Вы тут

Як і чым жыве сучасная Сербія?


У нас прынята лічыць самымі блізкімі і нават роднаснымі па духу постсавецкія краіны. Аднак і ў больш заходнім накірунку ў Беларусі ёсць сапраўдныя сябры. У Сербіі наш народ ведаюць і любяць. Тое, што Сербія блізкая да ўступлення ў Еўрапейскі саюз, а Беларусь — адна з дзяржаў-заснавальнікаў ЕАЭС, не перашкаджае адносінам заставацца не проста партнёрскімі, а сяброўскімі. Пра тое, як і чым жыве сучасная Сербія, якія кірункі цікавыя для супрацоўніцтва бізнесменаў дзвюх краін і якое значэнне для Сербіі мае членства Беларусі ў ЕАЭС, «Звяздзе» расказаў Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Сербія ў Рэспубліцы Беларусь спадар Велька КАВАЧАВІЧ.


Арыентацыя на паляпшэнне жыцця

— 90-я гады, пачатак 2000-х выдаліся цяжкімі для вашай краіны. Як удаецца пераадольваць наступствы вайны, бамбёжак? Што сабой уяўляе сучасная Сербія?

— Войны, бамбёжкі і санкцыі мелі цяжкія наступствы для нашай эканомікі. Пасля 2000 года ў дачыненні да Сербіі была ўжыта так званая «неаліберальная» канцэпцыя, якая ўключала рабаўніцкую прыватызацыю.

У такіх цяжкіх умовах урад Рэспублікі Сербія на чале з прэм'ерам Аляксандрам Вучычам правёў рашучыя і маштабныя эканамічныя рэформы. Гэта ўжо дало свае пазітыўныя вынікі, пацверджаныя такімі арганізацыямі, як Міжнародны валютны фонд і Сусветны банк.

Відавочным з'яўляецца аднаўленне эканомікі краіны як у кароткатэрміновай, так і ў доўгатэрміновай перспектыве. Сёлета чакаецца рост ВУП на ўзроўні 2,5%. Паступова памяншаецца памер дзяржаўнага доўгу Сербіі. Наша краіна стала дастаткова прывабнай для замежных інвестыцый, у прыватнасці, кітайская кампанія нядаўна прыватызавала вялікі металургічны завод у сербскім горадзе Смедзерава. Такім чынам, сучасная Сербія арыентавана на ўмацаванне сваёй эканомікі і павышэнне ўзроўню жыцця насельніцтва.

— Доўгі час практычна ў самым цэнтры Белграда стаяла некалькі разбураных пры бамбёжцы 1999 года будынкаў. Казалі, што яны так і застануцца стаяць — як напамін аб вайне, своеасаблівы мемарыял. Але ў 2013 годзе адзін з будынкаў пачалі разбіраць... Які лёс астатніх?

— Сербія з належнай увагай і глыбокай павагай ставіцца да ахвяр агрэсіі НАТА. На месцах пакут нашых грамадзян узведзена вялікая колькасць мемарыялаў і помнікаў. Што да будынкаў у цэнтры Белграда, то некаторыя з іх у асноўным адноўлены. Будуць адноўлены і астатнія, гэта залежыць ад наяўнасці матэрыяльных сродкаў і ад прызначэння асобных аб'ектаў.

— Якую падтрымку аказвае ўрад Сербіі сваім грамадзянам?

— Прыярытэтам нашай сацыяльнай палітыкі з'яўляецца абарона правоў і інтарэсаў грамадзян. У Сербіі існуе роўнасць правоў мужчын і жанчын ва ўсіх сферах дзейнасці, у тым ліку ў адукацыі і працы, выхаванні дзяцей, атрыманні льгот і сацыяльных гарантый. Тым не менш існуюць праблемы ў прадастаўленні адраснай дапамогі інвалідам, адзінокім маці, маламаёмасным грамадзянам, мігрантам і перасяленцам.

Захад ці Усход?

— Ідуць актыўныя перамовы па далучэнні вашай краіны да Еўрапейскага саюза. Што плануе атрымаць Сербія ў выніку ўваходжання ў гэта аб'яднанне?

— Знешнепалітычным прыярытэтам Сербіі з'яўляецца паўнапраўнае членства ў ЕС. Нагадаю, Сербія падала заяўку на ўступленне 22 верасня 2009 года. Еўрапейская камісія ў мінулым лістападзе дала высокую ацэнку намаганням Сербіі ў набліжэнні да еўрапейскіх стандартаў, аднак адзначыла неабходнасць прывесці знешнюю палітыку краіны ў адпаведнасць з палітыкай Еўрасаюза.

Апошні з'яўляецца асноўным гандлёвым партнёрам Сербіі. Прамыя замежныя інвестыцыі з краін ЕС склалі значную частку ад агульнай колькасці прамых замежных інвестыцый у Сербіі. Акрамя гэтага, ЕС — самы буйны донар, які аказвае фінансавую дапамогу ў розных галінах эканомікі — ад рэформы дзяржаўнага кіравання да сельскай гаспадаркі і аховы навакольнага асяроддзя.

Аднак пры гэтым хачу падкрэсліць, што мы імкнёмся не толькі захоўваць, але і развіваць адносіны з нашымі традыцыйнымі партнёрамі, такімі, як Беларусь, Расія, Кітай.

— Наколькі Сербіі важна развіваць супрацоўніцтва з постсавецкімі краінамі?

— Сербія не далучылася і не далучыцца да санкцый у адносінах да Расійскай Федэрацыі. Ужо даўно падпісаны пагадненні аб свабодным гандлі з Беларуссю, Расіяй, Казахстанам, а пасля і з Мытным саюзам у цэлым. У хуткім часе пачнуцца перамовы паміж Сербіяй і ЕАЭС аб падпісанні Пагаднення аб свабодным гандлі. Трэба таксама асобна падкрэсліць, што з большасцю постсавецкіх краін Сербія мае традыцыйна добрыя і сяброўскія адносіны ва ўсіх сферах.

Умовы для агульнага бізнесу

— Якое значэнне для бізнес-колаў Сербіі мае членства Беларусі ў Еўразійскім эканамічным саюзе?

— Беларусь у Сербіі вядомая як вельмі сур'ёзны і надзейны гандлёвы партнёр. Прысутнасць сербскіх кампаній на беларускім рынку забяспечыць ім выхад на рынкі краін ЕАЭС. Прывяду адзін прыклад: група сербскіх кампаній «БК-груп» і «Дана холдынгс», якія будуюць шматфункцыянальныя комплексы «Мінск-Мір» і «Маяк Мінска», таксама паспяхова ажыццяўляюць сваю дзейнасць як у ЕАЭС, так і ў іншых постсавецкіх краінах.

— Як у Сербіі ацэньваюць беларускі бізнес-клімат?

— Ён вельмі спрыяльны. Беларускія партнёры — надзейныя, з імі можна разлічваць на доўгае ўзаемавыгаднае супрацоўніцтва. Нядаўна адна сербская кампанія набыла ў Заслаўі неэксплуатуемы будынак з мэтай запусціць новую вытворчасць.

— Чым цікава Беларусь для сербскіх інвестараў? Чым прывабная Сербія для беларускіх бізнесменаў?

— Беларусь знаходзіцца ў сэрцы Еўропы. Яна не толькі захавала, але і пастаянна развівае свой прамысловы патэнцыял.

Узаемную цікавасць для нашых краін у першую чаргу ўяўляе стварэнне сумесных прадпрыемстваў, такіх як «МАZ-Balkan» (сумеснае прадпрыемства Мінскага аўтамабільнага завода і сербскай кампаніі Vulovіc Transport), «Беларус Аграпанонка» (сумеснае прадпрыемства Мінскага трактарнага завода і кампаніі «Аграпанонка»).

Што да дзелавога ўзаемадзеяння прадстаўнікоў бізнес-колаў Сербіі і Беларусі, магу адзначыць, што пасяджэнне Дзелавога савета па супрацоўніцтве Гаспадарчай палаты Сербіі і Беларускай гандлёва-прамысловай палаты прайшло дастаткова паспяхова і адкрыла новыя магчымасці доўгатэрміновага супрацоўніцтва. У сербскай дзелавой дэлегацыі налічвалася больш за 100 бізнесменаў, якія правялі перамовы з беларускімі партнёрамі. Вынік перамоў — падпісанне дагавораў аб некалькіх новых праектах. Мотавелазавод і сербская кампанія «TRAYAL Карпарацыя» падпісалі кантракт на пастаўку пакрышак і камер для матацыклаў на суму 100 тысяч еўра. Бакі дамовіліся аб сумеснай вытворчасці аўтобусаў з беларускімі камплектуючымі, зборка якіх будзе здзяйсняцца ў Сербіі, а продаж — як у Сербіі, так і на рынках іншых еўрапейскіх дзяржаў.

Шматфункцыянальны комплекс «Мінск-Мір» — буйнейшы на сення будаўнічы праект у Еўропе. Ён разлічаны на 10 гадоў. За гэты час сербская кампанія «Дана Холдынгс» плануе ўзвесці 3 мільёны квадратных метраў жылых і офісных плошчаў. У першую чаргу будуць пабудаваны аб'екты сацыяльнай інфраструктуры — жыллё, школы, дзіцячыя садкі, спартыўныя пляцоўкі, медыцынскія ўстановы, гандлёва-забаўляльны комплекс і фінансавы цэнтр.

Да 2017 года плануецца завяршыць будаўніцтва яшчэ аднаго шматфункцыянальнага комплексу — «Маяк Мінска». Ен стаў першым праектам падобнага тыпу ў Беларусі, удастоеным міжнародных прэмій. Так, яго прызналі лепшым шматфункцыянальным комплексам ва Усходняй Еўропе.

Што да прывабнасці Сербіі для беларускіх бізнесменаў, то кампанія «Белаўтагаз» зацікавілася інвеставаннем у сербскую кампанію «Петар Драпшын».

Сербія можа таксама быць цікавай беларусам як турыстычны кірунак. Гэта можа быць гарадскі турызм (тур выхаднога дня), рэлігійны турызм. Сербія вядома сваімі старажытнымі гарадамі з крэпасцямі і манастырамі. Шмат у нас ёсць тэрмальных крыніц, вядомых сваімі гаючымі якасцямі, лячэбна-аздараўленчых курортаў, якія спецыялізуюцца на лячэнні розных захворванняў.

— Тавараабарот паміж Беларуссю і Сербіяй паступова павялічваецца: рост быў адзначаны і летась, адзначаецца і сёлета. Што дапамагае нашым краінам развіваць супрацоўніцтва?

— Сапраўды, згодна са звесткамі Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь, аб'ём тавараабароту паміж Беларуссю і Сербіяй у 2015 годзе склаў 253,3 мільёна долараў ЗША. Рост у параўнанні з 2014 годам — 3,4%. Пры гэтым аб'ём беларускага экспарту — 144,7 мільёна долараў, а імпарту — 108,6 мільёна долараў.

Асобна хачу падкрэсліць, што паміж Сербіяй і Беларуссю існуюць традыцыйна добрыя, сяброўскія адносіны, заснаваныя на агульнай гісторыі, веры, духоўнай блізкасці. Найлепшым чынам характарызуюць адносіны паміж нашымі краінамі рэгулярныя сустрэчы нашых прэзідэнтаў Таміслава Нікаліча і Аляксандра
Лукашэнкі. Трэба адзначыць таксама і рэгулярныя сустрэчы на высокім узроўні. Напрыклад, міністра эканомікі Сербіі Жэлькі Серціча з прэм'ер-міністрам Беларусі Андрэем Кабяковым, міністрам гандлю Уладзімірам Калтовічам і міністрам прамысловасці Віталём Воўкам, сустрэчы кіраўніцтваў абаронных ведамстваў, мэраў сталіц абедзвюх краін.

Такому інтэнсіўнаму ўзаемадзеянню паміж нашымі краінамі дапамагае рэгулярны прамы рэйс, што здзяйсняецца авіякампаніяй «Белавія», а таксама бязвізавы рэжым.

Для дыялогу Беларусі і Сербіі не існуе тэмы, якая была б «забаронена», гэта значыць закрыта для супрацоўніцтва. Наадварот, дзве краіны адкрыты для развіцця ўзаемадзеяння па ўсіх магчымых кірунках.

Надзея ЮШКЕВІЧ

yushkevich@zviazda.by

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Загаловак у газеце: Няма закрытых тэм

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Асноўная задача — захаваць біялагічную сям'ю

Асноўная задача — захаваць біялагічную сям'ю

«Звязда» звярнулася па каментарыі аб рэалізацыі Дэкрэта Прэзідэнта № 18 да старшынь профільных камісій абедзвюх палат Нацыянальнага сходу Беларусі.

Грамадства

Аповед жанчыны, якая здолела вярнуць дачку з сацыяльнага прытулку

Аповед жанчыны, якая здолела вярнуць дачку з сацыяльнага прытулку

Жанчыну, якая здолела не толькі вярнуць дзіця з прытулку, але і далей выхоўвае яго, знайсці аказалася не проста. 

Грамадства

Чаму зараз варта далей трымацца ад вадаёмаў?

Чаму зараз варта далей трымацца ад вадаёмаў?

Люты больш нагадвае пазачарговы вясновы месяц.

Грамадства

Якую літаратуру здаюць у букіністычныя крамы?

Якую літаратуру здаюць у букіністычныя крамы?

Калі звычайныя кнігарні працуюць па формуле «кніга — чалавек», то букіністычныя трымаюцца на прынцыпе «людзі — кнігі — людзі».