Вы тут

Як у старажытнасці рабілі кнігі?


На ку­паль­скім свя­це «Александрыя збірае сяброў» можна было адчуць сябе крыху Францыскам Скарынам.


Афорт  ад Ба­ры­са Ці­то­ві­ч

На свяце ў Александрыі быў дадзены сімвалічны старт урачыстасцям, прымеркаваным да 500-годдзя беларускага кнігадрукавання, якое будзем адзначаць у наступным годзе. На імправізаваным Друкарскім двары ХVІ стагоддзя можна было далучыцца да вытокаў нашай друкарскай культуры і нават паспрабаваць сябе ў ролі Скарыны — уласнаручна надрукаваць старонку з Бібліі. Аўтар праекта «У пошуках страчанага», лаўрэат прэміі «За духоўнае адраджэнне» Уладзімір Ліхадзедаў з дапамогай старадаўніх гравюр і чарцяжоў аднавіў станок ХVІ стагоддзя, на падобным якому працаваў беларускі першадрукар.

— Хацелася, каб пра Скарыну болей ведала наша моладзь, каб разумела, кім трэба ганарыцца. Наш зямляк стаў першадрукаром Заходняй Еўропы, першым прынёс друкарскае слова. Гэта была вялікая праца, а не, як думаюць некаторыя, — націснуў кнопку на прынтары і гатова. Кажу гэта з веданнем справы. Бо мне прыйшлося цалкам вывучыць гэтую тэхналогію. Майстроў засталося няшмат, але я ездзіў у Германію, Швейцарыю, Чэхію, Польшчу, — казаў паслядоўнік Скарыны, дарэчы, яго зямляк.

Адзін з кірункаў праекта «У пошуках страчанага» — паказаць гісторыю асветы, кнігадрукавання на Беларусі. Уладзіміру ў гэтым дапамагаюць ягоныя дзеці і родныя. На Друкарскім двары была магчымасць не толькі надрукаваць старонку з Бібліі, але і зрабіць для гэтай старонкі паперу. Вядомы калекцыянер аднавіў і станок па вытворчасці паперы з ільну.

— Гэта самая трывалая папера, — казаў ён. — Менавіта таму старыя кнігі доўга захоўваюцца.

Было цікава назіраць, як у руках сына Уладзіміра Ліхадзедава — Дзмітрыя з бясформеннай масы нараджаецца папера. «Я ў мінулым хакеіст, але тое, чым займаецца мой бацька, захапіла мяне. Мне падабаецца займацца гэтым, я даведваюся пра нешта новае» — кажа ён.

Адраджальнікі старадаўніх традыцый кнігадрукавання прывезлі з сабой шмат іншых цікавых рэчаў, сярод якіх скрутак свяшчэннай кнігі будызму «Алмазная сутра», якая ў перакладзе з кітайскай, «рассякае цемру невуцтва, як удар маланкі». З арыгінальных рэчаў можна было пабачыць прэс вытворчасці вядомага Карла Краўзэ, які быў асноўным вытворцам друкарскага абсталявання ў ХІХ стагоддзі.

Прывезлі і афортны станок, на якім Барыс Цітовіч, член Саюза мастакоў Беларусі, лаўрэат прэміі «За духоўнае адраджэнне» і кавалер ордэна Францыска Скарыны паказваў усім, як робяцца ілюстрацыі да кніг. Мастак дапамагае Ліхадзедаву адраджаць друкарскія традыцыі. Яму імпануе мара апошняга стварыць у Беларусі паўнавартасны музей кнігадрукавання і вытворчасці ручной паперы. Для яе ўвасаблення ўжо шмат што зроблена: ёсць станок і паўторана ўнікальная скарынаўская тэхналогія, па якой ён друкаваў Біблію.

Дзміт­рый Лі­ха­дзе­даў дэ­ман­струе пра­цэс пры­га­та­ван­ня па­пе­ры з іль­ну.

Пад кіраўніцтвам Барыса Цітовіча можна было зрабіць афорт на матывы Бібліі. «Гэта будзе памяццю на доўгія гады, зможа перадавацца з пакалення ў пакаленне, як скарынаўскія Бібліі, якія захоўваюцца ўжо 500 гадоў, — запэўніваў мастак.

Пра гэта ж казала і міністр інфармацыі Лілія Ананіч, якая адной з першых наведала на купальскім свяце Друкарскі двор.

— Паверце, афорты, зробленыя тут, на гэтай паперы, — гэта вялікі дар, — казала міністр журналістам, якія абступілі яе. — Сёлетні год праходзіць у Беларусі пад знакам культуры. А гэта не толькі песні, але і культура ўзаемаадносін. Слова — гэта аснова і пачатак. І слова з Беларусі — гэта слова святла, слова любові, слова, якое паказвае высокі духоўны патэнцыял беларускай нацыі.

Нэлі ЗІГУЛЯ

zigulya@zviazda.by

Загаловак у газеце: Спачатку было слова

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Пераможца «Жанчыны года-2018»: З трыма дзецьмі можа справіцца кожная пара

Пераможца «Жанчыны года-2018»: З трыма дзецьмі можа справіцца кожная пара

Тры гады таму прозвішча Трыкоза ўжо было на слыху.

Грамадства

Мэр Брэста Аляксандр Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Мэр Брэста Аляксандр Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Кіраўнік Брэсцкага гарвыканкама адмеркаваў рэзанансную тэму раскопак на тэрыторыі гета.

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.