Ікона


Ікона ў традыцыйнай культуры. Перад іконай выконвалі пэўныя рытуальныя дзеянні, абумоўленыя высокай ступенню сакральнасці (запальвалі свечкі; чыталі малітвы і давалі клятвы; благаслаўлялі маладых перад вяселлем; сустракалі ў варотах набытую жывёлу і першы раз выганялі вясной у поле), таму ў адносінах да яе ў асяроддзі беларускага народа быў выпрацаваны шэраг правілаў і рэгламентацый, а таксама заўважаны пэўныя прыкметы.

* Напрыклад, калі дамашнюю ікону з якой-небудзь прычыны назаўсёды выносілі з хаты, гэта прадказвала выраджэнне ўсёй радзіны; калі ікона з якой-небудзь прычыны пакідала храм, гэта заўсёды прадвяшчала яго разбурэнне, заняпад абшчыны і г.д.

* Ікону ніколі не змяшчалі ў «нячыстых» месцах (у лазні, на гарышчы).

* Верылі, што з дапамогай іконы можна спыніць пажар. Існуе нямала этнаграфічных і фальклорных запісаў пра тое, як падчас пажару распранутая жанчына брала ў рукі ікону і тройчы супраць сонца абыходзіла месца пажару. На Палессі для гэтага выкарыстоўвалі ікону святой Агаты ці ікону пад назвай «Неапалімая купіна».

* Для маладых, якія ехалі ў храм вянчацца, абавязкова набывалі новыя іконы Дзевы Марыі і Іісуса Хрыста. З гэтага моманту гэтыя абразы станавіліся ахоўнікамі новай сям'і.

* Ікону (невялікі абразок) клалі памерламу ў магілу.

* Да іконы забаранялася дакранацца «нячыстаму» чалавеку, напрыклад, жанчыне падчас менструацыі, мужчыну, які не прытрымліваўся забароны на інтымныя зносіны падчас посту.

* Ваду, якой мылі іконы перад святамі, напрыклад, у Чысты чацвер, вылівалі каля хаты з таго боку, дзе быў чырвоны кут.

* Старыя іконы забаранялася спальваць ці проста выкідаць. Такія іконы закопвалі на могілках ці пускалі па вадзе.

* У спалучэнні са словам «ікона» не ўжывалася такое слова і дзеянне, як «продаж». Ікону можна было «выменяць» (няхай сабе нават і за грошы) ці «падарыць».

Янка КРУК, Аксана КАТОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як жывуць апошнія жыхары вёскі Вясневічы

Як жывуць апошнія жыхары вёскі Вясневічы

Галоўная славутасць Вясневічаў, яе жывая гісторыя — 96-гадовы Аляксей Юркевіч.

Культура

Наталля Батракова: Чытачы пішуць, што мае героі нібыта працуюць у суседнім офісе

Наталля Батракова: Чытачы пішуць, што мае героі нібыта працуюць у суседнім офісе

З Наталляй Батраковай мы сустрэліся на адкрыцці абноўленай кнігарні «Светач», што на сталічным праспекце Пераможцаў, 11. 

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Чакаем смешных гісторый і ад вас!