Вы тут

«Звязда» пабывала на здымачнай пляцоўцы папулярнага тэлепраекта


На гэтым тыдні Беларускае тэлебачанне адзначае адразу дзве знакавыя даты: Сусветны дзень тэлебачання, які ўвайшоў у гісторыю 10 гадоў таму, а таксама — вось супадзенне! — 10 гадоў з першага эфіру адной з самых запатрабаваных праграм канала «Беларусь 1» — «Беларускай часінкі». І няхай стаж праграмы адносна сціплы, але яе значнасць цяжка пераацаніць. Па прыблізных падліках, у эфір выйшла больш за 2000 выпускаў, у кожным з якіх карэспандэнты і вядучыя з дапамогай экспертаў аказвалі рэальную дапамогу людзям, якія сутыкнуліся са складанымі жыццёвымі сітуацыямі.


Калі побыт заядае

15 хвілін да эфіру. У вялікай «шасцісотай» студыі Белтэлерадыёкампаніі ўжо ўсе на месцы: вядучыя сённяшняга выпуску Алена Спірыдовіч, Уладзімір Богдан і Сяргей Прохараў завяршаюць тракт — генеральную рэпетыцыю эфіру, аператары і тэхнікі настройваюць святло і камеры, а нябачны рэжысёр камандуе працэсам. Сёння на парадку дня — вечныя пытанні, хто вінаваты і што рабіць... з камунальнымі праблемамі.

— ЖКГ — такая самая актуальная тэма зваротаў, як і шмат гадоў таму? — цікаўлюся ў шэф-рэдактара «Беларускай часінкі» Святланы Грынчык.

— Прынамсі, адна з самых набалелых. У «камунальных аўторках» нам вельмі дапамагае кіраўнік аддзела па рабоце са зваротамі грамадзян і СМІ Міністэрства ЖКГ Генадзь Аксціловіч, які дзяжурыць на «гарачай лініі» і аператыўна тлумачыць незразумелыя моманты, і ўсё адно пытанняў на гэту тэму менш не становіцца. Але далёка не толькі ЖКГ хвалюе гледачоў. Тэмы зваротаў абумоўленыя рэаліямі жыцця: увялі ў Беларусі мацярынскі капітал — пачалі цікавіцца гэтай тэмай, абвясцілі пра жыллёвыя субсідыі — пытаюцца пра ўмовы іх атрымання. З'явілася ў праграме спажывецкая рубрыка — стала больш пытанняў з гэтай сферы. Але найбольш, напэўна, зваротаў да юрыстаў — у эфіры некалькі гадоў «вядзе прыём» адвакат Галіна Камароўская, а на сайце праграмы гледачоў кансультуе адвакат Максім Церашкоў.

— Хвіліна да эфіру! — папярэджвае рэжысёр, і ўсе пабочныя размовы сціхаюць. Над пультам адлічвае апошнія секунды гадзіннік — і пасля ўступных цітраў Сяргей Прохараў агучвае некаторыя тэмы і сюжэты сённяшняга выпуску.

...Хто ў адказе за сапсаваныя дамафоны, як знайсці гаспадароў пустуючай кватэры, якая замінае капрамонту, і ў якія дзверы грукаць, калі ва ўласных пакоях няма чым дыхаць з-за суседскіх «умельцаў»? Гэтыя відэасюжэты, а таксама нязменная за 10 гадоў рубрыка, прысвечаная дапамозе цяжкахворым дзецям, — загадзя вядомы вядучым «касцяк» праграмы, а якія сюрпрызы прынясуць званкі і SMS-паведамленні, не можа сказаць ніхто.

«Вядучыя, якія прымаюць званкі, з першых слоў ацэньваюць, ці зможа чалавек за 1-2 хвіліны сцісла і зразумела выкласці свой зварот — калі так, то пускаюць званок у эфір, калі не —  з ім дасканала разбіраюцца карэспандэнты, гатовыя выехаць у кожны рэгіён», — тлумачыць шэф-рэдактар «Беларускай часінкі».

Дарэчы, пацвярджаю: тэлефоны ў студыі практычна не змаўкаюць, пакуль у эфіры транслюецца відэасюжэт, вядучыя і эксперт ледзь паспяваюць адказваць на званкі.

Паспець усё

У перапынках, калі ідуць рэкламныя блокі, вядучыя дазваляюць сабе крыху расслабіцца (прамы эфір — тое яшчэ выпрабаванне для нерваў!) і нават пажартаваць. Але рэжысёр няўмольна нагадвае: праз некалькі секунд трэба вяртацца ў эфір. Вядучыя вокамгненна робяцца засяроджана-дзелавымі і ні на секунду не губляюць сутнасці абмеркавання. Бабруйск, Брэст, Гомель, Мінск, Слуцк, Клецк, Магілёў — пытанні пра розныя аспекты камунальнай гаспадаркі гарохам сыплюцца з усіх куткоў краіны.

Генадзь Аксціловіч, які дзяжурыць на «гарачай лініі», агучвае цікавую лічбу: безнаяўную жыллёвую субсідыю за кастрычнік атрымаюць 59 чалавек, якія аформілі неабходныя дакументы. Вядучыя ўдакладняюць, хто можа прэтэндаваць на субсідыю. Аказваецца, прыблізная формула простая: трэба сярэднюю за апошнія паўгода суму сукупнага даходу сям'і падзяліць на 5; калі лічба ў жыроўцы перавышае пятую частку (або 20%) ад вашага сямейнага даходу — маеце права звяртацца ў службу субсідавання для дэталёвых разлікаў.

Чарговая праблема — крык аб дапамозе, інакш не скажаш. З даўжэзнага факса зразумела, што нейкі час таму ў аграгарадку Прылукі Мінскага раёна памёр адзінокі чалавек. Знайшлі яго не адразу — але пахавалі, кватэру апячаталі... І цяпер суседзям нельга знаходзіцца ў пад'ездзе, бо адчыніць гэту кватэру і праветрыць ім не дазваляюць, а санітарная апрацоўка пад'езда не праводзілася. Алена Спірыдовіч звярнулася ў ЖЭУ-7 з просьбай тэрмінова прыняць меры, а прадстаўніка Міністэрства ЖКГ папрасілі ўзяць сітуацыю пад асабісты кантроль.

...Іншым разам аднаго абмеркавання праблемы ў эфіры бывае дастаткова, каб сітуацыя змянілася ў лепшы бок. Так, днямі жанчына расказала, што заказала машыну торфу, а прывезлі палову непрыдатнага: і крышыцца, і не гарыць. Пасля ўмяшання «Беларускай часінкі» літаральна на наступны дзень жанчыне даставілі брыкеты добрай якасці.

Але некаторыя цяжбы грамадзян з жыллёва-камунальнымі службамі могуць доўжыцца не адзін месяц і нават год, што яскрава ілюструе своеасаблівы «хіт-парад» — падборка дасланых «народнымі карэспандэнтамі» фатаграфій, якія вядучыя іранічна прадставілі як «усё цячэ, але нічога не змяняецца». Колькі часу жыхары змагаюцца з усімі гэтымі затопленымі падваламі, закінутымі свідравінамі, гнілымі трубамі — нават цяжка ўявіць.

У апошняй рэкламнай паўзе рэдактар заклапочана зазначае: «Перабіраем час, апошні сюжэт давядзецца выкідваць».

— Пуні выкідваем, — удакладняе Алена Спірыдовіч. — Давайце вырашаць, хто за кім. Можа, пачну я, потым эксперт, а трэцім будзе Сяргей.

— Трэцім я заўжды гатовы быць, — жартуе ў адказ Сяргей Прохараў. Насамрэч за гэтай пікіроўкай — задача з ювелірнай дакладнасцю разлічыць час эфіру, каб не абрываць нікога на паўслове і паспець сказаць усё неабходнае. Вопытная каманда з гэтым упэўнена спраўляецца, падсумоўвае вынікі і развітваецца з гледачамі — да наступнага эфіру.

Не апошняя інстанцыя

— За гады існавання праграмы зменшылася колькасць прафесійных скаржнікаў, якія чакаюць, што вы за іх усё вырашыце?

— Мне здаецца, толькі павялічылася, — кажа Уладзімір Богдан. — Я заўважыў, што з часам стаў, з аднаго боку, даволі жорсткім у некаторых пытаннях — калі ў эфір тэлефануюць людзі, якія нічога не робяць для вырашэння ўласнай праблемы, магу адказаць празмерна рэзка, а з другога боку, наадварот, празмерна добрым і інфантыльным — калі справа датычыцца дзяцей або тых людзей, якім жыццёва неабходная дапамога.

Я тут падумаў, што «Часінка» — такі сябар і таварыш, які заўжды гатовы прыйсці на дапамогу, але ні ў якім выпадку не будзе з радасцю вырашаць праблему за вас. Пачніце гэта рабіць — а мы ўжо падхопім, параім, пракансультуем.

Асабіста я за гэты час стаў амаль прафесійным юрыстам. І часта, калі людзі на вуліцы падыходзяць, пазнаюць і просяць нейкай парады — са здзіўленнем лаўлю сябе на тым, што ведаю адказ на іх пытанне!

— Заўжды ёсць людзі, якія жадаюць, каб нехта іншы зрабіў справу за іх, — далучаецца Алена Спірыдовіч. — Даходзіла да смешнага, скардзяцца: «Ваду адключылі, і халодную, і гарачую, як жыць?!» — «А ў ЖЭС тэлефанавалі?» — «Не, адразу вам!».

Што засмучае — я так і не навучылася забываць пра многія агучаныя праблемы, асабліва калі гэта цяжкая гісторыя, якая кранае душу. Аднойчы патэлефанавала жанчына: яе мужу зрабілі аперацыю на сэрцы, фактычна — паставілі новае. А тут у яго падышоў тэрмін замены пашпарта. І яна крычыць у трубку: маўляў, я не магу яго цяпер фатаграфаваць (з-за прэпаратаў ён набраў вагу, крыху «заплыў»), а мне з-за гэтага далі штраф — 4 рублі, буду скардзіцца, будзем з мужам хадзіць, дабівацца справядлівасці...

Фота з архіва.

А я слухаю і думаю: яе мужу бясплатна зрабілі новае сэрца, а жанчына, замест таго каб пырхаць вакол яго матыльком і ствараць умовы для станоўчых эмоцый, будзе цягаць яго па ЖЭСах і пашпартных сталах, уцягваць у канфліктныя сітуацыі — і дзеля чаго, дзеля адмены 4 рублёў штрафу?! Не ведаю, як змагацца з такой агрэсіўнасцю...

— На мой погляд, часам лепш дапамагчы і надакучліваму скаржніку, і таму, хто гэтага не зусім варты, чым пераблытаць і не дапамагчы тым, хто мае ў гэтым вострую патрэбу, — заўважае Сяргей Прохараў. — Стараюся як мінімум выслухаць чалавека, а там арыентуюся па сітуацыі. Помню адзін званок — на шчасце, такія прыходзяць нячаста. Жанчына гнеўна патрабавала: вы тут дзецям дапамагаеце, а ў мяне нявестка нарадзіць не можа — дайце грошай на ЭКА (экстракарпаральнае апладненне)! Мне каштавала немалых высілкаў патлумачыць, што гэта далёка не пытанне жыцця і смерці.

— Па выніках зваротаў часцей дзякуюць або зноў скардзяцца — ужо на вас?

— Я страціў некалькі добрых знаёмых і нават сяброў з-за таго, што рызыкнуў дапамагчы, а пры разглядзе пытання выявілася, што яны ці іх сваякі не мелі рацыі. Але ўсё адно, на жаль ці на шчасце, здаровага прафесійнага цынізму я так і не выпрацаваў: не ўяўляю, як можна адмовіць на просьбу дапамагчы. І ведаеце — бывае, што мы ў студыі прагаварылі сітуацыю, прапанавалі нейкія шляхі вырашэння, а выніку ўсё адно няма — тым не менш, людзі ўдзячныя за нашу гатоўнасць выслухаць і дапамагчы. Гэта вельмі прыемна. Яшчэ больш прыемна было б аднойчы ў чарговым выпуску раптам даведацца, што нам няма пра што казаць, — але гэта фантастыка. Бо да той пары, пакуль некаторыя адказныя асобы і службы ставяцца да сваіх абавязкаў паблажліва, а да людзей, якіх мусяць абслугоўваць, — зняважліва, мы без працы не застанёмся.


«Беларуская часінка» — ліцэнзійны тэлепрадукт, інфармацыйна-аналітычная праграма, створаная ў фармаце «народных навінаў» па ўзоры і падабенстве папулярнай праграмы «Времечко», якая некалі выходзіла на Расійскім тэлебачанні. Маскоўскі «прашчур» даўно сышоў з эфіру, а беларускі аналаг, хоць і перажыў няпростыя часы, але не закрыўся, набыў уласны твар і заваяваў давер аўдыторыі — нездарма яго называюць «самым народным» тэлепраектам.

За 10 гадоў праграму вялі ў тым ці іншым складзе 10 прафесійных вядучых: Саша Снегіна, Міхаіл Кірычэнка, Вольга Шлягер, Сяргей Прохараў, Канстанцін Юманаў, Юлія Заўгародняя, Генадзь Давыдзька, Алег Ціткоў, Алена Спірыдовіч, Уладзімір Богдан.

Штотыдзень каманда тэлепраекта атрымлівае дзясяткі лістоў, SMS-паведамленняў, званкоў, допісаў на афіцыйным сайце Белтэлерадыёкампаніі і на старонках у сацыяльных сетках са скаргамі, зваротамі па кансультацыю, просьбамі дапамагчы разабрацца ў тым ці іншым набалелым пытанні. Спажывецкі панядзелак, камунальны аўторак, юрыдычная серада і рознапланавы чацвер — пастаянныя гледачы ўжо добра ведаюць, якой тэме прысвечаны чарговы выпуск. А вось як менавіта праграма робіцца, ведаюць нямногія. Карэспандэнт «Звязды» паглядзела прамы эфір «Беларускай часінкі» з рэжысёрскай студыі і даведалася, ці часта маўчыць эфірны тэлефон, што адбываецца падчас рэкламы і да чаго так і не змаглі прызвычаіцца тэлевядучыя.


«Доўгажыхары» беларускага тэлеэфіру

  • «Зона Х» сёлета адзначыла 16-годдзе.
  • «Добрай раніцы, Беларусь!» у 2017 годзе споўніцца 20 гадоў.
  • Больш за 20 гадоў існуе ў сучасным выглядзе «Панарама».
  • Праграма пра армію «Арсенал» выходзіць 22 гады.
  • Безумоўны лідар — «Калыханка», якой сёлета споўнілася 35 гадоў.

Вікторыя ЦЕЛЯШУК

tselyashuk@zviazda.by

Загаловак у газеце: Гаворыць і паказвае «Часінка»

Выбар рэдакцыі

Спорт

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя — сапраўдны баец, а яшчэ — клапатлівая маці і жонка. І проста працавіты чалавек, які не ведае перашкод.

Грамадства

Якія сацыяльныя ініцыятывы беларусаў атрымалі прызнанне на Sосіаl Wееkеnd

Якія сацыяльныя ініцыятывы беларусаў атрымалі прызнанне на Sосіаl Wееkеnd

Прыз сімпатый гледачоў заваявала ініцыятыва «Школа бацькоўства».

Грамадства

Гісторыя дзяўчыны, якая перамагла анарэксію

Гісторыя дзяўчыны, якая перамагла анарэксію

Здараецца, што ў пагоні за прыгожай фігурай некаторыя дзяўчаты зусім перастаюць есці.

Грамадства

Успаміны былой вязніцы пра Саласпілскі лагер смерці

Успаміны былой вязніцы пра Саласпілскі лагер смерці

Яна добра памятае той летні дзень. За акном сталі чутныя роў матацыклаў і нямецкая гаворка.