара

Пераможца «Жанчыны года-2018»: З трыма дзецьмі можа справіцца кожная пара

Тры гады таму прозвішча Трыкоза ўжо было на слыху.

Грамадства

Мэр Брэста Аляксандр Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Мэр Брэста Аляксандр Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Кіраўнік Брэсцкага гарвыканкама адмеркаваў рэзанансную тэму раскопак на тэрыторыі гета.

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.