Вы тут

Хочаш замуж — пасядзі на камені!


У Ашмянскім раёне ёсць валун, які прыносіць дзяўчатам шчасце.

«Кажуць, на гэтым месцы пахавана паслушніца, якая шчыра малілася за шчасце маладых кабет у шлюбе». Пра «нявесцін камень» гісторый ходзіць шмат. У яго цудадзейную сілу вераць здаўна. Прыязджаюць да каменя і цяпер: дзяўчаты, якія доўга не могуць выйсці замуж, просяць годнага кавалера, маладыя пары — сямейнага шчасця, а бяздзетныя жанчыны — дачку ці сына.


Мі­ні-спек­такль па ле­ген­дзе пра «ня­вес­цін» ка­мень.

У ахвяру — ручнікі і грошы

Знайсці цудадзейны валун нескладана. На трасе М-7 стаіць указальнік да «нявесцінага» каменя. Прайсці крыху ў гушчар, спусціцца па прыступках у роў — і вось той самы двухметровы ружовы граніт. Навукоўцы мяркуюць, што валун з'явіўся тут 20 тысяч гадоў таму: ледавік прынёс яго з Аландскіх астравоў, што ў Балтыйскім моры.

У мясцовых жыхароў камень, відаць, карыстаецца папулярнасцю. На тоненькіх галінках дрэў, што растуць пры валуне, чаго толькі не пакідаюць. Стужкі, ручнікі, рызінкі для валасоў... Сяргей Жылік, метадыст па музеях і ахове гісторыка-культурнай спадчыны Ашмянскага раённага цэнтра культуры, прыгадвае, як адзін з хлопцаў павязаў каля граніту... шнурок ад красовак.

— Са студэнтамі аграрна-эканамічнага каледжа мы прыходзілі чысціць камень. Адзін з іх якраз з дзяўчынай пасварыўся, вось і вырашыў жаданне загадаць, каб хутчэй памірыцца. А пад рукой нічога іншага, каб павязаць, не было, — з усмешкай расказвае Сяргей Жылік.

Жарты жартамі, але папрасіць патаемнага ў валуна прыязджаюць не толькі беларусы. У плеценым кошычку, што стаіць на версе каменя, апроч нашых пяцісотак і тысяч, ляжаць еўрапейскія цэнты: літоўскія турыстычныя групы сюды часта заязджаюць.

Прыгажуня з каменным сэрцам

У суседніх Навасёлках пра магічную славутасць ведаюць ледзь не ўсе дзяўчаты. І бегаюць да каменя пастаянна. Адзінокіх маладых жанчын у аграгарадку амаль няма. Супадзенне?

— Нашы дзяўчаты рана выходзяць замуж, у 19-20 гадоў. А вось хлопцаў нежанатых хапае, — смяюцца навасёлкаўцы.

Старэйшыя жанчыны памятаюць шмат легенд пра «нявесцін» камень. Раней, кажа бібліятэкар Ірэна Макей, яго называлі «ромбаўскім».

— Ад імя хлопца, які некалі жыў у гэтым паселішчы, — тлумачыць Ірэна Уладзіміраўна і працягвае паданне: — Дом Ромбы стаяў на пагорку, за ім — глыбокі роў, дзе цякла чорная вада. Закахаўся хлопец у бедную дзяўчыну. А бацька яго не дазваляў ім сустракацца, надумаў знайсці для сына багатую нявесту. Сыграў Ромба вяселле з нялюбай: у той жа час нельга было аслухацца. Пасля вяселля стаяў хлопец каля рова і думаў: усё, больш з каханай не пабачымся, няма чаго і жыць. І кінуўся ўніз. Любая дзяўчына сэрцам пачула, што бяда здарылася, і пабегла да Ромбы на спатканне, але спазнілася. Калі зразумела, што сталася з хлопцам, таксама кінулася ў ваду. І ў гэтае ж імгненне дзявочыя слёзы ператварыліся ў вялікі камень.

— А я ад маці іншую гісторыю чула, — далучаецца да размовы Алена Скібіцкая. — У той вёсцы адна з дзяўчат прыгажуня з прыгажунь была. І хлопцы ўсе хацелі з ёй у пары хадзіць. Аднойчы яны спаткалі гэту дзяўчыну, акружылі і кажуць: каго выбераш, той застанецца з табой, а астатнія адступяць. Яна падумала і вырашыла: нікога. «У цябе ж каменнае сэрца», — усклікнулі хлопцы. Калі дзяўчына гэта пачула, ператварылася ў вялікі валун. А хлопцы, што стаялі побач, — у дубкі. Вы ж бачылі, там і цяпер вакол каменя адны дубы растуць.

Былая настаўніца Алена Місюк падзялілася з намі яшчэ адным паданнем. Жыла калісьці маладая пара, у якой доўга не было дзяцей. Жанчына ўжо і па бабках-шаптухах хадзіла, і па знахарках, але гэта нічога не давала. Муж злаваўся: або нараджай нашчадка, або знайду іншую. Жонцы гэтыя папрокі надакучылі. І вырашыла яна: пайду куды вочы глядзяць. Увесь дзень ішла, а ўвечары, калі стомленая прабіралася праз гушчар, упала і скацілася ў роў, да нейкай сцяны. Кідалася ў адзін бок, у іншы — ніяк не магла выбрацца адтуль. Прыхілілася жанчына да сцяны і задрамала. Раптам чуе нейкі голас з-пад зямлі: «Не палохайся, гэта не сцяна, а камень, які валодае незвычайнай сілай. З-пад яго выцякае крынічка з жывой вадой. Ты раніцай убачыш яе. Папі вады з той крынічкі, апаласні твар і вяртайся да мужа. Усё наладзіцца». Жанчына так і зрабіла. А праз дзевяць месяцаў здарыўся цуд — у пары нарадзіўся сынок.

За­га­даў жа­дан­не — ад­дзяч валуну.

«Каля валуна знайшла мужа»

Ад легенд пераходзім да рэальных гісторый. «Ці ведаеце тых, каму камень дапамог?» — пытаемся ў навасёлкаўскіх.

— А як жа! Далёка не трэба хадзіць — былая дырэктарка клуба выскачыла замуж, як пасядзела на камені, — агарошвае Наталля Шымановіч, мастацкі кіраўнік мясцовага аддзела культуры і вольнага часу. — Яна ўжо немаладая была, з былым мужам шмат гадоў развёўшыся. І тут з Гродна прыехаў чалавек да нас у калгас працаваць. Пазнаёміліся яны, пасябравалі. А праз год былая дырэктарка выйшла за таго мужчыну замуж і пераехала да яго ў Гродна.

Мужа каля каменя знайшла і Валянціна Шукеловіч.

— Ён там кароў пасвіў, — удакладняе пенсіянерка (яна сама з вёскі Агароднікі, што непадалёк адсюль). — Мы дагэтуль бачыліся, але не любіліся яшчэ. А пасля той сустрэчы прыглядзеліся адно да аднаго.

Кабеты раяць: хто хоча выйсці замуж, мусіць абавязкова пасядзець на камені, а не проста дакрануцца да яго. Гэта «методыка» самая эфектыўная.

— А з Ашмян прыязджала жанчына, якая не магла мець дзяцей, — успамінае выпадак Ірэна Уладзіміраўна. — Яна з мужам два тыдні кожны вечар да каменя хадзіла. І казалі, што нарадзіла потым.

— А праўда ці не, хто ведае, — заўважае Алена Вікенцеўна. — Жаданні спаўняюцца, калі мы верым. Цяпер і вучоныя кажуць: 15 працэнтаў вылечваюць урачы, а 85 — мы самі, сваёй верай.

lubneuskaya@zvіazda.by

Ашмянскі раён

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Некалі ў нашых вёсках людзі былі маладзейшыя. Ва ўсякім разе амаль усе яны трымалі кароў. 

Грамадства

Чаму амаладжэнне навуковых кадраў прынцыпова важнае?

Чаму амаладжэнне навуковых кадраў прынцыпова важнае?

На якім этапе трэба распачынаць выхаванне будучага даследчыка: у аспірантуры, магістратуры або яшчэ ў школе? 

Грамадства

Малых пацыентаў з арытміяй аперыруюць на базе РНПЦ дзіцячай хірургіі

Малых пацыентаў з арытміяй аперыруюць на базе РНПЦ дзіцячай хірургіі

Праведзеныя аператыўныя ўмяшанні — гэта надзея на радыкальнае вылечванне для тых, хто зараз з прычыны свайго захворвання прымае сур'ёзныя лекавыя прэпараты.

Грамадства

Як на школьных уроках вучаць арыентавацца ў медыясвеце?

Як на школьных уроках вучаць арыентавацца ў медыясвеце?

Сваім вопытам дзеляцца чэшскія спецыялісты.