Вы тут

Мядзведзь


Мядзведзь — звер, які карыстаецца асаблівай пашанай сярод усходніх славян. З аднаго боку, моцная жывёла выклікала захапленне; з другога — здольнасць хадзіць на задніх лапах прыраўноўвала яго да чалавека і надзяляла магічнай сілай.


* У паданнях мядзведзь і чалавек лічыліся сваякамі, таму што ў мядзведзя быў ператвораны чалавек; у мядзведзя лапы, як чалавечыя рукі; ён мыецца, любіць мёд і гарэлку, клапоціцца аб сваіх дзецях, як чалавек; разумее чалавечую мову і нават смокча лапу, як дзіця. «Калі Хрыстос хадзіў па зямлі, то адзін чалавек хацеў напалохаць яго: вывернуўшы кажух поўсцю наверх, апрануў на сябе і пайшоў на карачках насустрач Хрысту. Хрыстос пазнаў, што гэта чалавек, пазнаў і намеры яго, што ён хоча напалохаць яго, і таму сказаў: «Хадзі так заўсёды — векі вечныя». Вывернуты кажух прырос да цела чалавека.

* І ў старажытныя часы, і пазней паляванне на мядзведзя было забаронена. Забаранялася ўжываць яго мяса і шыць вопратку з яго скуры. Строгая забарона існавала і на простае згадванне мядзведзя. Лічылася, што гэта моцная і грозная жывёліна імгненна адзавецца і з'явіцца побач. Таму ў размовах мядзведзя часцей за ўсё называлі такімі словамі: «сам», «гаспадар», «дзядуля», «млынар», «лясун», «касматы», «аўсяннік», «бортнік», «касалапы» і г.д. Да і сама назва «мядзведзь» узнікла з-за падмены слоў, якія яго характарызуюць: той, хто ведае, дзе мёд. Больш старажытная назва гэтай жывёлы — «бэр» (і сёння яго «месца жыхарства» завецца бярлогай, ці «логавам бэра»).

* Культ мядзведзя ў народнай традыцыі быў звязаны з культам Вялеса. Таму мядзведзя надзялілі функцыямі ахоўніка свойскай жывёлы. Каб засцерагчы яе ад сурокаў, у хляве, стайні вешалі амулеты. Для таго ж хату і гаспадарчыя пабудовы абкурвалі мядзведжай поўсцю.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Аўтар «Звязды» расказвае на прыкладзе сваёй сям'і.

Культура

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

Графік у артысткі вельмі насычаны.

Грамадства

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Даследаванне «Пакаленне «Z» у пытаннях і адказах» было прадстаўлена падчас навуковага стэндапа, арганізаванага для навучэнцаў профільных педагагічных класаў у БДПУ.

Грамадства

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Карэспандэнт «Звязды» схадзіла на майстар-клас па стварэнні «пісанак».