Вы тут

На адной мове


Краінай — ганаровым госцем XXІІІ Мінскай міжнароднай кніжнай выставы-кірмашу, якая адкрыецца 10 лютага, выступіць Рэспубліка Арменія.


Гісторыя кнігавыдання гэтай краіны вельмі старажытная — першая кніга на армянскай мове з'явілася на 5 гадоў раней за скарынаў "Псалтыр". У 405 годзе быў створаны армянскі алфавіт, які на працягу больш як тысячы шасціста гадоў існуе амаль без змен. Армянскай літаратуры навукоўцы адводзяць найважнейшую ролю ў захаванні нацыянальнай ідэнтычнасці. Кнігі ў Арменіі шанаваліся як святыні. Іх бераглі, ратавалі ад захопнікаў, выкуплялі. У летапісах пра кнігі пішуць, як пра жывых істот, "узятых у палон", "вызваленых з палону".

Напярэдадні выставы спецыяльна для газеты "Звязда" міністр культуры Рэспублікі Арменія Асмік Пагасян расказала пра тое, як дзве краіны, Беларусь і Арменія, гавораць на адной мове — на мове культуры.

— Асмік Сцяпанаўна, як вы ахарактарызуеце цяперашні ўзровень сувязяў Арменіі і Беларусі ў сферы культуры?

— З Рэспублікай Беларусь нашы сяброўскія і дзелавыя сувязі ў галіне культуры маюць доўгія традыцыі і гісторыю, і мы ім надаём вялікую важнасць. Падпісанае ў 2003 годзе міжведамаснае пагадненне аб супрацоўніцтве паміж Міністэрствам культуры і па справах моладзі Рэспублікі Арменія і Міністэрствам культуры Рэспублікі Беларусь у галіне культуры, навукі, адукацыі і навукі, па сутнасці, толькі замацавала на паперы тое сапраўднае становішча спраў, якое ў нас склалася. На аснове гэтага пагаднення двума міністэрствамі распрацоўваюцца двухгадовыя праграмы супрацоўніцтва, у якіх вызначаюцца канкрэтныя напрамкі і праекты. Праграма, якая дзейнічае цяпер, была падпісана ў Ерэване ў 2014 годзе, у рамках Дзён культуры Беларусі.

За апошнія дзесяць гадоў адбылося дзесяць візітаў афіцыйных дэлегацый, абменныя Дні культуры пры ўдзеле вядучых калектываў дзвюх краін. У 2014 годзе, калі ў Арменіі праходзілі Дні культуры Беларусі, беларускую дэлегацыю ўзначальваў міністр культуры Барыс Святлоў.

У рамках міждзяржаўнай праграмы ў 2013 годзе культурнымі сталіцамі СНД былі абвешчаныя Гюмры і Магілёў.

— У якіх сферах мастацтва армяна-беларускае супрацоўніцтва дэманструе найбольшую актыўнасць?

— Цяжка вылучыць нешта адно. Хацела б асабліва адзначыць фестываль "Славянскі базар", у якім прадстаўнікі Арменіі ўдзельнічаюць з 2003 года. За гэтыя гады ў ім узялі ўдзел 14 выканаўцаў і вакалістаў. Містар Ікс, Ані Крысці і Сяргей Хачатран былі ўдастоены спецыяльнай прэміі. Нашы спявачкі Карыне Асіран і Анаіт Шахбазян сталі лаўрэаткамі 2-ой прэміі, а Мікаэл Варасян у 2014 годзе быў уганараваны 3-й прэміяй.

Летась у дзіцяча-юнацкім фестывалі "Залатая пчолка" ўдзельнічаў наш танцавальны ансамбль "Армелад". У тэатральным фестывалі "Белая вежа" прымалі ўдзел амаль усе вядучыя театральныя калектывы Арменіі, у прыватнасці Дзяржаўны рускі драматычны тэатр імя Канстанціна Станіслаўскага, Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Габрыэла Сундукяна, студэнцкі тэатр Дзяржаўнага інстытута тэатра і кіно. У 2015 годзе ў фестывалі прымаў удзел акцёр Роберт Акапян з монаспектаклем "Начная размова".

Акрамя гэтага, на такіх прэстыжных беларускіх кінафестывалях, як "Лістапад", "Анімаёўка", "Сінема перпетум мобіле" ў розныя гады былі прадстаўлены лепшыя працы сучасных армянскіх рэжысёраў: Роберта Саакянца, Мікаэла Ваціньяна, Армена Гаспарана.

У сваю чаргу, прадстаўнікі Беларусі прымалі ўдзел у самых розных армянскіх фестывалях і конкурсах. Так, у Міжнародным конкурсе імя Арама Хачатурана ўдзельнічалі Валерыя Гугуль (альт), Андрэй Іваноў (фартэпіяна), Галіна Сікорская (скрыпка), а ў мінулым годзе — Паліна Чарняўская (скрыпка). На міжнародным фестывалі монаспектакляў "Арммона" з пастаноўкай "Верабей, які рыкае" выступіла Алена Дудзіч.

Нашыя беларускія сябры — частыя госці і на міжнародным кінафестывалі "Залаты абрыкос", дзе ў розных конкурсных намінацыях было прадстаўлена беларускае кіно (кінастужка "Брэсцкая крэпасць" рэжысёра Аляксандра Ката, "У тумане" Сяргея Лазніцы (быў уганараваны прэміяй кінафестывалю ў 2012 годзе), "Скрыжаванне" Настассі Мірашнічэнкі.

Вядучыя рэжысёры з'яўляліся членамі журы кінафестывалю (Сяргей Лазніца). У рамках таго ж кінафестывалю асобнай кінапраграмай былі прадстаўлены работы Уладзіміра Дашука, у тым ліку яго карціна "Жыццё якое яно ёсць". Беларускія кінарэжысёры ўдзельнічаюць таксама ў кінафестывалях " РэАніманія", "Кін" ("Жанчына").

Варта адзначыць, што Дні беларускага кіно былі асобнымі складнікамі Дзён культуры Беларусі ў Арменіі.

У фармаце двухбаковага супрацоўніцтва арганізоўваліся таксама цікавыя і маштабныя выставы. У прыватнасці, у Мінску праводзіліся выстаўкі работ Марціроса Сар'яна, Сяргея Параджанава, Акопа Акапяна, Арэвік Петрасян, а ў Ерэване — выстаўкі беларускай народнай творчасці.

Асаблівы ўпор хацела б зрабіць на двух сумесных выставачных праектах: "Бесконцасць" і "Эстамп" (сумесная выстава графікі маладых мастакоў Арменіі і Беларусі ў Мінску і Ерэване 2006—2007 гады), ну і, вядома, удзел армянскіх мастакоў у магілёўскім пленэры, а беларускіх мастакоў і скульптараў — у праектах "Цёплыя колеры Арменіі" і сімпозіуме скульптур ў Гюмры.

Арменія з'яўляецца і пастаяннай удзельніцай Мінскага міжнароднага кніжнага кірмашу. У 2012 годзе, калі Ерэван быў абвешчаны сусветнай сталіцай кнігі, Арменія з'яўлялася цэнтральным экспанентам Мінскага кніжнага кірмашу. У 2016 годзе Арменія паўстане на кніжнай выставе ў якасці ганаровага госця.

У розныя гады ў рамках выставы арганізоўваліся прэзентацыі кніжных навінак пры непасрэдным удзеле аўтараў, творчыя сустрэчы. Так, напрыклад, у 2014 годзе была прэзентавана кніга "Люблю цябе, Айчына" (прадстаўлены творы армянскіх і беларускіх пісьменнікаў, створаныя ў апошнія два дзесяцігоддзі), якая была выдадзена ў рамках ініцыяванага Міністэрствам інфармацыі Рэспублікі Беларусь творчага праекта "Сугучча: літаратура і публіцыстыка краін СНД".

Увогуле ўражвае тая шматабсяжная выдавецкая дзейнасць, работа ў галіне прыгожага пісьменства, якую ажыццяўляе Міністэрства інфармацыі Беларусі. Мы рады, што напярэдадні выстаўкі выйшла беларуская кніга старшыні Саюза пісьменнікаў Арменіі Эдварда Мілітаняна "Паветраны дом". Ведаю, што ён , аўтарытэтны армянскі паэт, спрычыніўся і да стварэння кнігі "Францыск Скарына на мовах народаў свету". Прыемна, што беларускія дзяржаўныя літаратурна-мастацкія выданні прыязна ставяцца да развіцця армяна-беларускага культурнага ўзаемадзеяння. Хацела б адзначыць, што творы армянскіх пісьменнікаў размешчаны таксама на сайце "Сугучча".

— У Арменіі ёсць беларускае таварыства. Нашым чытачам будзе цікава даведацца аб дзейнасці сваіх суайчыннікаў у Арменіі.

— Беларуская суполка Арменіі "Беларусь", арганізаваная ў 1998 годзе (кіраўнік — Ірына Пагасян/Таболіч) шмат у чым спрыяе развіццю армяна-беларускіх культурных сувязяў. Пры суполцы дзейнічае нядзельная школа з бібліятэкай, вакальны гурт "Родныя карані", дзіцячы вакальны ансамбль "Крынічка", тэатр "Лялькі". Выдаецца газета "БЕЛАРУСЫ.am", адзначаюцца беларускія народныя святы: Каляды, Масленіца, Купалле, дажынкі, праводзяцца літаратурныя мерапрыемствы. Таварыства з'яўляецца пастаянным удзельнікам фестывалю мастацтваў нацыянальных меншасцяў, якія пражываюць на тэрыторыі Арменіі. У 2015 годзе яно ўдзельнічала ў мерапрыемствах, прымеркаваных да 100-годдзя генацыду армян, арганізавала і правяло святочны канцэрт, прысвечаны 70-годдзю Вялікай Перамогі і конкурс міні-спектакляў на тэму "Гарады-героі" сярод школ Арменіі.

Ірына АБРАЯН

г. Ерэван

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Усё, што трэба ведаць пра змены ў Жыллёвым кодэксе

Усё, што трэба ведаць пра змены ў Жыллёвым кодэксе

Мы паспрабавалі адшукаць самыя вострыя вуглы новаўвядзенняў і ўявіць, як будзе працаваць гэты дакумент пачынаючы з 2020 года.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Як запрасіць чалавека, каб ён не прыйшоў, і знойдзены кашалёк.

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...