Вы тут

Малочныя стравы па даўнiх рэцэптах


Кулінарныя старонкі Ларысы Мятлеўскай

Здаўна на вёсцы некаторыя гаспадыні дзеля добрага ўдою не толькі пестуюць сваю кароўку, але і прамаўляюць старажытныя замовы.Напрыклад, такія: «Добры вечар, скацінка, прыйшла к табе хазяечка з залатой даёначкай, з шоўкавай цадзілачкай. Маць Прачыстая цябе даіла, а хазяечку малачком надзяліла, жоўтым масліцам і харошай смятанкай. Ні сваімы думамі, а Гасподнімы словамы, дай, Госпадзі, на помач». Ну як, скажыце, пасля такіх слоў карова можа адмовіць сваёй любай гаспадыні ў малацэ? Ці не праз гэтыя чароўныя словы малако з-пад каровы на вёсцы заўсёды такое смачнае? Сёння я вам раскажу пра малочныя стравы, прыгатаваныя па старажытных рэцэптах беларускіх гаспадынь. 

Б’ём масла

Даўней масла збівалі ў місцы, карыстаючыся драўлянай лыжкай. Пасля вынайшлі маслабойкі поршневага тыпу, якія ў вёсках захаваліся да сёння. Гэтай, можна сказаць, «прабабуляй» сучаснага міксера я карысталася яшчэ некалькі гадоў таму, калі мае бацькі, з’ехаўшы жыць на вёску, завялі гаспадарку з казіным статкам. Малака было даволі, і бабуліна маслабойка не сумавала на паліцы ў клеці.  Няважна, якім спосабам, але вы збілі дамашняе масла. Яго трэба добра прамыць у халоднай вадзе, расціраючы шырокай драўлянай лыжкай датуль, пакуль вада не стане празрыстай. Гэта робіцца для таго, каб цалкам выдаліць маслёнку з масла.
Каб масла доўга захоўвалася, яго салілі буйной соллю і ператоплівалі. Правільна прыгатаванае таплёнае масла не псавалася 4  гады! На таплёным масле смажылі, запраўлялі ім кашы і бульбу, стравы з локшынаў і гароху, дабаўлялі ў цеста. 

Таплёнае масла

150 гадоў таму таплёнае масла рабілі так:

  • узяць 500 г масла
  • 1 л вады
  • соль
    • Наліць у рондаль гарачую ваду, пакласці туды масла і, увесь час мяшаючы, грэць на малым агні. Рабіць гэта лепш на пліце. Як толькі масла растопіцца, зняць рондаль з агню і астудзіць.
    • Калі яно добра застыне, каля сценкі рондаля  зрабіць у масле маленькую дзірку і праз яе зліць ваду. Яна будзе амаль белага колеру — гэта значыць, што ў масле мелася шмат малочных часцінак. Каб яно ачысцілася цалкам, варку трэба паўтарыць тры ці чатыры разы. 
    • Каб масла лепей захоўвалася, яго соляць па смаку і заліваюць у слоікі. Калі масла няшмат, яго можна не саліць.
    • Захоўваюць у халодным месцы.

Сырнікі вараныя

Спатрэбіцца:

  • 0,5 кг тварагу
  • 6 яек
  • 3-4 ст. лыжкі смятаны
  • 120 г мукі
  • 2-3 ст. лыжкі масла
  • соль.
    • Расцерці свежы (неперагрэты) тварог, дабаўляючы па адным яйку, некалькі лыжак няўкісшай смятаны.
    • Пасаліць і дасыпаць патроху столькі мукі, каб маса раскачвалася на стальніцы. Калі ў масе зусім не застанецца камякоў тварагу і яна стане пульхнай, пасыпаць стальніцу мукой, зрабіць валікі, сплюснуць іх, намеціць тыльным бокам нажа роўныя кавалачкі, пакроіць наўскос і апусціць у падсолены кіпень. Калі сырнікі ўсплывуць, адцадзіць на друшляк і падаць іх залітымі растопленым маслам.

Сырнікі вараныя запечаныя

 

  • Узяць 0,5 кг тварагу
  • 6 яек
  • 3–4 ст. лыжкі смятаны
  • 100 г разынак
  • 120 г мукі
  • 50 г масла
  • 1 ст. лыжка цукру
  • трошкі солі
  • 2–3 сухарыкі пшанічнай булкі.
    • Расцерці свежы тварог з цукрам і соллю, дабаўляючы па адным яйку, некалькі лыжак смятаны і разынкі. Напрыканцы дасыпаць патроху столькі мукі, каб маса раскачвалася на стальніцы. Вымешаць масу да пульхнасці, пасыпаць стальніцу мукой, зрабіць валікі, намеціць тыльным бокам нажа роўныя кавалачкі, скачаць з іх галушачкі і апусціць у падсолены кіпень.
    • Калі сырнікі ўсплывуць, адцадзіць іх на друшляк, скласці ў вышмараваны маслам і абсыпаны цёртымі сухарыкамі рондаль. Пакрапіць маслам і ўставіць у печ або духоўку запякацца да ўтварэння чырвонай скарыначкі ( хвілін 20, у залежнасці ад гарачыні духоўкі ці печы).

Сыр плаўлены дамашні

Рэцэпт гэтага плаўленага сыру я запісала ад Цыркун Валянціны Іванаўны, якая жыве ў в. Крышылавічы Ганцавіцкага р-на Брэсцкай вобласці.
Для яго прыгатавання нам спатрэбіцца:

  • 3 літры салодкага малака
  • 1 кг тварагу
  • 1 чайная лыжка соды
  • 1 яйка (для колеру)
  • 1 ст. лыжка солі
  • 2 ст. лыжкі масла, форма.

Валянціна Іванаўна шчодра дзялілася кулінарнымі сакрэтамі:

«Тварог адтапіць. Тваражок павiнен быць крупісты, добра адтоплены. Пакуль закіпае малако, убіваем туды яйка, знімаем пенку і хутка кідаем тварог, каб густавата было, потым ён яшчэ загусцее. Атрымаецца цянучка.Памешваем, пакуль не зробіцца сыроватачка жоўценькая на паверсе. Ставім у печ ці духоўку, каб дагрэўся. Жаўцее, сыроватка аддзяляецца, а мы грэем. От, сыроватка атрымалася зверху, цяпер хутка адцэджваем на марлю, адкідваем на талерку, зараз жа дадаём масла, соду, трошкі падсальваем і таўчом хутка, вымешваем датуль, пакуль не стане тугаватым, а тады перакідваем у сухую форму. Астуджаем – і сыр гатовы. Можна есці з мёдам ці варэннем. А сода нам патрэбна, каб ён больш пушысты быў. Без соды яго не размяшаеш ні за якія грошы!» 

 

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.