17 Жнівень, чацвер

Вы тут

Бедная Ліза


Ці патрэбны дзецям нашы ахвяры дзеля іх будучыні?


З сямігадовай Лізай мы пазнаёміліся ў берлінскай кватэры маіх сяброў. Маці, спяшаючыся па справах, прывяла яе пасля школы, сказала некалькі дзяжурна-ветлівых фраз: маўляў, вельмі выручылі, што б я без вас рабіла, і ўзнёслая, задаволеная сама сабой, панеслася да ажыццяўлення сваёй мары. Ліза ў чужой сям'і пачувала сябе як дома: тут жа пабегла ў дзіцячы пакой гуляць са сваёй сяброўкай Машай. Пасля прыйшла на кухню і папрасіла есці. «Што б ты хацела?», — спытала гаспадыня кватэры. «Макароны», — адказала малая. «Можна і макароны, але паглядзі, якая ў нас бульбачка прыгожая ёсць», — паказваючы патэльню з запечанай у духоўцы са спецыямі і сырам бульбай, спакушала Лізу «мама Іра». «Не, лепей макароны, — упарцілася дзяўчынка. — Я не каштавала такую бульбу, таму не ведаю, ці хачу...» Гучала гэта так разважліва па-даросламу, але так па-дзіцячаму бездапаможна, што нейкі жаль агарнуў да гэтага дзіцяці. «І так кожны раз, — бачачы маё здзіўленне, тлумачыла Ірына. — Даводзіцца кожны раз угаворваць паесці чагосьці іншага, і да ўсяго яна ставіцца з недаверам, бо ніколі не каштавала. Просіць толькі макароны, бо гэта, бадай, адзінае, што ўмее гатаваць яе маці...»

Маці Лізы, Лада, яшчэ гадоў дзесяць таму была зоркай еўрапейскай опернай сцэны. Родам яна з Ціраспаля, што ў Прыднястроўі, скончыўшы школу за некалькі гадоў да развалу Саюза і пачатку вайны на сваёй радзіме, паспела атрымаць адукацыю ў маскоўскай кансерваторыі. Пасля пачаліся праблемы з грамадзянствам, вяртацца не было куды, і яна падалася шукаць шчасця на Захад. Удалося ўладкавацца дзякуючы добраму голасу, зрабіць імя ў асяроддзі тэатралаў. Былі і запрашэнні вядучых оперных сцэн, і неблагія грошы, і багемнае жыццё. Пасля, вырашыўшы ўкласці сабраныя сродкі ў нерухомасць — кватэру ў Маскве, яна стала ахвярай махляра: засталася і без грошай, і без жылплошчы. Яшчэ і з разбітай верай у чалавечыя пачуцці і адносіны: махляром аказаўся каханы чалавек. Трэба было ўсё пачынаць спачатку, амаль у сорак...

У жудаснай дэпрэсіі яна паехала ў сваю маленькую кватэру ў Берліне (аднапакаёўку на апошнім паверсе з мінімальнымі выгодамі купіла калісьці, каб было дзе пераначаваць у сваіх еўрапейскіх гастрольных вандроўках). Блукаючы па старонках інтэрнэту, яна пазнаёмілася з Енсам, прадаўцом кнігарні з нямецкага Магдэбурга. Пачалі сустракацца, і калі даведалася, што цяжарная, рашыла нараджаць, тым больш што бацька ад дзіцяці не адмаўляўся, а зрабіў прапанову пажаніцца. Яна планавала, што праз пару месяцаў пасля родаў зможа выйсці на сцэну зноў.

Але атрымалася ўсё па-іншаму. Дзяўчынка нарадзілася кволенькая, часта хварэла. Пра сцэну давялося забыцца на два гады. Калі ж усё наладзілася, пра такую спявачку, як Лада Бірукова, ужо ніхто і не помніў. Пачынаць працаваць на імя з нуля ў сорак два гады з малым дзіцем на руках здавалася бессэнсоўным. І яна вырашыла прысвяціць жыццё дачцэ. Прынамсі, яна так думае.

Так яны і жывуць цяпер — маці з Лізай у берлінскай аднапакаёўцы, бацька — у сваім доме, які атрымаў у спадчыну ад бацькоў, у Магдэбургу. Бацьку Ліза бачыць на выхадныя, калі ён прыязджае да іх, маці — фактычна не бачыць. Бо маці, як яна сама гаворыць, працуе дзеля будучыні дачкі. Цяпер у яе ідэя — перасяліць сям'ю ў большую кватэру, каб у Лізы быў свой пакой. Яна набрала прыватных урокаў па ўсім Берліне і носіцца са сваёй віяланчэллю па розных адрасах з абеду да вечара — акурат тады, калі малая прыходзіць са школы. Яна закідвае яе да маіх сяброў, і Ліза, часам памыляючыся, называе Ірыну мамай, а яе мужа — татам. Толькі ў гэтым доме дзяўчынка бачыць, як гэта бывае — калі за сталом збіраецца ўся сям'я, калі мама на кухні гатуе штосьці смачнае, калі бацькі разам — размаўляюць, жартуюць... Яе маці за гады сваёй «ахвярнасці» не навучылася гатаваць нічога, акрамя макаронаў. Але затое яна прыходзіць забіраць яе позна ўвечары, калі ўжо дзеці гаспадароў кладуцца спаць, і з радаснай усмешкай паведамляе: «Ну вось, зроблены яшчэ адзін крок да нашай мары. Усё для цябе, мая дарагая, я ахвяравала сваім талентам, каб у цябе ўсё было добра...» (Здаецца, яна сапраўды шчыра ў гэта верыць, хоць кожнаму зразумела, што на прыватных уроках шмат не заробіш.) Так яны і сыходзяць у цемру — стомленая, але задаволеная сабой, узнёслая жанчына з паставай опернай дзівы і яе маленькая дзяўчынка, падобная на недалашчанага звярка...

А як жа бацька, спытаеце вы. Бацька чакае іх у прасторным доме з садам у невялікім горадзе. Дом стары, патрабуе рамонту, але там у Лізы гарантавана будзе свой пакой. Там ёсць свой тэатр, дзе Лада з яе бліскучым мінулым заняла б належнае месца, зноў магла б спяваць. Там у бацькі пастаянная работа, якая прыносіць не шыкоўны, але дастатковы для нармальнага жыцця даход. Чаму б не пераехаць туды? «Дзеля будучыні Лізы» гэтага не хоча яе маці. Дзіця павінна вырасці і атрымаць адукацыю ў сталіцы — перакананая яна. «Вось хутка пераедзем на новую кватэру і жыццё наладзіцца. Усё ж дзеля цябе, мая дарагая», — з дня ў дзень, месяц за месяцам паўтарае яна дачцэ, не думаючы (ці не хочучы думаць) пра тое, што аднойчы ўбачыць замест сваёй маленькай дачушкі ўжо зусім дарослага і абсалютна чужога чалавека, які наўрад ці скажа ёй «дзякуй». І выправіць штосьці ўжо будзе немагчыма, таму што — беззваротна позна.

Якія адносіны мае гэта берлінская гісторыя да нашай рэчаіснасці? Адкіньце геаграфію падзей і прафесію галоўнай гераіні. І паспрабуйце знайсці падабенства з тым, што адбываецца ў вашай сям'і. Нічога агульнага? У такім выпадку, вашым дзецям (унукам) пашанцавала. Або проста вам хочацца так думаць.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

alena@zviazda.by

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Руху WоrldSkіlls Belarus патрабуецца ўласны брэнд

Руху WоrldSkіlls Belarus патрабуецца ўласны брэнд

У кастрычніку ў Абу-Дабі (ААЭ) пройдзе 44-ы чэмпіянат WоrldSkіlls Іntеrnаtіоnаl, у якім возьмуць удзел і беларусы. 

Грамадства

Як байцы з трох краін узводзяць новую спартыўную арэну

Як байцы з трох краін узводзяць новую спартыўную арэну

Сярод усіх маладзёжных будоўляў гэтага лета мінская гарадская — асаблівая. 

Калейдаскоп

Дзмітрый Літвіновіч: СhеrrуVаtа «абнулілася» і пачала новае жыццё

Дзмітрый Літвіновіч: СhеrrуVаtа «абнулілася» і пачала новае жыццё

Наколькі цяжка пачынаць прамаўляць уголас пасля доўгага маўчання, ці змяніліся ўмовы гульні на музычным рынку і ці прынялі хіпстары памкненні эксперыментатараў старога пакалення.

Грамадства

Унікальны заплыў «на чым папала» прайшоў на Аўгустоўскім канале

Унікальны заплыў «на чым папала» прайшоў на Аўгустоўскім канале

Гэта відовішча ўжо трэці год запар здзіўляе сваім нестандартным падыходам.