Вы тут

Як на кітайскіх землях вырошчваюць беларускія журавіны


Беларусь вядома не толькі як краіна блакітных азёр, але і шматлікіх тарфяных балот. Таму пра карысныя ўласцівасці журавін, якія там растуць, мы ведаем не па чутках. Акрамя збору ў натуральных умовах, гэтую ягаду ў нас яшчэ вырошчваюць і ў прамысловых маштабах. Статус «скарбніцы вітамінаў» ад гэтага яна не губляе, адрозніваецца толькі выглядам: дробная балотная і буйнаплодная садовая. Тэхналогіяй культывацыі менавіта буйнаплоднай ягады і зацікавіліся кітайскія даследчыкі.


— У прыродзе на беларускіх землях такія журавіны не сустракаюцца. Яны ў канцы 1970-х гадоў былі прывезены з Паўночнай Амерыкі. Так быў створаны першасны калекцыйны фонд, у якім было ўсяго 4 гатункі: Ранні Чорны, Бергман, Франклін і Ховес. Гэта паслужыла пачаткам развіцця такой галіны сельскай гаспадаркі, як нетрадыцыйнае ягадаводства, — расказаў загадчык лабараторыі экалагічнай фізіялогіі раслін ДНУ «Цэнтральны батанічны сад», кандыдат біялагічных навук, дацэнт Аляксандр ЯКАЎЛЕЎ. — Гатункі паспяхова прайшлі інтрадукцыйны, інакш кажучы, уступны перыяд, пасля чаго быў зроблены вывад, што гэтая культура перспектыўная для ўмоў рэспублікі. За 40 гадоў фонд істотна ўзбагаціўся не толькі паўночнаамерыканскімі, але і еўрапейскімі, у прыватнасці фінскімі, гатункамі. Вялікі аб'ём работы па культывацыі расліны быў праведзены прадстаўнікамі Акадэміі навук.

Даследаванні гэтай культуры прыцягнулі ўвагу спецыялістаў з Паўночна-ўсходняга інстытута геаграфіі і аграэкалогіі, які адносіцца да Чаньчуньскага аддзялення Кітайскай акадэміі навук. Інстытут знаходзіцца ў аграрнай правінцыі, якая займаецца галоўным чынам вырошчваннем рысу і кукурузы.

— У 2013 годзе кітайская дэлегацыя ўпершыню прыехала да нас, каб пазнаёміцца з тэхналогіяй вырошчвання журавін. Характэрна, што да таго моманту ў іх краіне наогул не праводзіліся ніякія работы ў гэтай сферы ні ў навуковым, ні ў практычным плане. Усе буйнаплодныя журавіны, якія зараз паступаюць да іх на рынак, — гэта ягады з паўночнаамерыканскага кантынента. Паколькі попыт на гэты вітамінны тавар вельмі высокі, для эканомікі дзяржавы выгадна самастойна запаўняць унутраны рынак, — расказаў Аляксандр Якаўлеў. — Праз год кітайскія калегі запрасілі нас да сябе — паказаць невялікі доследны палігон. Мы ўзялі ўзоры глебы для правядзення аграхімічнага аналізу, аднак нават знешне можна было вызначыць: яно не зусім тое, што трэба для гэтай культуры, таму на пачатковым этапе могуць узнікнуць пэўныя цяжкасці. Даследчыкі наша меркаванне выслухалі, аднак не занадта шмат звярнулі на яго належнай увагі і працягнулі самастойную працу.

Тым не менш вынікі былі несуцяшальныя. І праз некаторы час кітайскія біёлагі звярнуліся да беларускіх з просьбай аб прадастаўленні пасадачнага матэрыялу. Быў падпісаны кантракт на пастаўку 5 тысяч укаранёных чаранкоў, прызначаных, хутчэй, для эксперыменту, чым для рэальнай вытворчасці. Прытарможваюць развіццё гэтай галіны яшчэ і далёкія ад батанікі пытанні. У Кітаі практычна ўся зямля знаходзіцца ў прыватнай уласнасці, таму пра пасадку журавін трэба дамаўляцца з уладальнікамі палёў. Не ўсе з іх гатовыя рызыкнуць, бо гэтая ягада, у адрозненне ад той жа трускаўкі, пладаносіць не на першы, а на трэці год. А часам і наогул — толькі на пяты-шосты. Аднак ёсць і прыемныя моманты — у спрыяльных умовах ураджай можа перавышаць 5 тон з гектара.

У мінулым годзе была закуплена яшчэ адна партыя чаранкоў, на гэты раз ужо 10 тысяч. А з трохгадовых пасадак быў сабраны першы ўраджай. Падчас візітаў у Кітай працэс вырошчвання ягад кантраляваўся беларускімі навукоўцамі. Аднак даследаванні насілі эпізадычны, не занадта эфектыўны характар, таму было прынята рашэнне аб стварэнні Беларуска-кітайскай лабараторыі па інтрадукцыі перспектыўных гаспадарча-карысных відаў раслін з філіяламі ў абедзвюх краінах. Зараз праект знаходзіцца на стадыі зацвярджэння.

— Тэмпература і вільготнасць у гэтай кітайскай мясцовасці блізкія да нашай Віцебскай вобласці. Патрэбна дадатковая аэрацыя, але ўздоўж поймаў рэк гэта лёгка здзейсніць. Адрозніваецца склад глебы з-за раслін-торфастваральнікаў, аднак гэта не робіць працэс культывацыі немагчымым, — адзначыў даследчык. — Журавіны буйнаплодныя цікавяць кітайцаў пераважна як сыравіна для перапрацоўкі, бо ў такім выглядзе іх кошт істотна павышаецца. З ягад можна атрымаць канцэнтраваны сок, пасля чаго жмых выкарыстаць для вытворчасці клюзюма — своеасаблівых разынак з журавін, настоеных у цукровым сіропе. Гэты прадукт актыўна выкарыстоўваецца ў хлебабулачных вырабах. Цукровы сіроп з водарам і прысмакам журавін — яшчэ адзін тавар, прычым усе яны захоўваюць карысныя ўласцівасці практычна ў поўным аб'ёме. Атрымліваецца абсалютна безадходная вытворчасць. Так з 2 долараў за кілаграм свежых журавін атрымліваецца сума ў 2,5—3 разы большая за патрачаную.

Дар'я КАСКО

kasko@zvіazda.by

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Загаловак у газеце: Ягада з прысмакам партнёрскіх адносін

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.