Вы тут

Сімвалізацыя тройкі ў гадавым кругазвароце


Сімвалізацыя тройкі ў гадавым кругазвароце.


* У працэсе фарміравання адвечнага народнага календара здарылася так, што асноўныя рытуальна-абрадавыя комплексы мелі трохчасткавую структуру. У структуры Каляд адзначаліся тры куцці (Посная — Багатая — Посная). Запазычаны хрысціянскі каляндар быў больш-менш адаптаваны да матрыцы народнага перш за ўсё таму, што структурна ён шмат у чым адпавядаў свайму папярэдніку. У хрысціянскай традыцыі кожнаму з гэтых этапаў адпавядала сваё свята: Раство Хрыстова — Васілле — Вадохрышча.

* Святочна-абрадавы комплекс, які сімвалізаваў пераход вясны ў лета, уключаў у сябе Ушэсце, Сёмуху і Русальны тыдзень. Аналагічную структуру меў троіцкі цыкл хрысціянскіх свят, які складаўся з Узнясення, Троіцы і Духава дня.

* Тры складнікі мела і жніво, якое распачыналася зажынкамі, затым разгортваўся працяглы перыяд самога жніва і, нарэшце, спраўляліся дажынкі. Жнівень вядомы і як час святкавання трох (?!) Спасаў (14.08, 19.08, 29.08), што адпавядала тром этапам збору ўраджаю. Гаспадыні выходзілі на ніву зажынаць, станавіліся творам да сонца, маліліся і пачыналі зажынаць «бародку», якая складалася з трох пучкоў каласоў.

* Калі пачыналі сяўбу бульбы, то перад тым, як пасадзіць першую баразну, гаспадыня выконвала наступны рытуал. Яна брала шапку гаспадара, клала ў яе тры бульбіны, тройчы круціла шапку па сонцы і прыгаворвала: «Няхай па галаве расце!» Кідала бульбіны ў баразну і хапалася за «лыткі», каб бульба такая ж гладкая была.

* Вельмі важным і адказным момантам у жыцці беларуса і яго сельскагаспадарчай дзейнасці было святкаванне Юр'я (6.05). Лічылася, што святы Юрый (Ягорый) «адмыкае зямлю і выпускае расу, тым самым дае новы штуршок для развіцця расліннаму свету. І ўжо за тыдзень да свята людзі пачыналі назіраць за станам зямлі, каб прадказаць час збору новага ўраджаю: «Калі першая раса выпадае за тры дні да Ягорыя, то хлеб паспее за тры дні да Іллі».

* Сімволіка тройкі была той духоўнай, абрадавай, рэгламентуючай скрэпай, на якой трымаліся вузлавыя кодавыя структуры складаных рытуальных комплексаў. Так, сувязным атрыбутам — сімвалам калядна-навагодніх святкаванняў — была каша, якая называлася куцця. Яе гатавалі на ўсе тры святочныя вячэры ў адным і тым жа гаршку.

Выбар рэдакцыі

Культура

Адэльск: турыстычная Мекка на прыграніччы

Адэльск: турыстычная Мекка на прыграніччы

Адэльск — унікальнае месца. Ціхая вёска на самым ускрайку заходняй мяжы становіцца з кожным годам усё больш знакамітай.

Грамадства

Як хутка людзі змогуць стаць менш агрэсіўнымі?

Як хутка людзі змогуць стаць менш агрэсіўнымі?

 Псіхолаг Раман Кручкоў упэўнены, што на самай справе агрэсія ўласціва ўсім людзям.  

Грамадства

Археалагічны комплекс «Бярэсце» стане першай пляцоўкай святкавання тысячагоддзя

Археалагічны комплекс «Бярэсце» стане першай пляцоўкай святкавання тысячагоддзя

Археалагічны музей «Бярэсце» і навакольная тэрыторыя перажываюць вялікае абнаўленне. 

Культура

Існавала павер'е, што на Русальны тыдзень нельга хадзіць у лес

Існавала павер'е, што на Русальны тыдзень нельга хадзіць у лес

«Прыйшло лета, спякота, і мы ўсё часцей і часцей ідзём на рэчку».