25 Люты, субота

Вы тут

Як спагнаць кампенсацыю за нявыкарыстаны адпачынак з фірмы


А кампенсацыі за нявыкарыстаны адпачынак не атрымаў

З просьбай аб дапамозе ў рэдакцыю звярнуўся пастаянны чытач «Звязды». Спадар А. (назавём яго так, бо прозвішча і зваротны адрас у друку заяўнік прасіў не згадваць) з Гродзенскай вобласці працаваў у прыватнай фірме. А калі звольніўся, наймальнік адмовіўся выплачваць яму кампенсацыю за нявыкарыстаны адпачынак. «Мне ўжо далёка не 20 і нават не 40 гадоў. За час маёй працоўнай дзейнасці ўсяго пабачыў: прэміі атрымліваў, падзякі, граматы. А бывала, што, як у песні Вілі Токарава, «меня и грабили, и просто не платили, и оскорбляли...»

Але ж не да такой ступені», — пакрыўджана піша чытач.


Паверыў абяцанням

Але пра ўсё па парадку. На работу ў прыватную фірму спадар А. уладкаваўся 2 сакавіка 2015 года (хоць, паводле запісу ў працоўнай кніжцы, быў прыняты 15 сакавіка). Лічыўся падсобным рабочым, але на справе працаваў качагарам.

«Афіцыйны заробак у нас быў каля двух тады яшчэ мільёнаў, — расказвае ён у лісце. — За гэткія грошы і ў гэткіх страшных умовах — нават у наш час, калі работу ў вёсцы знайсці практычна немагчыма, — ніхто працаваць не будзе. І дырэктар абяцаў плаціць па колькасці напаленага вугалю: 40 тон — чатыры мільёны, 50 тон — пяць мільёнаў і г. д. І плаціў. Але не заўсёды. І не ўсім.

Прапрацаваў я там амаль 11 месяцаў. Затрымаўся б і даўжэй, бо альтэрнатывы не было. Але надакучылі пастаянныя прыдзіркі майстра, і я кінуў работу. Разумеў, што маглі звольніць за прагулы, але гэтага не зрабілі. Зрабілі іншае. Калі я сам падпісаў афіцыйную заяву на звальненне і атрымаў канчатковы разлік, убачыў, што мне не заплацілі не толькі абяцанае «ў канверце», але і кампенсацыю за нявыкарыстаны адпачынак.

Спытаў у майстра. Той адказаў, што ні пры чым. Патэлефанаваў дырэктару фірмы, а ён заявіў: «Скажы дзякуй, што і гэта заплацілі. А пачнеш шукаць праўду, мы напішам на цябе акт, што ты быў п'яны ці адсутнічаў і па тваёй віне згарэў вугаль. І ты мне да смерці будзеш вінен».

Спадар А. спадзяваўся, што кіраўніцтва замучыць сумленне і грошы яму вернуць. Але цуду не здарылася. У пачатку жніўня мінулага года мужчына пайшоў на кансультацыю да пракурора. Той параіў напісаць скаргу ў міжраённую інспекцыю па працы. Звяртаўся чытач і ў Мінскае гарадское ўпраўленне Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы (бо фірма зарэгістравана ў сталіцы), і ў Міністэрства па падатках і зборах. Праўда, увагу ведамстваў больш прыцягнуў факт выплаты заробку «ў канвертах», які ўсё роўна не атрымалася даказаць. Бо «з прадстаўленых у інспекцыю дакументаў вынікае, што грашовыя сродкі налічваліся работнікам арганізацыі і выплачваліся згодна з ведамасцямі праз касу».

«А чаму не звярнулі ўвагі на тое, што я скардзіўся на бесчалавечнае стаўленне да людзей, на адсутнасць санітарных нормаў, на грубае парушэнне тэхнікі бяспекі і пажарнай бяспекі і, у рэшце рэшт, што для мяне самае галоўнае, на нявыплачаную мне кампенсацыю?» — задаецца пытаннем спадар А.

Грошы верне суд?

Выплаціць супрацоўніку ўсе належныя сумы наймальнік абавязаны ў дзень звальнення. Канчатковы разлік уключае запазычанасць па заработнай плаце, кампенсацыю за нявыкарыстаныя дні адпачынку, выхадную дапамогу і іншае.

— Каб пазбегнуць адказнасці за несвоечасовы разлік работніка пры звальненні, наймальнікі звяртаюцца да розных хітрасцяў, — папярэджвае адвакат па працоўных спрэчках Мінскай гарадской калегіі адвакатаў Уладзімір ПУНЬКО. — Напрыклад, не скасоўваюць кантракт і не выдаюць працоўную кніжку, а прапануюць напісаць заяву на адпачынак за свой кошт, пакуль у арганізацыі не з'явяцца грошы на выплату заробку. У сітуацыі рэальнага скарачэння штату звальняюць па пагадненні бакоў, каб не выплачваць выхадную дапамогу. Ці не выдаюць патрэбныя дакументы.

Згодна з артыкулам 179 Працоўнага кодэкса кампенсацыя за нявыкарыстаны адпачынак выплачваецца незалежна ад падставы звальнення. На яе могуць прэтэндаваць і сезонныя работнікі, і тыя, хто быў заняты па сумяшчальніцтве. Права на гэтыя выплаты ўзнікае, калі чалавек адпрацаваў у наймальніка больш за 15 дзён, якія ўключаюцца ў працоўны год. Калі да звальнення работнік адпрацаваў няпоўны год, сума кампенсацыі вызначаецца прапарцыянальна адпрацаванаму часу. Пры гэтым мінімальны адпачынак складае 24 дні (гэтыя дні ўключаюцца ў працоўны год).

Каб спагнаць кампенсацыю за нявыкарыстаны адпачынак, можна звярнуцца да натарыуса па выканаўчы надпіс, у камісію па працоўных спрэчках (калі такая ёсць на прадпрыемстве), падаць іск у суд. Пры гэтым, адзначае Уладзімір Пунько, работнікі вызваляюцца ад аплаты дзяржпошліны за падачу іску і судовых выдаткаў.

Ва ўпраўленні па працы, занятасці і сацыяльнай абароне райвыканкама па месцы жыхарства спадара А., пачуўшы яго гісторыю, здзівіліся: чаму мужчына перш-наперш не звярнуўся да іх?

— Мы яму гатовы дапамагчы: звязацца з наймальнікам, сабраць неабходныя дакументы. Няхай прыходзіць, — адказалі ва ўпраўленні і заверылі, што і наш чытач, і іншыя грамадзяне, якія сутыкнуліся з такой сітуацыяй, могуць звяртацца па кансультацыю ў мясцовыя органы па працы.

Праўда, ці не будзе позна? Тэрмін даўнасці па справах аб спагнанні выплат пры звальненні складае тры месяцы з дня звальнення. А ў сітуацыі спадара А. прайшоў амаль год. Хоць у выпадку пропуску тэрміну даўнасці з уважлівых прычын ён можа быць адноўлены судом.

Наталля ЛУБНЕЎСКАЯ

lubneuskaya@zvіazda.by

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Уступныя іспыты рэфармуюць?

Уступныя іспыты рэфармуюць?

А ў школах могуць увесці так званыя міністэрскія кантрольныя работы.

Грамадства

Як працуе жодзінскі Цэнтр патрыятычнага выхавання моладзі «Вектар»

Як працуе жодзінскі Цэнтр патрыятычнага выхавання моладзі «Вектар»

За 18 гадоў існавання праз Цэнтр патрыятычнага выхавання моладзі «Вектар», што ў Жодзіне, прайшло больш як тры тысячы падлеткаў.

Спорт

Вячаслаў Талкачоў: Калі б не аварыя — да 40 бегаў бы

Вячаслаў Талкачоў: Калі б не аварыя — да 40 бегаў бы

З яго пачыналася наша гісторыя ў біятлоне.

Грамадства

У чым маюць патрэбу людзі з інваліднасцю?

У чым маюць патрэбу людзі з інваліднасцю?

У студзені гэтага года праходзіла грамадскае абмеркаванне праекта Нацыянальнага плана дзеянняў па рэалізацыі Канвенцыі ААН аб правах інвалідаў.