Вы тут

Беларуска-польскія моўныя стасункі разглядалі ў НАН Беларусі


Беларуска-польскія моўныя стасункі разглядалі на Міжнароднай навуковай канферэнцыі, што праходзіла ў Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Акрамя айчынных даследчыкаў, у ёй прынялі ўдзел спецыялісты з Польскай акадэміі навук.


Сувязі літаратурныя і культурныя, узаемапранікненне дзвюх моў сталі аб'ектам самай пільнай увагі даследчыкаў. Так, кандыдат філалагічных навук, дацэнт Вераніка Курцова вывучала беларускія гаворкі Беласточчыны. Яна звярнула ўвагу на тое, што дыялекты часта недаацэньваюць. Іх прынята лічыць тым, што неўзабаве павінна ўліцца ў літаратурную мову. Навукоўцы ранейшых часоў меркавалі, што ў XXІ стагоддзі дыялекты зусім знікнуць з моўнай карты. Аднак гэтага не адбылося. Гаворкі і сёння з'яўляюцца тым багаццем, якім поўніцца моўная скарбніца краіны.

Доктар гуманітарных навук з Польшчы Малгажата-Марыя Аструўка расказала, што Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук ужо пяць дзесяцігоддзяў супрацоўнічае з Інстытутам мовазнаўства імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Палякі вывучаюць польскія гаворкі ў Беларусі. А беларусы, у сваю чаргу, — беларускія гаворкі ў Польшчы. За каардынаванне такога праекта Малгажата ўганаравана на канферэнцыі ў Мінску спецыяльным дыпломам. Такую ж узнагароду атрымаў і яе калега, доктар гуманітарных навук Міраслаў Янковяк. Ён непасрэдна вывучае беларускія гаворкі, пра што і расказаў карэспандэнту «Звязды»:

— Я меў магчымасць даследаваць гаворкі беларусаў не толькі на тэрыторыі Польшчы (Падляшша і Беласточчыны), але і Літвы, Латвіі, Расіі (паўднёвай Пскоўшчыны). Калі народ жыве па-за межамі сваёй краіны, то, натуральна, ён часта дзвюх-, трох-, а то і чатырохмоўны. Гэта тычыцца і тых, з кім мне даводзілася кантактаваць падчас даследаванняў. Людзі часта размаўляюць, напрыклад, на беларускай і польскай, беларускай і літоўскай мовах. Найгорш структура беларускіх гаворак захавалася на тэрыторыі Расіі і Латвіі, найлепш — у Польшчы і Літве. Гэта звязана з тым, што, напрыклад, у Польшчы і дагэтуль ёсць школы на беларускай мове, маецца падтрымка з боку дзяржавы, працуюць грамадска-культурныя таварыствы, якія падтрымліваюць мову.

Цікава прасачыць і сацыяльны статус беларусаў з Польшчы, якія размаўляюць на роднай мове. Па словах эксперта, гэта перш за ўсё людзі, якія жывуць у вёсцы, — цалкам натуральна, што яны карыстаюцца дыялектам. З іншага боку, Міраслаў назірае такую тэндэнцыю сярод беларускай інтэлігенцыі, што жыве за мяжой: яны свядома выбіраюць і падтрымліваюць мову.

Ніна ШЧАРБАЧЭВІЧ

nina@zviazda.by

Загаловак у газеце: Сябруем мовамі

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Лукашэнка: Мы поўныя рашучасці рэалізаваць усе дамоўленасці з Суданам

Лукашэнка: Мы поўныя рашучасці рэалізаваць усе дамоўленасці з Суданам

У Беларусі праходзіць афіцыйны візіт Прэзідэнта Рэспублікі Судан.

Грамадства

Як партызанскі і падпольны друк трапляў да чытачоў

Як партызанскі і падпольны друк трапляў да чытачоў

Неабходна было даць адпор ворагу на ідэалагічнай ніве.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Пра ядомае і вядомае.