Вы тут

Як мастакі ўпрыгожваюць вёску Салацце


«Пізанскую вежу», «касмічны карабель — лятаючую талерку», катар «Упарты», «Святога Губерта», розных жывёл, птушак і многія іншыя арт-аб'екты можна ўбачыць у вёсцы Салацце Гродзенскага раёна і яе наваколлі. Гэты, здавалася б, не надта перспектыўны населены пункт на беларуска-літоўскай мяжы ўпадабалі творчыя людзі — мастакі, дызайнеры, архітэктары, якія ладзяць тут свае пленэры пад назвай «Арт-салата».


Пра мастацкія «цікавінкі», што з'явіліся ў Салацці, карэспандэнту «Звязды» расказаў наш даўні чытач і аўтар, дацэнт Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта, кандыдат тэхнічных навук Сяргей ЛАДУЦЬКА. Сяргей Мікалаевіч — заўзяты грыбнік, але цяпер гэтыя мясціны прывабліваюць яго не толькі дарамі лесу. На чыгуначным прыпынку Салацце (ад Гродна — 36 кіламетраў) ён сыходзіць з цягніка не толькі з кошыкам для грыбоў, але і з фотаапаратам. Фотасесію можна распачынаць тут жа, каля прыпынку, а прадоўжыць у вёсцы і навакольным лесе, дзе таксама ёсць мастацкія творы. Прычым іх становіцца ўсё больш (цяпер ужо каля трыццаці), а палатном для большасці паслужылі... шпулі ад кабелю. Убачыць усё гэта можа кожны, прыехаўшы цягніком, машынай альбо веласіпедам. Акрамя жадання, патрэбен толькі пропуск у пагранзону, які аформіць няцяжка.

Вось што расказаў аўтару гэтых радкоў адзін з ініцыятараў «Арт-салата», гродзенскі мастак Алесь СУРАЎ:

— Пачалося з таго, што я задумаў зрабіць сваю майстэрню дзесьці ў вёсцы. Салацце зачаравала перш за ўсё навакольнымі лясамі, падобнымі на тыя, сярод якіх прайшло маё дзяцінства на Брэстчыне. Купіў там дом, запрашаў пагасцяваць сяброў, калег-мастакоў. Многім з іх так спадабаліся гэтыя мясціны, што яны таксама сталі купляць дамы — часам паўразбураныя, нікому не патрэбныя. Такім чынам утварылася цэлая суполка накшталт арт-вёсак, якія я бачыў у Германіі: мастакі там селяцца, маюць майстэрні, нават галерэі, і там пачынаецца арт-жыццё. Вось аднойчы і мы задумаліся: а ці не здзейсніць нам у Салацці нейкую творчую акцыю? Вырашылі зрабіць пленэр. Тым больш што каваль Юрась Мацко, які таксама пасяліўся ў гэтай вёсцы, прывёз вялікую колькасць шпуляў ад кабелю. Меркавалася, што на дровы, але ўзнікла ідэя выкарыстаць іх для пленэра.

— Якую тэму пленэра вызначылі?

— Спачатку мы сапраўды гаварылі пра нейкія тэмы. Але потым ухвалілі маю прапанову назваць пленэр «Арт-салатам». Не толькі сугучна назве вёскі, але і ў сэнсе мастацкага «салата», дзе ёсць розныя «інгрэдыенты». Гэта дазваляе мастаку свабодна тварыць, няма нейкага навязвання тэмы. Паглядзець на гэтыя шпулі — кожная нечым адметная. Мы іх потым не толькі ў вёсцы пакінулі, але і развезлі па наваколлі ў радыусе каля сямі кіламетраў, нават на лясных дарогах размясцілі. Пры гэтым прытрымліваемся абавязковага правіла, каб створанае намі гарманічна ўпісвалася ў тутэйшы ландшафт. Усе неабходныя пытанні, вядома ж, узгадняем з сельсаветам, дарожнай і іншымі службамі, што тычыцца пагранзоны — з пагранічнікамі.

Мы вырашылі ладзіць такі пленэр штогадова і сёлета, калі кінулі кліч, зацікаўленасць была вялізная. У Салацце прыехалі не толькі гродзенцы, мінчане, але і два мастакі з Англіі і Расіі. Усе працуюць бясплатна, а расходы на матэрыялы для пленэру, пражыванне і харчаванне ўдзельнікаў бяруць на сябе бізнесмены, якія жывуць у нашай вёсцы.

Інфармацыя пра «Арт-салату» шырока распаўсюдзілася праз інтэрнэт сярод мастакоў, і многія вельмі зацікавіліся. Мы нават атрымалі прапанову аб сумесным праекце з Францыі, дзе таксама ёсць падобная вёска. Мажліва, французскія мастакі прыедуць на пленэр да нас, а мы — да іх.

Зрэшты, пленэр — гэта не толькі рэалізацыя той ці іншай творчай задумы ў Салацці. Падчас яго з'яўляюцца ідэі артпраектаў і ў іншых месцах, а на заканчэнне ладзім канцэрт — з'язджаюцца людзі нават з суседніх населеных пунктаў.

— А як успрынялі «Арт-салату» карэнныя жыхары Салацця?

— Яны ўхвалілі гэтую ідэю, бо мы нічога не разбураем, не псуем, а ствараем нешта новае, цікавае. Што, дарэчы, робіць Салацце вядомым не толькі ў наваколлі. Нават велатуры былі з Гродна, каб убачыць, якімі могуць стаць звычайныя шпулі і драўляныя паддоны. І машынамі, цягніком прыязджаюць — глядзяць, фатаграфуюцца. Нідзе не бачыў, каб хтосьці нешта сапсаваў ці кепскае напісаў.

— Ці даўгавечнымі будуць гэтыя работы пад адкрытым небам?

— Тут важнейшая сама акцыя, чым даўгавечнасць створанай работы. Захаваецца на дзясятак гадоў — добра. Нешта зламае навальніца — не страшна, зробім штосьці новае. Дарэчы, шпулі сваю місію ўжо выканалі і ў далейшым мяркуем выкарыстоўваць іншыя матэрыялы — дрэва, бетон, метал. Наступны пленэр хочацца зрабіць такім, каб мастацкія творы былі як элемент зоны адпачынку — з лаўкамі, столікамі, навесамі. Прычым не тыповымі, а ў дызайнерскім, эксклюзіўным выкананні. Ідзе, напрыклад, чалавек у лесе па грыбы — сеў перакусіць ці ад дажджу схаваўся. Можа, нешта цікавае зробяць разьбяры па дрэве, кавалі. Ахвотнікаў паўдзельнічаць у «Арт-салаце» шмат, і ва ўсіх ёсць творчы азарт.

Барыс ПРАКОПЧЫК

prakopchіk@zvіazda.by

Гродзенскі раён

Фота Сяргея ЛАДУЦЬКІ

Загаловак у газеце: «Арт-салата» ў Салацці

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.