Вы тут

Любіць Чалавека


Галоўны герой палотнаў Марты Шматавай – адзін з самых важных прадстаўнікоў прыроды на нашай планеце homo sapiens, і ён з упэўненасцю заяўляе: я мыслю, таму я існую

Ундзіна, 2016

Аднак у прызнанай сёння на Радзіме і далёка за яе межамі мастачкі, сябра Беларускага саюза мастакоў, у свой час быў выбар пры вырашэнні, як жа рэалізаваць у жыцці падораныя богам таленты: гадоў з чатырох яна, адчайная фантазёрка, ужо чытала, пісала напачатку вершы і казкі, потым нават раманы, якія, дарэчы, сама ж ілюстравала. Аддамо належнае яе бацьку, доктару мастацтвазнаўства і мастаку Віктару Шматаву, які прадаставіў свайму адзінаму дзіцяці свабоду ў прафесійным выбары. А калі пасля восьмага класа, ірвучыся на волю, дзяўчына выбрала ўсё ж мастацкую вучэльню, хутка падрыхтаваў яе да экзаменаў; дапамаглі і непрапушчаныя ўрокі ў мастацкай студыі.

Дарога. Траекторыя руху, 2015

Быў выбар і пасля заканчэння тэатральна-мастацкага інстытута: выкладчыцкая дзейнасць альбо ўдасканаленне ў мастацтве; і ў якім кірунку – графіка альбо жывапіс, бо яшчэ студэнткай малявала ілюстрацыі для літаратурнага часопіса “Маладосць”, вокладкі кніжак і паштовыя маркі. Прайшла і асістэнтуру-стажыроўку на кафедры акадэмічнага малюнка. “Але мяне хваляваў колер”, – успамінае мастачка, паказваючы свае яркія філасофскія работы, якія толькі што вярнуліся ў майстэрню з чарговай выставы. І Марта выбрала шлях вольнага мастака.

Пікнік, 2015

З пачатку 1990-х, калі мянялася краіна і ўсё наўкол, Марта, па яе ж словах, знаходзілася ў вечным пошуку сябе і свайго твару ў мастацтве. Быў сюррэалістычны перыяд у яе творчасці, сёння пануе сімвалізм. Яна лічыць сябе прыхільніцай філасофіі гуманістычнага экзістэнцыялізму. Чалавек як галоўная фігура яе карцін – увесь сусвет, правільней, два сусветы, фізічны і духоўны. Пошук гармоніі паміж гэтымі супярэчнымі сусветамі і ёсць сутнасць жыцця чалавека, ёсць сутнасць і яе творчасці. “Мы жывём на сваёй планеце, мы частка яе, – разважае Марта. – Але тэхнакратыя не зважае на патрэбы планеты, а інфармацыйнае грамадства не дае чалавеку захавацца ў духоўнасці. Таму пошук балансу вечны для чалавека”. Увасабляючы ў фарбах і праз сімвалы гэтыя свае думкі, мастачка не ўтойвае свайго глыбокага пераканання, што вобраз ідэалу жыве ў душы кожнага з нас. Пытаюся, як Марта адносіцца да таго, што некаторыя мастацтвазнаўцы называюць яе інсайт-мастачкай, мастачкай раптоўнага азарэння? Яна пагаджаецца, але толькі ў тым сэнсе, што раптоўнае бачанне кампазіцыі – гэта вынік доўгага разважання над тэмай. Такі яе творчы метад. А яшчэ яна запамінае ўражанні і імкнецца перадаць іх на сваіх палотнах. Людзі на гэтых палотнах нярэдка шукаюць выхад з лабірынту альбо ходзяць па крузе. Яны хочуць ведаць адказ на свае пытанні, зрабіць свой выбар і несці за яго адказнасць, бо ў гэтым сэнс развіцця. Яны павінны рухацца, мець мэту і шанц дайсці.

Лідзія ПЕРАСЫПКІНА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.