17 Жнівень, чацвер

Вы тут

Як здымаецца дзіцячая праграма «Дабраранак»


Дзіцячая праграма «Дабраранак» па ўзросце і сама яшчэ дзіця — у эфіры тэлеканала «Беларусь 3» яна выходзіць крыху больш як 3 гады. Зрэшты, нават за такі непрацяглы час творчая група пацвердзіла якасць новага прадукту, атрымаўшы ў 2015 годзе «Тэлевяршыню» за найлепшую ў Беларусі праграму для дзяцей і юнацтва.


Рэ­жы­сёр пра­гра­мы вы­строй­вае кадр: рас­стаў­ляе рэ­кві­зіт і пры­бі­рае ўсё ліш­няе.

Улічваючы бязлітасныя лічбы рэйтынгаў і патрабавальнасць сваёй аўдыторыі — дзяцей дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту — тэлевізійнікі рэгулярна абнаўляюць праект, прыдумляючы новых герояў, змяняючы эфірную застаўку і студыйнае афармленне, тэмы і рубрыкі. Маленькія гледачы і іх бацькі, у сваю чаргу, з задавальненнем ідуць на зваротную сувязь з аўтарамі. А «Звязда», скарыстаўшыся магчымасцю, зазірнула на здымачную пляцоўку праграмы і даведалася, аб чым «Дабраранак» расказвае сваім гледачам і чаму нельга абысціся проста мульцікамі.

Бадай, першае, што кідаецца ў вочы, калі пераступаеш парог дзіцячай студыі, — яркая пляма здымачнай пляцоўкі, стол пасярэдзіне і дзве пары доўгіх вушэй над ім. Пад сталом у гэты час ідзе нейкая валтузня і гучыць ціхая гаворка на розныя галасы — здаецца, там хаваецца цэлы лялечны тэатр Карабаса-Барабаса, а не два чалавекі, якія адказваюць за зайцоў Касю і Лесіка. Спачатку, дарэчы, зайцоў было трое, але камп'ютарны герой, сонечны зайчык Ясік, паступова знік з эфіру.

— А хто ў нас зайцы? — цікаўлюся я, пакуль зацягнутыя ў чорнае артысты «ўжываюцца» ў сваіх персанажаў.

— Акцёры вышэйшай катэгорыі сталічнага Тэатра лялек Наталля Кот-Кузьма і Дзмітрый Чуйкоў, — прадстаўляе рэжысёр Аліна Цітовіч. — Калі «Дабраранак», так бы мовіць, аддзяліўся ад «Калыханкі» і ў ім з'явіліся ўласныя, фірменныя персанажы-зайцы, мы праводзілі маштабны кастынг, на якім было вельмі многа прэтэндэнтаў. Улічвалася ўсё: тэмбр голасу, валоданне беларускай мовай, акцёрская харызма... У выніку, я лічу, атрымаўся проста цудоўны і непаўторны тандэм; хто б нас ні глядзеў, прызнаюць, што «вашы зайцы — проста супер». У іх дакладна прадуманыя вобразы і характары: Лесік — разумнік, а Кася — прыгажуня, і нашы акцёры выдатна падтрымліваюць гэта амплуа з праграмы ў праграму.

Нагадаем, з 1 сакавіка ў сувядучыя да зайцоў далучыліся чацвёра мінскіх школьнікаў, якія, паводле задумкі стваральнікаў праграмы, зробяць «Дабраранак» больш цікавым і блізкім для сваіх аднагодкаў. «Мы шукалі самых працаздольных, кемлівых і адказных дзяцей, якія змогуць удзельнічаць у здымках нароўні з дарослымі акцёрамі, — тлумачаць тэлевізійнікі. — Напрыклад, сёння мы здымаем дзве праграмы, а гэта два сцэнарыі старонак па 8 кожны, і іх трэба ведаць ледзьве не на памяць. Плюс, вядома, патрабаванне тэлегенічнасці, раскаванасці перад камерай — і, галоўнае, добрага валодання беларускай мовай! Мы бачылі на кастынгу выпадкі: прыходзіць дзіця, расказвае тэкст па-беларуску, але відавочна, што гэтыя словы проста завучаны механічна, без розніцы, на беларускай або кітайскай мове, і дзеці не разумеюць, аб чым гавораць... І пры ўсім гэтым вядучыя мусілі быць блізкімі па ўзросце да нашых гледачоў».

Та­кую кар­цін­ку ба­чаць з эк­ра­наў тэ­ле­гле­да­чы...

...а та­кую — зды­мач­ная гру­па «Даб­ра­ран­ка»!

«Прашарсціўшы» беларускамоўныя гімназіі і прагледзеўшы не адзін дзясятак кандыдатаў, прадзюсары адабралі ў «Дабраранак» двух хлопчыкаў і дзвюх дзяўчынак. Але не спяшайцеся зайздросціць папулярнасці юных вядучых. Безумоўна, дзеля здымак іх раз на тыдзень вызваляюць ад школьных заняткаў — але гэтыя пропускі дзецям даводзіцца адпрацоўваць без усякіх паблажак з боку настаўнікаў. Дый самі здымкі, якія праходзяць на вуліцы Макаёнка, — гэта вам не пяціхвіліннае «сэлфі з зайцамі», а паўнавартасны працоўны дзень акцёра са шматлікімі дублямі, рэпетыцыямі, рэжысёрскімі папраўкамі і ўдакладненнямі. Не кожны дарослы вытрымае!

Зрэшты, як нам па сакрэце расказала сённяшняя вядучая — вучаніца 4 «А» класа 167-й сталічнай школы Варвара Саскавец, яе такі рэжым працы зусім не палохае і не напружвае. Ну, дык на тое Вара і выдатніца, якая, акрамя рускай і беларускай, добра ведае англійскую мову і дадаткова вывучае польскую.

— І што пра твае здымкі кажуць у школе: мабыць, крытыкуюць, асабліва настаўнікі беларускай мовы?

— Не-не, — круціць галавой дзяўчынка, — тут як быццам усё ў парадку. Наогул, у школе многія гавораць, што бачылі мяне па тэлевізары, і ўсім праграма падабаецца.

Таксама праграмы з удзелам Варвары пільна глядзіць яе сям'я, і калі заўважаць пэўныя хібы і памылкі, абавязкова звернуць на гэта ўвагу — не дзеля крытыкі, а каб наступны раз атрымалася лепш.

— А табе самой падабаецца?

— Вельмі! Я люблю здымацца, адчуваю, што камера — гэта дакладна маё. Ужо здымалася ў дзвюх рэкламах, а потым мама ўбачыла аб'яву пра гэты кастынг, ну вось — я і прайшла.

Тут дзяўчынку выклікаюць «на пазіцыю», і яна з дапамогай нейкай хітрай акрабатыкі ўладкоўваецца побач з зайцамі ў хісткім з выгляду высокім крэсле. Пасля доўгіх перастановак рэквізіту і лялек — так, каб усе героі ўмяшчаліся ў кадр і не заміналі адно аднаму, — Вара атрымлівае строгі наказ трымаць спіну роўна, чуе запаветную каманду рэжысёра: «Пачалі!». Вельмі ўпэўнена, дэманструючы гледачам талерачку з фігурным печывам, школьніца расказвае ў некалькіх словах пра свята Саракі, што традыцыйна адзначаецца ў сакавіку на вясновае раўнадзенства. Пасля культурнага экскурсу і дыялогу з сувядучымі можна крыху разняволіцца ды запрасіць гледачоў на мультфільм.

У новым сезоне і абноўленым фармаце «Дабраранак» запрашае сваіх гледачоў да інтэрактыву — і з задавальненнем прымае званкі, допісы ў сацыяльных сетках, лісты, малюнкі і змайстраваныя дзецьмі вырабы. Адну з дасланых на праграму вясенніх карцінак вядучыя дэманструюць гледачам, заахвочваючы ўсіх далучацца.

— Я пакуль аднясу малюнак у выстАвачную залу, — гаворыць Варвара.

— ВЫставачную! — хорам падказваем мы, дарослыя, і юная вядучая паслухмяна папраўляецца.

— Бачыце, — заўважае рэжысёр, — якое жыццё ў дзіцяці: націскі падобныя, камеры розныя — тут агульны план, там буйны, і трэба не пераблытаць, куды глядзець, кожную памылку даводзіцца выпраўляць і пераздымаць сцэну, — а яна ўсміхаецца і яшчэ пасля дзвюх праграм будзе ўсміхацца.

— Няхай прывыкае да жыцця артыста, — строга гудзе з-пад стала заяц Лесік — Дзмітрый Чуйкоў. Дзяўчынка ў адказ усё гэтак жа адкрыта ўсміхаецца, нібы і не сядзіць у студыі ўжо некалькі гадзін.

«За­раз мы ця­бе, брат, па­пра­вім», — уга­вор­вае свай­го пер­са­на­жа Дзміт­рый Чуй­коў.

Наогул, час на здымках дзіцячай праграмы бяжыць хутка. Ды і ў ранішнім тэлеэфіры, улічваючы бадзёрую зарадку, карысныя парады дзецям ад спецыялістаў (сярод якіх, напрыклад, урачы, псіхолагі, педагогі, прадстаўнікі МНС, супрацоўнікі розных музеяў) і мультыплікацыйныя перапынкі, паўгадзіны праходзяць зусім незаўважна.

Тым не менш «Дабраранак» выходзіць штодня, і кожную раніцу тэлевізійнікам трэба вырашаць няпростыя задачы — мала таго што зацікавіць сучасных дзяцей, для многіх з якіх беларуская мова ці не цяжэйшая за замежную, але і тыдзень за тыднем, месяц за месяцам не паўтарацца ў выбраных тэмах гаворкі. «Так, — пагаджаюцца сцэнарысты праграмы, — па вялікім рахунку, гэта канвеер, і, каб не паўтараць па сто разоў адно і тое ж, мы спрабуем чапляцца не за саміх дзяцей, а за навакольны свет — надвор'е, прыроду, новыя і старыя гульні... І ўсё адно, калі прыходзіць новая думка, перш за ўсё правяраеш: а я пра гэта раней не пісала? А іншыя сцэнарысты (нас на праграме працуе чацвёра)? І толькі тады пачынаеш разгортваць, развіваць тэму далей».

— Мы разумеем, што ёсць сур'ёзныя канкурэнты ў выглядзе расійскіх і замежных чыста мультыплікацыйных тэлеканалаў, — значна лягчэй пад мульцікі накарміць і апрануць дзіця, чым самастойна з ім займацца, — канстатуюць стваральнікі праграмы. — Але ў «Дабраранка» не толькі забаўляльны, але і пазнавальны кірунак, і для нас вельмі важна не толькі паказаць дзецям яркія карцінкі, але і расказаць ім, прычым на зразумелай і правільнай беларускай мове, пра цікавыя, карысныя і проста патрэбныя ў жыцці рэчы.

Да мовы ў «Дабраранка», як і ў тэлеканала «Беларусь 3», наогул падыход прынцыповы і максімальна строгі: рэдактары па некалькі разоў пераправяраюць па слоўніках словы і выразы, значэнне, правапіс і вымаўленне якіх выклікаюць сумненні. «У раздрукаваных для нашых вядучых сцэнарыях выверана кожнае слоўца, — запэўнівае рэжысёр, — вялікімі літарамі вылучаны правільныя націскі, а калі падчас здымак у нас узнікаюць спрэчкі: «паглядзІм або паглЯдзім», «садавінА ці садавІна», «зімУ ці зІму» — робім паўзу, тэлефануем рэдактарам і ўдакладняем гэтыя моманты, бо мы нясём адказнасць перад дзецьмі — вядучымі і гледачамі».

Вікторыя ЦЕЛЯШУК

tselyashuk@zviazda.by

Загаловак у газеце: Зайцоў выклікалі?

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Руху WоrldSkіlls Belarus патрабуецца ўласны брэнд

Руху WоrldSkіlls Belarus патрабуецца ўласны брэнд

У кастрычніку ў Абу-Дабі (ААЭ) пройдзе 44-ы чэмпіянат WоrldSkіlls Іntеrnаtіоnаl, у якім возьмуць удзел і беларусы. 

Грамадства

Як байцы з трох краін узводзяць новую спартыўную арэну

Як байцы з трох краін узводзяць новую спартыўную арэну

Сярод усіх маладзёжных будоўляў гэтага лета мінская гарадская — асаблівая. 

Калейдаскоп

Дзмітрый Літвіновіч: СhеrrуVаtа «абнулілася» і пачала новае жыццё

Дзмітрый Літвіновіч: СhеrrуVаtа «абнулілася» і пачала новае жыццё

Наколькі цяжка пачынаць прамаўляць уголас пасля доўгага маўчання, ці змяніліся ўмовы гульні на музычным рынку і ці прынялі хіпстары памкненні эксперыментатараў старога пакалення.

Грамадства

Унікальны заплыў «на чым папала» прайшоў на Аўгустоўскім канале

Унікальны заплыў «на чым папала» прайшоў на Аўгустоўскім канале

Гэта відовішча ўжо трэці год запар здзіўляе сваім нестандартным падыходам.