Вы тут

Пра чаплю на доўгіх нагах


Артыкул «Kіlka slow o kobіetach» любімай пісьменніцы Элізы Ажэшкі — маё чытанне на сёння і найбліжэйшыя дні. Размова ў ім ідзе пра з'яву, названую словам, якое я ніколі не любіла. Так я думала. І што? І лёс-такі прывёў мяне да чытання, у якім гэтае слова сустракаецца не менш як тры разы на старонку. Эмансіпацыя.

«Ідэя эмансіпацыі, — піша пані Эліза, — нагадвае байку пра чаплю на доўгіх нагах. Чапля ходзіць і ходзіць, у арліцу не ператвараецца, узлятаць не збіраецца, і адзіная мэта яе хаджэння па хісткай дошцы — усыпіць аднастайнымі рухамі тых, хто спадзяецца на яе палёт.

Відаць, ідэя эмансіпацыі — сапраўды птушка, і птушка настолькі высокага палёту, што ёй... нават страшна на той палёт адважыцца. Чапля «ходзіць і ходзіць», бо «трохі крывая, трохі сляпая». А ўсё ад таго, як піша пані Эліза, што ідэя эмансіпацыі ўзнікла на пустым месцы. То бок ад недарэчных уяўленняў — пра ярмо, быццам бы на жанчыну накінутае, і кайданы на нагах. Што гэта за ярмо? Якія кайданы? Калі маецца на ўвазе мужчынскі дэспатызм, пра які і сёння шмат гаворыцца і пішацца, дык у прыродзе ўсё так лагічна ўраўнаважана, што на кожны дзясятак хрэстаматыйных дэспатаў знойдзецца тузін дэспатычак жаночага полу, узброеных пантофлямі на жалезных абцасах. Калі «ярмом» з'яўляюцца абавязкі, якімі няўхільна суправаджаецца сямейнае жыццё з яго бясконцымі «я змагу» і «я паспею», дык яны якраз шчасце і ёсць! А калі нехта ў гэта яшчэ не паверыў, дык толькі таму, што паверыць у сваё шчасце чалавеку заўсёды складана...

Пані Эліза ў сваім трактаце «о kobіetach» назвала жанчыну капрызным, распешчаным дзіцем. Распешчана яно таму, што з ім ад нараджэння насіліся як з яйкам, а насіліся так, бо нарадзілася бездапаможным і кволым. І таму не ад мужчынскага дэспатызму трэба ратаваць жанчын, і не ад бясконцых абавязкаў сямейнага жыцця, а... ад слабасці, простай фізічнай слабасці, якая больш ёй штучна навязана, чым прыродай дадзена. «Ад нявымаўленай клятвы вечна нагадваць дзіця і анёлка, ад замкнёных шляхоў да сур'ёзнай працы мусяць і павінны сябе эмансіпіраваць кабеты».

Эпансіпацыя і сёння чамусьці разглядаецца як скіраванасць у бок адмаўлення ад «пасады» маці сямейства дзеля якой-небудзь іншай пасады. І ў бок адмаўлення ад статусу жонкі, калі ён патрабуе хоць якіх-небудзь ахвяр. А між тым, артыкул свой пані Эліза пісала амаль паўтара стагоддзя таму. Ну, нельга сказаць, што нічога за гэты час не дасягнута... Днямі назірала, як Юлія Высоцкая выразае курапаткам хрыбетнікі — так лёгка, так нязмушана. І ад гэтага ніяк не страчвае жаноцкасці, і ніводная рысачка на яе твары не робіцца менш мілай. Вось яна, эмансіпацыя па-ажэшкаўску. «Кананічны», так бы мовіць, варыянт.

...Хрыбетнікі і я ўмею выразаць. І яйка магу разбіць адной рукой, якраз як Юлія Высоцкая. Але не магу не ўпадаць у смутак, ведаеце ад чаго? Ад таго, што мужчынам дадзены больш працяглыя суткі, чым нам

Святлана Дзянісава, галоўны рэдактар часопіса «Маладосць»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Карэспандэнт «Звязды» схадзіла на майстар-клас па стварэнні «пісанак».

Спорт

Тры медалі ў беларусаў на этапе Кубка свету па скачках на батуце

Тры медалі ў беларусаў на этапе Кубка свету па скачках на батуце

Больш за 150 спарт­сме­наў з 36 кра­ін све­ту — гэта са­мыя моц­ныя ба­ту­тыс­ты су­час­нас­ці. 

Грамадства

Што шукаюць сем'і, якія едуць да айца Валерыяна ў пасёлак Смілавічы?

Што шукаюць сем'і, якія едуць да айца Валерыяна ў пасёлак Смілавічы?

Звязацца з храмам у гонар Георгія Перамаганосца, дзе служыць айцец Валерыян, можна па тэлефоне, які няцяжка знайсці ў інтэрнэце.