Вы тут

«Не гаруй ты, мілка, дужа, Што нясу табе не ружы...»


Анекдоты пра блізкае свята чамусьці сумныя. Кшталту: «Што табе падарыць?» — пытаецца муж у жонкі. «Не ведаю...» — разгублена кажа тая. — «Значыць, год табе на роздум».

Другі муж трохі лепшы: ён на падарунак згодны, праўда, з умовай, што назва яго павінна пачынацца на літару «ш».

Жонка тут жа выбрала сабе шубку, шапку, шампанскае... шукенку, шпаднічку, шумачку і шмат чаго яшчэ...

Што атрымала — гісторыя замоўчвае: магчыма, усё... А магчыма...

«Мілы, што ты мне падорыш?» — пытае ў свайго сужэнца трэцяя кабета. «Ноч кахання», — абяцае муж. «Зноў?» — крывіцца жонка. — «Не хочаш, як хочаш: хадзі без падарунка».


Як сведчыць рэдакцыйная пошта, чытачкам «Звязды» гэта не пагражае, бо сёння, напярэдадні свята, нашы мужчыны (ды і жанчыны...) дораць усім ці не самае каштоўнае — добры настрой: шчырыя ўсмешкі, ідэі падарункаў, вершы, якія «падказаў» ім здымак (верхні). Ну вось як вам, напрыклад, радкі спадара Віктара Трайкоўскага з Мінска:

Люты быў зусім не люты,

Не даймалі халады.

Але ж — фу-ты, лапці гнуты —

Наступіў разліў вады!..

Ясь нясе любімай боты

(Жонцы як не дагаджаць!)

Няхай носіць... на работу:

Грошы ж трэба зарабляць?

Сам ён, трэба разумець, працуе? І зарабляе — паводле спадарыні Алены Бажок з Бабруйска:

На работу Янку ўзялі:

«Ўкалваў» — па суботах...

А ў зарплату яму далі

Пару літых ботаў.

Вось ён і нясе — задаволены.

Спытаеце, куды? Адкажа (ад імя героя) спадарыня Валянціна Пабягайла з Ляхавіч:

Зранку — люты,

увечары вада,

Што не перайсці

ў кароткіх ботах!

Жонка звоніць:

«Выручай, бяда —

Не дабрацца сёння

мне з работы!»

Я ж без мілай ноч не пражыву:

Без вячэры, ласкі засумую!

А таму — на выручку «плыву»,

Ну і боты новыя нясу ёй!

Навошта? Як быццам, і ў вершы сказана, і на здымку відаць. Але ж не ўсё: маленькае ўдакладненне ад спадарыні Валянціны Гудачковай з Жыткавіч:

Станіславачку-красу

На руках не панясу...

Хай гумовічкі абуе

І сама дамоў шыбуе.

З хлопцамі, з мужчынамі, яно, згадзіцеся, часта так: спачатку абяцаюць ледзь не зоркі з неба, а потым...

Жыццё як анекдот. Адна кабета свайму чалавеку падарунак заказвала: «Ну, што-небудзь такое, каб я лёгенька правай ножкай націснула і р-р-аз — стрэлка ад 0 да 100». Муж спытаўся: «Вага падыдзе?»... А потым — і ці не ён жа? — прыходзіць дамоў і сваёй палавіне кажа: «Дарагая, помніш, я табе зоркі абяцаў?.. То паглядзі — прынёс... Цэлых пяць! Нясі кілішкі...»

Пра тое ж, толькі ў вершах, кажуць спадары Мікалай Старых з Гомеля і Валерый Гаўрыш з Чавусаў:

Замест кветачак Галіне

Ясь гумовікі набыў:

Дужа ж хочацца

дзяўчыне

На прагулку ў разліў!..

І ў Марусі перамены:

Ёсць каханак новенькі!..

Папрасіла лабутэны, —

Ён нясе... гумовікі.

З ботамі ўсё зразумела. А вось з лабутэнамі...

Тым, хто не ведае, спадар Валерый тлумачыць, што гэта туфлі такія — абавязкова на высозных абцасах і абавязкова з чырвонай падэшвай! Яны ў трэндзе цяпер (каб не казаць у модзе): пра такія ўсе дзеўкі мараць. І нават захады робяць, каб неяк узбіцца (у шырокім сэнсе гэтага слова).

Прынамсі, на думку спадарыні Любові Чыгрынавай з мястэчка Міханавічы Мінскага раёна:

З год прасіла ў мужа Ірка

На абцасіках лакіркі.

Ён нясе ёй новыя

Боцікі гумовыя.

Ды яшчэ і кажа:

Не гаруй ты, мілка, дужа,

Што нясу табе не ружы...

Лепей боты літыя —

Сядуць, як улітыя!

Нешта, згадзіцеся, ёсць у логіцы гэтых мужчын? Ну па-першае, кветкі, як казаў адзін знаёмец, не з'ясі, па-другое, яны хутка звянуць. А вось боцікі...

Галоўнае (ну паглядзіце!) — яны не вялікія і не малыя, на поўную, роўную, доўгую ножку...

(Было: акурат такую адна бухгалтарка зламала. Дык потым увесь калектыў (на 90 працэнтаў з мужчын) ёй дараваць не мог: не жанчыну шкадаваў — што ў гіпсе, што на мыліцах, бедная, а найбольш нагу)... Прыгажосць і сапраўды страшэнная сіла!

Што ўжо казаць пра каханне?! А спадар Гаўрыш кажа (дакладней, піша). Піша, што гледзячы на здымак, успомніў рускую народную песню пра кума, які «судака тащит...». Вы помніце, куды? Да кумы. Помніце, за што аддасць? Тады:

Выйшла з берагоў рака,

Хвалі ў вёску коцяцца...

«Ці злавіў кум судака?» —

Кумка дзесь маркоціцца.

А кумок той меў турботы!

Ён шукаў ёй пару ботаў:

Гэта ж лепшы падарунак!?

Хай бярэ — за пацалунак!

Рызыкуе мужык: спадар Канстанцін Здановіч з вёскі Зеляневічы Пружанскага раёна гэта дакладна ведае, бо, відаць, на сабе праверыў:

Я сказаў: «Без пацалунка

Не змагу данесці...»

Вынік — боты засталіся.

Дзеўка знікла дзесьці.

Падобна, «выслізнула», крый Бог, патанула і зараз...

Паглядзіце на здымак і згадзіцеся (са спадарыняй Соф'яй Кусянковай з Рагачоўшчыны):

Каварны гэты час вясновы:

Дняпро ўсё пазаліваў!..

Ясь ратаваў сухія дровы,

Катоў з гусямі ратаваў...

Ад жонкі —

спахапіўся потым —

Плывуць па версе

толькі боты...

Злавіў...

Ідзе ды пазірае:

Мо дзесь і жонка ўсплывае?.

Яна, згадзіцеся, можа!..

Можа, як лічыць спадарыня Раіса Васільева з Гомеля, і недзе засядзецца, забавіцца (не ўсё ж мужчынам):

Жонка — холад лютаваў —

З дому падалася...

Загуляла — снег растаў,

Рэчка разлілася...

Натаміўся муж чакаць

Ад сябровак жонку,

Ды не можа не спаткаць,

Бо пайшла ў валёнках!

Во які добры муж у кабеты! Ці не такі ж і ў спадырыні Лосевай з Навагрудчыны:

Не пужаюся ў разліў,

Не пужаюся ў мароз:

Мілы шапку падарыў!

І гумовічкі прынёс...

Усім бы такога клапатлівага... І клапатлівую... Якую так і хочацца абняць, прытуліць на плячы. Але ж (паводле спадара Уладзіміра Томкавіча з Вілейкі):

Сёння — боты ў руках,

Заўтра — жонка на плячах.

А следам, як правіла, і яе мама, з усімі адсюль наступствамі, пра якія піша спадар Анатоль Гарачоў з вёскі Даўнары Іўеўскага раёна:

Падарыла цешча боты,

Ды не тая ў іх хада...

Узад адносіць — неахвота,

Але і выкінуць шкада!

Во якая праблема! І каб жа адна, а то...

Празаічны подпіс да здымка (ад спадара Стасілевіча з Мінска): «Учора на працы шукаў справядлівасці. Сёння шукаю працу».

Па сённяшнім часе гэта вельмі балючая праблема — з ёй, здавалася б, не да жартаў, але:

Мой шлях на работу

То мокры, то гразкі,

Што нават да ботаў

Патрэбны «запаскі»!

Піша так спадар Гарачоў. З яго ж канверта:

Кажуць, кепскія дарогі...

Ды паслухайце мяне:

Іх вытрымліваюць ногі,

А вось боты часам — не.

Таму і з «запаскамі»... Таму і ў заўсёдным клопаце (ад таго ж спадара Гарачова):

Каб дапоўніць камуфляж,

Боты ўзяў са сховы я.

Вось схаджу ў шынмантаж,

Пакладуць на іх «бандаж»,

Будуць, нібы новыя.

І, адпаведна, паслужаць яшчэ, прычым шмат каму.

Адкуль гэта вядома? Ды ад спадарыні Чыгрынавай:

Нейк спытала ў мінака:

— А што ж гэта за рака?

Ён сказаў:

— Такі паток

Прэ праз... аграгарадок!

Здараецца... І нашы чытачы таму сведкі. Спадарыня Гудачкова, у прыватнасці, згадвае, як яе сямейка жыла ў слынным Давыд-Гарадку, на беразе Гарыні, як тая рэчка кожны год разлівалася, а неяк нават знесла мост. І дзеці тады некалькі дзён не хадзілі ў школу, сядзелі дома (пераважна на печах) і лінейкай мералі, на колькі вады ў хаце. У бацькоў спадарыні Валянціны яна падымалася сантыметраў на 30, у суседзяў — па вокны...

І як жа важна тады, каб ва ўсіх былі запасы ежы і лекаў, адпаведная вопратка, каб тады, крый Бог, не паляцела пагалоска:

«Адны боты на ўсю вёску» —

Увесну стараста Ягор

Носіць іх з двара ў двор.

Хоць, вядома ж, лепей было б, каб ён меў грошы і, як раяць будучыя калегі (члены гуртка «Проба пяра» з сярэдняй школы № 3 г. Вілейка):

Ботаў прыкупіў дзве пары,

Бо даўно аб гэтым марыў.

А чаму пра гэта марыў?

Меў адну ён ботаў пару.

Цяпер, прыкупіўшы, трэба разумець, задаволены, можа, нават шчаслівы. А куды кіруе? Ну вядома ж (спадару Гаўрышу):

Разлілась вада наўкола —

Поўныя равочкі!

Купіў боты сват Мікола.

Як тут без замочкі?

Ды вада ж сама бурліць,

Што іх «тр-э-э-ба замачыць»!

Якім чынам, ведае спадарыня Раіса Васільева. І мае, мае рацыю, калі, вядома ж, дапусціць, што «мочацца» якраз тыя боты, што на нагах, а гэтыя...

Па вадзе глыбокай

Выйшаў Стась на людзі:

Як прадасць ён боты,

То на пляшку будзе.

А можна і без яе абысціся, калі месцы ведаць. Вось спадарыня Святлана Мазанік з вёскі Масцішча Барысаўскага раёна лічыць, што мужчына са здымка кажа:

Не палохае разводдзе —

Я іду да свата.

Адна думачка малодзіць:

Вып'ем не гарбаты!

Сват не жмінда —

Вып'ем многа,

Спаць я не звалюся...

У боты... рукі, у боты ногі,

І дамоў вярнуся.

Ёсць, на вялікі жаль, такія «пешаходы». Балюча глядзець на іх, бо яно ж і сапраўды (прабачце!): стане хтось ракам, і ўсё — ад чалавека амаль нічога...

Але тут і цяпер разважаць пра гэта не будзем. Тут і цяпер «з падачы» спадарыні Бажок іншая тэма просіцца — пад назвай

«Рыбакі лавілі рыбу»...

А спаймалі — боты,

Цэлы дзень маракавалі:

«Дык чыёй работы?»

Ёсць думка у спадара Міколы Кіселя з Мінска, што нашай, айчыннай. Новыя тэхналогіі на вытворчасці прымяняюцца, прычым самыя нечаканыя:

Рэчка выйшла з берагоў,

Падышла да плота.

І штодня цяпер... улоў:

Рыба... лезе ў боты!

Сама... Лавіць не трэба! На нейкі новы пах «бярэцца» ці што?

Пытанне хіба, як доўга пратрымаецца, узяўшыся...

Праўдзівая гісторыя: наш чытач расказаў. Яго жонка неяк карпаў накупляла, укінула ў ванну: гаспадар, маўляў, вечарам прыйдзе і пачысціць... З гэтай думачкай спаць лягла. А муж трохі загуляў, вярнуўся позна, мякка кажучы, нецвярозы. Убачыў, што ў ванне штось цёмнае плавае, — падумаў, што жонка адзежу замачыла, раніцай будзе мыць. Ну дык ён, каб парашок сэканоміць, і свае шкарпэткі туды... Потым толькі заснуў — вэрхал у хаце! Жонка лютуе: дагары жыватамі ўсе карпы плаваюць! Адсюль — новы спосаб забойства: шкарпэткамі.

А без іх жа і ў ботах ніяк... Хоць, зрэшты, мае рацыю спадар Гарачоў:

Не вялікая бяда,

Што на вуліцы вада,

Што парваўся новы бот, —

Абы ў хаце без грызот!

Што праўда, тое праўда! І хай Бог дае...

Вось на гэтай ноце і завяршыць бы чарговы агляд, але ж трэба паведаміць «хто каго» — перамог, перасягнуў у жартах — на папярэднім этапе. На думку вялікага чытацкага журы, найлепшыя подпісы пад здымак з сабакам сярод вайскоўцаў (гл. «Звязда» 6 лютага г.г.) прапанавалі спадарыня Валянціна Пабягайла з Ляхавіч, Валянціна Гудачкова з Жыткавіч, Раіса Васільева з Гомеля, члены гуртка «Спроба пяра» з Вілейкі, спадары Стасілевіч з Мінска, Гарачоў з Іўеўшчыны, і Валерый Гаўрыш з Чавусаў.

Вось з гэтым, апошнім, меркаваннем не магло не пагадзіцца і журы маленькае — рэдакцыйнае (яшчэ і таму, што — спадар Старых палічыў — цягам двух апошніх гадоў вершы спадара Валерыя былі не проста змешчаны пад усімі 15 здымкамі, але і сем разоў прызнаваліся найлепшымі!)...

Такім чынам, прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам «Звязду» на другі квартал бягучага года накіроўваецца ў горад Чавусы. Хочаце, каб да вас? Нічога супраць не маем: уважліва глядзіце на новы (ніжні) здымак, думайце і пішыце — коратка (не больш за восем радкоў), дасціпна, па-беларуску...

dounar@zviazda.by

P.S. Калі матэрыял быў падрыхтаваны да друку, пошта прынесла яшчэ адзін ліст — ад сужэнцаў Астроўскіх з Мінска. Адтуль кароткае:

Людзі простыя заўжды

Трапна прыкмячаюць:

Як вясною шмат вады,

Гэта — к ураджаю!

І яшчэ:

Шмат бядот цяпер на свеце:

То вада, то снег, то вецер.

Толькі дробязь гэта ўсё,

Бо важней за ўсё — жыццё!

Дык вам — выключна шчаслівага, з ураджаямі... Са святам! Пішыце!

Фота Анатоля Клешчука

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як у Беларусі трансплантуюць органы

Як у Беларусі трансплантуюць органы

І чаму да нас на аперацыі едуць замежнікі.

Грамадства

Карэспандэнты «Звязды» наведалі «Воўчыя норы»

Карэспандэнты «Звязды» наведалі «Воўчыя норы»

Там адбываюць пакаранне мужчыны, упершыню асуджаныя за незаконны абарот наркотыкаў.

Спорт

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя — сапраўдны баец, а яшчэ — клапатлівая маці і жонка. І проста працавіты чалавек, які не ведае перашкод.