Вы тут

Сімвалізацыя тройкі ў гадавым кругазвароце


Сімвалізацыя тройкі ў гадавым кругазвароце.


* У працэсе фарміравання адвечнага народнага календара здарылася так, што асноўныя рытуальна-абрадавыя комплексы мелі трохчасткавую структуру. У структуры Каляд адзначаліся тры куцці (Посная — Багатая — Посная). Запазычаны хрысціянскі каляндар быў больш-менш адаптаваны да матрыцы народнага перш за ўсё таму, што структурна ён шмат у чым адпавядаў свайму папярэдніку. У хрысціянскай традыцыі кожнаму з гэтых этапаў адпавядала сваё свята: Раство Хрыстова — Васілле — Вадохрышча.

* Святочна-абрадавы комплекс, які сімвалізаваў пераход вясны ў лета, уключаў у сябе Ушэсце, Сёмуху і Русальны тыдзень. Аналагічную структуру меў троіцкі цыкл хрысціянскіх свят, які складаўся з Узнясення, Троіцы і Духава дня.

* Тры складнікі мела і жніво, якое распачыналася зажынкамі, затым разгортваўся працяглы перыяд самога жніва і, нарэшце, спраўляліся дажынкі. Жнівень вядомы і як час святкавання трох (?!) Спасаў (14.08, 19.08, 29.08), што адпавядала тром этапам збору ўраджаю. Гаспадыні выходзілі на ніву зажынаць, станавіліся творам да сонца, маліліся і пачыналі зажынаць «бародку», якая складалася з трох пучкоў каласоў.

* Калі пачыналі сяўбу бульбы, то перад тым, як пасадзіць першую баразну, гаспадыня выконвала наступны рытуал. Яна брала шапку гаспадара, клала ў яе тры бульбіны, тройчы круціла шапку па сонцы і прыгаворвала: «Няхай па галаве расце!» Кідала бульбіны ў баразну і хапалася за «лыткі», каб бульба такая ж гладкая была.

* Вельмі важным і адказным момантам у жыцці беларуса і яго сельскагаспадарчай дзейнасці было святкаванне Юр'я (6.05). Лічылася, што святы Юрый (Ягорый) «адмыкае зямлю і выпускае расу, тым самым дае новы штуршок для развіцця расліннаму свету. І ўжо за тыдзень да свята людзі пачыналі назіраць за станам зямлі, каб прадказаць час збору новага ўраджаю: «Калі першая раса выпадае за тры дні да Ягорыя, то хлеб паспее за тры дні да Іллі».

* Сімволіка тройкі была той духоўнай, абрадавай, рэгламентуючай скрэпай, на якой трымаліся вузлавыя кодавыя структуры складаных рытуальных комплексаў. Так, сувязным атрыбутам — сімвалам калядна-навагодніх святкаванняў — была каша, якая называлася куцця. Яе гатавалі на ўсе тры святочныя вячэры ў адным і тым жа гаршку.

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.