Вы тут

Каму баліць падман


Я атрымліваю на электронную пошту чарговы ліст ад незнаёмца. Чарговую просьбу дапамагчы. Мальбу дапамагчы. Учытваюся і разумею, што ўжо бачыла гэты тэкст. Некалькі разоў чытала яго, слова ў слова скапіяваны іншымі «гаротнікамі». Жонка-інвалід, дзяцей шмат, вакол вайна, у дачкі знайшлі рак, а ён адзін усіх цягне, рызыкуючы жыццём на шахце. Як такога не пашкадуеш? І мне шкада. Шкада людзей, якім злыя намеры дазваляюць прымераць ролю няшчаснага.

Без-имени-10

Добра памятаю сваё першае сутыкненне з махляром у дабрачыннасці. Я тады перажывала крызіс валанцёрства, адчувала прафесійнае выгаранне ва ўсіх яго праявах, востра пераносіла страту падапечных і ў чарговы раз збіралася кідаць дапамогу анкахворым.

І тут ён, добры дзядзечка з інтэрнэту: «Я ўмею раскручваць групы, ведаю метады, магу арганізаваць, мы збяром кучу грошай! Ты дасі гісторыі, я зраблю астатняе. А заробак... падзелім». Я некалькі разоў перачытвала яго паведамленне, не даючы веры ўласным вачам. Мне, наіўнай, ніколі ў галаву не прыходзіла, што цяжка хворых дзяцей можна падмануць і абрабаваць. Не магла нават уявіць, што такое можа прыйсці ў нечыю іншую галаву.

Калі шок прайшоў, я заплакала. Бо адчувала, як той план паганіць памяць маіх сяброў, тых, каго працягвала аплакваць і не хацела адпускаць. Мярзотная прапанова звінела ў вушах і білася аб усмешкі тых, каго я яшчэ планавала выратаваць.

У той момант я адчула бездапаможнасць сваёй ідэі, яе крохкасць і неабароненасць. Я раптам зразумела, што яна не застрахавана ад брыдкасці. Любы, абсалютна чужы і незнаёмы, можа рабіць з ёй любыя вычварэнствы.

Пасля я часта чула развагі пра натуральны адбор больш моцных і жывучых, пра «адкіды грамадства» і пра тое, што «грошы патрэбны жывым». І кожны раз словы адгукаліся ўва мне болем.

Мы шмат разоў бачылі гісторыі сваіх падапечных на іншых сайтах. З іх фотаздымкамі, дыягназамі і нават дакументамі, але з іншымі лічбамі ў рэквізітах. Хто правярае гэтыя лічбы? І кожны раз замест абурэння і нянавісці я адчувала боль. Боль за тое дзіця, няшчасце якога стала сродкам заробку для іншых.

Памятаю, як вывучала інтэрнэт-старонку адной «матулі». Яна рассылала жаласныя лісты ў сацсетках. Гісторыя прыблізна такая ж: вакол вайна, мужа забілі, дзіця хварэе, спім на вакзале, на лекі не хапае. Ёй верылі, бо ў наяўнасці быў дакумент — калькуляцыя з анкалагічнай клінікі, дзе прапісаны пратакол лячэння і неабходная сума.

Я адразу пазнала той дакумент. Бо некалькі гадзін правяла з ім у руках, атрымаўшы дрэнныя навіны ад падапечнага «Клуба 5000». Я бачыла на фота складкі на паперы, што засталіся ад маіх рук. Памятала ўсе пераносы слоў і афармленне абзацаў. Заўважыла цень сваіх рук, калі фатаграфавала аркуш. Гэта я размясціла яго ў інтэрнэце з заклікам дапамагчы падапечнаму «Клуба 5000». А змяніць імя на электронным дакуменце зусім нескладана.

Далей я адкрыла альбом з фотаздымкамі яе хворай «дачушкі». І зноў заплакала. Маленькая дзяўчынка ў бальнічнай палаце. Усё прадумана: на фота малеча аднаго ўзросту, паўсюль з лысенькай галоўкай, з вялізнымі сумнымі вачыма. Але ў адным пракалолася махлярка — гэта розныя дзяўчынкі. Я ведаю іх усіх, бачыла ў палатах і ніколі не пераблытаю. А для далёкай махляркі яны аднолькавыя, быццам адно і тое ж дзяўчо.

Каб такіх «бацькоў і валанцёраў» станавілася менш і мы дапамагалі сапраўды тым, каму не абысціся без нас, падзялюся назапашанымі за час работы спосабамі распазнання.

1. Актыўнасць. Калі гэта група ці старонка ў сацыяльнай сетцы, там увесь час павінна абнаўляцца інфармацыя: свежыя паступленні ахвяраванняў, справаздачы пра выдаткі, стан здароўя, навіны ад бацькоў, медыкаў... Паверце, весці такую групу — вялікая праца. А махляры звычайна шукаюць лёгкі хлеб.

2. Камунікабельнасць. Добра вывучайце інфармацыю, выпісвайце для сябе тое, што незразумела, патрабуе ўдакладнення, чаго не хапае. І смела звязвайцеся з адміністратарамі, валанцёрамі, бацькамі. Заўсёды можна ўдакладніць, у якой бальніцы, аддзяленні, палаце ляжыць дзіця, які стан яго сёння, што есць, чым займаецца, якія лекі прымае. Махляр разгубіцца нават ад простых пытанняў і будзе адказваць недарэчна.

3. Акрамя грошай. У сапраўдных дабрачынных суполках аб'яўляюць збор не толькі на грошы, але і на адзенне, канцтавары, цацкі, падгузкі, лекі і нават прадукты харчавання. Валанцёры з задавальненнем звядуць вас з сям'ёй і дадуць магчымасць аказваць дапамогу без пасярэднікаў, а махляроў не цікавяць паношаныя боцікі і замарожанае мяса.

4. Маркіроўка. Амаль усе дабрачынныя групы цяпер маркіруюць фотаздымкі і дакументы лінкам (інтэрнэт-адрасам) сваёй старонкі, сайта. Сачыце, каб надпіс у адрасным радку супадаў з надпісам на фотаздымку (дакуменце).

5. Рэквізіты. Самы зручны лаз для махляроў — інтэрнэт-кашалькі. Іх лёгка завесці і лёгка падмяніць. Тое самае — нумары банкаўскіх картак і тэлефонаў для збору сродкаў. Але ў тых, хто атрымлівае лячэнне ў Беларусі (рэзідэнтаў і нерэзідэнтаў нашай краіны) ёсць магчымасць завесці дабрачынны рахунак. Гэта асаблівы від рахунку, які адкрываецца на імя аднаго з бацькоў і толькі пры наяўнасці медыцынскіх дакументаў. Не палянуйцеся дайсці да аддзялення банка і пералічыць дапамогу менавіта на такі рахунак. Рабіце ахвяраванні на электронны кашалёк толькі пры ўмове, што ведаеце яго ўладальніка.

6. Знаёмы пасярэднік. Дапамагайце праз арганізацыі, дабрачынныя рухі, валанцёраў, а не ў рукі незнаёмых адзіночак. Калі вы ўжо аднойчы перадавалі ляльку для Каці праз гэтага чалавека, а потым убачылі яго адміністратарам у групе дапамогі хвораму Антону, вы паверыце яму і можаце смела перавесці грошы адрасату.

З часоў майго знаёмства з махлярамі шмат вады выцекла. Больш няма той наіўнай, якая плакала ад іх непрыстойных прапаноў. За гэты час я атрымала вялікі досвед валанцёрскай працы, вывучыла «кухню», нажыла імунітэт. Але мне па-ранейшаму балюча сустракаць «чорных дабрачынцаў». Цяпер хвалююся не за тых, чыімі гісторыямі яны несумленна карыстаюцца. Не, свядомасць даўно адмежавала падапечных ад злачынцаў. У маёй галаве яны жывуць у іншых сусветах і ніколі не перасякаюцца. А сэрца баліць за саміх махляроў. Як жыць, аднойчы назваўшы сваю жонку (няхай сабе і неіснуючую) інвалідам, дачку — смяротна хворай, работу — неаплачваемай? Словы матэрыяльныя. Калі-небудзь у яго будзе і жонка, і дзеці. Дасць Бог, здаровыя.

Таццяна НЕМЧАНІНАВА, заснавальніца дабрачыннага руху «Клуб 5000»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Пастырскае Пасланне Мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча на Вялікдзень

Пастырскае Пасланне Мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча на Вялікдзень

Глыбокапаважаныя святары, кансэкраваныя асобы, браты і сёстры!

Грамадства

Рэспубліканскі суботнік прайшоў у Беларусі

Рэспубліканскі суботнік прайшоў у Беларусі

Ён прымеркаваны да Года малой радзімы.

Культура

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

12 верасня 1893 года ў сям'і Вінцэнта і Францішкі Мядзёлкаў нарадзілася дачка, якой далі прыгожае імя Паўліна. 

Культура

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Гэта трэба, канешне, проста паслухаць — музыку аднаго з найдзіўнейшых сучасных беларускіх кампазітараў.