20 Верасень, чацвер

Вы тут

«Плёткі развялі суседзі, што на жонцы Янка едзе...»


Што было, — было. Не так важна, за куфлем піва ці кілішкам чаго мацнейшага разгаварыліся мужыкі пра самае-самае.

— Прызнайся, — папрасіў адзін, — у цябе з тваёй Люсяй да вяселля нешта было? Ну? Было?...

— Чаму ж не, — здзівіўся другі, — мы ж з ёй не маленькія. У мяне, помню, тэлевізар быў, у Люсі — шафа адзежы...

Што яшчэ? Ды тут, відаць, да бабкі не хадзі: каханне!


Скажам адразу, што гэтую выснову зрабілі не мы, — чытачы «Звязды»: так-так, гэта яны ўважліва паглядзелі на верхні здымак і, як заўсёды, узяліся жартаваць, прыдумляць свае подпісы, каб потым — ужо на старонках газеты — паглядзець, што ж атрымалася, а ўрэшце — вызначыць, хто каго болей насмяшыў, хто каго перасягнуў у трапнасці.

Зрэшты, вынікі мы будзем падводзіць пазней, а пакуль — вершы. Пра хлопца, які ну, згадзіцеся са спадарыняй Раісай Васільевай з Гомеля,

Нікому шанцаў не пакінуў,

Схапіў каханую дзяўчыну, —

Імчыць дамоў, каб хоць паспець

На пару Новы год сустрэць!

Разумнае жаданне, бо яно ж праўду кажуць: як сустрэнеш Новы год, так і пражывеш. Хлопцу хочацца пражыць з каханай.

Неяк дзіўна, кажаце, ён «імчыць»?

А вось гэта ўжо — як можа. На думку спадарыні Соф'і Кусянковай з вёскі Лучын, што на Рагачоўшчыне:

Ясь не мае «Мазэраці»

(Як, дарэчы, й «Лады»), —

Дзевак возіць на цыраце,

А яны і рады.

Пра тое ж прыкладна і радкі спадарыні Любові Чыгрынавай з Мінска:

Як не маеш «Вольва»

Ці хаця б «Нісан»,

Каб падвезці Вольгу,

Запрагайся сам.

Думаеце, мала такіх — дурных ці хоць бы ахвотных?.. І памыляецеся, бо вось гэты, са здымка (паводле той жа спадарыні Чыгрынавай), сваю Вольгу не моўчкі вязе, а, можна сказаць, з песняю:

Я ў Мані на аркане,

А яна — у цэлафане.

Праз любоўны той дурман

Стане мілым і аркан.

Вы чамусьці не верыце? Тады — маленькая праўдзівая гісторыя ад спадарыні Алены Кулік з Валожыншчыны:

Пасля працы сіл — ні грама:

Не дайду сягоння з крамы.

І ў каханага мужчыны —

Каб кабылка, каб машына...

Але ж я сказала:

— Мілы,

Ты замчы мяне на... крылах!

Не спужаў яго мароз:

Ён запрогся і павёз!

Ёсць, ёсць мужыкі ў нашых сёлах! Хоць...

Не без таго: мае, відаць, рацыю і спадарыня Чыгрынава, якая лічыць, што

Гэта, людцы, выезд... пробны:

Кось-кось-кось — тады ў аглоблі.

Няясна, праўда, хто каго — завядзе ды потым запражэ. Адна маладзіца, прынамсі, скардзілася мужу: «Я ў цябе, дальбог, за Папялушку: то гатую, то мыю, то шыю, то прыбіраю...».

Ведаеце, што пачула ў адказ? «А я папярэджваў, што замуж выйдзеш і нібы ў казку патрапіш».

Падобна, што якраз яна, гэта «казка», і прадыктавала радкі мужу і жонцы Астроўскім з Мінска:

Плёткі развялі суседзі,

Што на жонцы Янка едзе...

Паказаў ім Ясь тады,

Хто тут едзе сапраўды.

Каб упэўніцца, што не Янка, можаце яшчэ раз глянуць на здымак і тады, магчыма, разам са спадарыняй Галінай Пятроўскай з вёскі Ардашы Смаргонскага раёна задумаецеся: «А куды (канкрэтна) вось з гэткім імпэтам можна цягнуць маладзіцу? Чым (зноў жа канкрэтна) гэтая паездка можа скончыцца?» Для яе, у прыватнасці? І ці не трэба тут нагадаць крылатае:

Вецер вее ў завею —

Вішанька калышацца...

Ой, не вер, дзяўчына, хлопцу,

Покуль не распішацца!

Бо — можа ж стацца — паабяцае цэлы свет падарыць, а падорыць хіба што глобус, паабяцае машыну, а пасадзіць на цырату, альбо замуж узяць, жыццё пражыць, а сам...

Што галоўнае тады? Паводле спадарыні Пятроўскай, не губляць аптымізму, шукаць выйсце і нагадваць пра сябе (калі, крый Бог, давядзецца) неяк адмыслова, прыгожа, прыкладна так:

— Ой, муж, калі дуж,

Памагай маёй бядзе:

З'ела пеўніка жывога,

Варухнуўся ў жываце.

І кім жа трэба быць, каб тады не адгукнуцца: не паслухаць — як варушыцца, як дыхае, як ножкамі стукае, як песенькі пяе...

Не пеўнік, канешне...

А зрэшты і сапраўды:

Эх, каханне ты каханне...

Лёгкі смех з яго бярэ:

Каго любіш, той не гляне,

Каго не — дамоў вязе.

Ёсць пытанні: і чаму тады вязе?.. І чаму на мяшку? Паводле спадара Міколы Кісяля з Мінска, апошняе зразумела:

Нельга траціцца на санкі:

Эканоміць грошы Янка.

— Маня, — кажа ён, — не паня:

Добра ёй і ў цэлафане.

Нейкі час (пакуль Янак назбірае грошай на машыну) — магчыма...

А зрэшты, тут яшчэ адно выйсце ёсць. Расказвалі, унучак малы прыбег з коўзанкі і бразь канькі пасярод пакоя. «Дзіцятка, яны ж замінаць тут будуць», — робіць заўвагу дзед. — «А ты іх адкінь». Ну што ты будзеш рабіць: паслухаў стары малога — адкінуў... Некуды пад шафу. Унук тут жа ў крык: «Ур-ра! У нас машына будзе!» — «З чаго ты ўзяў?» — пытаецца дзед. — «Дык учора ж тата мамцы казаў, што купіць яе, калі дзед канькі адкіне».

Свят-свят-свят, няхай жывуць і стары, і малы, няхай усе радуюцца жыццю, спяваюць... Альбо хоць успамінаюць старыя песні (як спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў) і ствараюць з іх новыя. Такім чынам, папуры — дыялог паміж ІМ і ЁЮ:

— Завязу цябе я ў тундру,

Завязу на край зямлі...

— Можа, лепей на Гаваі,

У круіз на караблі?

— З неба зорачку дастану,

Для цябе я ўсё змагу...

— І ў» карэце» з цэлафану

Мы паедзем па даху?!.

Гэта (падкажам) футра такое — цёплае-цёплае. (Анекдот у тэму: жонка з раніцы села на скрыпцы іграць. Мужык трохі паслухаў, а потым кажа: «Ну, можа, досыць? Куплю табе новую сукенку».)

На футра, вядома ж, трэба даўжэй іграць. (Яшчэ адзін анекдот. «Нам на працы будуць даплачваць, 15 працэнтаў, за шкоднасць», — хваліцца жонка. «Там ты таксама ўжо ўсіх дастала?» — пытаецца муж.)

І нават больш за тое: ён (на думку спадара Віктара Сабалеўскага з Узды) пачынае дзейнічаць:

Галя ложак не заслала:

Прытамілася, заспала.

Галя посуд не памыла —

Да паўдня глядзела «мыла»...

Муж такую гаспадыню

Без увагі не пакіне:

Разам з трантамі ў канаву

Скіне лежня — і ўся справа!

А што: хай ведае, як «даставаць»...

Другі з варыянтаў ад спадара Віктара больш аптымістычны:

Вася з Маняй любяць госці.

Як ідуць — Васіль пяе,

Не замежнае там штосьці —

А «... як ехаў да яе».

Пасля трэцяй аглаблёвай

Зусім іншы «эксклюзіў»:

Ужо Маня цягне словы:

«Ты вязі, мяне, вязі...»

І — што ты будзеш рабіць?! — вязе бядак, трэба разумець, не зусім цвярозую жонку. І добра, калі гэта зрэдку, а калі...

«Мужчынскі алкагалізм сустракаецца куды часцей, чым жаночы, але апошні нашмат страшнейшы», — нагадвае спадар Мікалай Старых з Гомеля і дадае, што на здымку ўбачыў адзін са спосабаў барацьбы з ім:

Напівацца стала жонка...

Муж схапіў яе спрасонку,

На старызну пасадзіў

І на звалку паруліў....

Страх адолеў маладзіцу.

Пачала яна прасіцца:

— Чалавекам заўтра буду:

Назаўжды віно забуду!

Во каб чутае ды пабачыць! Муж, відаць, дорага заплаціў бы?!

Што да парад, то яны, як вядома, бясплатныя. У тым ліку і вось гэтая, ад спадарыні Ніны Бурко з вёскі Капланцы Бярэзінскага раёна:

Знае хлопец, што рабіць,

Калі дзеўка сядзе піць:

Пакатае ў цэлафане,

Яна ўміг цвярозай стане.

А зрэшты, трэба прыгледзецца: можа, на здымку і не дзеўка зусім, і не маладзіца? Можа, гэта...

Слова сужэнцам Астроўскім:

Гаварыць тут можна смела:

Цешча зяцю плеш праела

Зносіць звягі — не выходзіць...

Ён тапіць яе адвозіць.

Куды можна яшчэ? Вось меркаванне спадарыні Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў:

Зіма... Раскоўзаны дарожкі...

Ганулька падвярнула ножку.

Васіль — спагадлівы мужчына —

Вязе ў ФАП такім вось чынам.

Малайчына, праўда? Здымаем капялюш, як той казаў! Прычым не толькі за тое, што пашкадаваў тую Ганульку (ці больш яе ножку?): ён, на думку сужэнцаў Астроўскіх, традыцыі продкаў шануе:

У нашых вёсках, сэрцу мілых,

Так радзіны адзначалі:

Мужыкі (зусім не з хілых)

Бабку ў саначках каталі.

Тут — мужык адзін застаўся

І ні санак, ні калёс...

Дык яму мяшок прыдаўся:

Бабцю ўкінуў ды павёз!

І, як бачыце, едзе: з боку «бабці» ніякіх прэтэнзій няма і нават быць не можа — на думку спадара Анатоля Гарачова з вёскі Даўнары Іўеўскага раёна, бо

Здаралася такое не штодня,

Даўно...

А людзі не забылі:

У санях, дзе мядзведзь замест

каня,

Магнаты пакуражыцца любілі...

І ў нашы дні, калі прыйшла зіма,

Ты, далібог, сябе адчуеш панам!

Няма мядзведзя? І каня няма?

Дык дзеўка ж ёсць! І плёнка з цэлафану...

Вось на гэтай жыццесцвярджальнай ноце і завяршыць бы чарговы агляд, ды папрасіліся ў яго — не зусім да здымка — але ж прыгожыя і патрэбныя радкі спадарыні Любові Чыгрынавай:

Цягнем, цягнем у дом

Без патрэбы і мэты

Цэлафан, паралон,

Пэтбутэлькі, пакеты...

А пасля ўсё — у смецце...

І нясі, буйны вецер,

Па лугах і палях,

Па шляхах ды ўзлессях...

Калі надыдзе вясна (а гэта абавязкова здарыцца!) і растане бялюткае снежнае покрыва, гэтыя залежы бруду мы, вядома ж, убачым, але ж, да яго стварэння самі не прычынімся?

Зрэшты, гэта іншая тэма і адпаведна — іншая размова. У гэтай жа — час падвесці вынікі.

Такім чынам на папярэднім здымку (гл. «Звязда» ад 7 снежня 2016 года) быў статак гусей, якіх на беразе вадаёма спыніў грозны надпіс: «Купацца забаронена». Паводле меркаванняў вялікага чытацкага журы, найлепшыя радкі да гэтага сюжэта прыдумалі спадары Мікалай Старых з Гомеля, Васіль Мірончык з Бабруйска, Валерый Гаўрыш з Чавусаў, Мікола Кісель і муж і жонка Астроўскія з Мінска, а таксама спадарыні Соф`я Кусянкова з Рагачоўшчыны, Валянціна Гудачкова з Жыткавічаў, Ніна Бурко з Бярэзіншчыны, Любоў Чыгрынава з Мінска і Раіса Васільева з Гомеля, з чым, у прыватнасці, пагадзілася і журы маленькае рэдакцыйнае. Таму прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам газету «Звязда» (на другі квартал гэтага года) накіроўваецца ў Гомель.

Хочаце, каб газета прыходзіла і да вас? Тады выпісвайце: нагадаем, што да 27 студзеня можна падпісацца на люты (сакавік альбо нават да канца паўгоддзя). Другі варыянт: уважліва глядзіце на новы здымак, прыдумвайце подпіс — кароткі (не больш за восем радкоў), дасціпны, на беларускай мове і дасылайце ў рэдакцыю. Шанцы на выйгрыш мае кожны.

Шчырыя прабачэнні ўсім, чые радкі гэтым разам не прайшлі строгі конкурсны адбор.

Валянціна ДОЎНАР

dounar@zviazda.by

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Якім чынам можа праяўляцца адзінота?

Якім чынам можа праяўляцца адзінота?

Адзінота і асабліва адзінота ў сям'і — рэальная прыкмета нашага часу.

Грамадства

Усё, што трэба ведаць пра замяшчальную гарманальную тэрапію

Усё, што трэба ведаць пра замяшчальную гарманальную тэрапію

Лішняя вага, бяссонніца, прылівы, парушэнні ціску і астэапароз — далёка не ўсе праявы, якія падпільноўваюць жанчыну ў пэўным узросце. 

Спорт

Вячаслаў Грэцкі: Часам называюць мяне Уэйнам

Вячаслаў Грэцкі: Часам называюць мяне Уэйнам

Пра знакамітае прозвішча і сучаснасць беларускага хакея.