Вы тут

Як былая спартсменка Асоль Слівец стала трэнерам для асаблівых дзяцей


Асоль Слівец — прызёр чэмпіянату свету па фрыстайле, спартсменка, за плячыма якой чатыры Алімпіяды. На іх яна станавілася то 4-й, то 5-й,  і кожны раз да п'едэстала не хапала нейкай дробязі. Пасля Алімпійскіх гульняў — 2014 у Сочы Асоль вырашыла завяршыць спартыўную кар'еру, а праз год ужо стала трэнерам, ды не простым, а для дзяцей з абмежаванымі фізічнымі магчымасцямі.


«Упасці з гары ў 20 і 30 гадоў — гэта вялікая розніца»

— Шчыра кажучы, наогул не ўспамінаю сваю кар'еру. А што яе ўспамінаць? — пачынае нашу размову Асоль. — Бывае, вядома, скачкі сняцца, але я абсалютна не шкадую, што вырашыла «завязаць» з вялікім спортам, лічу, што важна своечасова сказаць стоп. Фрыстайл — гэта кураж, ты можаш зрабіць круты скачок у 18, 20 гадоў, на вопыце можаш бліскуча выканаць яго ў 30, але далей гэта ўжо абавязалаўка, ты не можаш хадзіць у залу, як на работу. Калі няма драйву, то не будзе і выніку. Ды і ўпасці з гары ў 20 і 30 гадоў — гэта вялікая розніца.

Сёння ад Асоль адчуваецца неверагодны спакой і ўпэўненасць, таму і пра свае страчаныя алімпійскія шанцы яна разважае па-філасофску.

— То тут, то там пастаянна чагосьці не хапала. Так склалася, што шкадаваць... Вярнуць нічога ўжо нельга, ды і жыццё на гэтым не заканчваецца. Гэта тая прыступка, якая дае магчымасць рухацца далей. Цяпер разумею, што медаль не з'яўляецца гарантыяй поспеху ў далейшым жыцці, ён дае нейкі шанц, трамплін, але скарыстацца ім могуць не ўсе.

Нягледзячы на тое, што выступаць Асоль скончыла тры гады таму, спартсменка кажа, што і сёння сочыць за любімым відам спорту, якому аддала не адзін дзясятак гадоў, але звязваць сваё жыццё з ім далей пакуль не збіраецца.

— Не магу прысвяціць сябе трэнерскай дзейнасці або судзейству, таму што ў мяне ёсць дзеці, якім таксама патрэбен мой час, а фрыстайл адбірае ўсё, пакуль я на гэта не гатова.

«Перажываю, калі бачу, што не магу дапамагчы»

Пасля завяршэння кар'еры Асоль нарадзіла трэцяга сына, а праз год прыступіла да новай работы. У інтэрнэце яна ўбачыла аб'яву пра пошук трэнера, які гатовы працаваць з дзецьмі з інваліднасцю і вырашыла адгукнуцца.

— Усім дзецям хочацца скакаць на батуце, куляцца, але ёсць такія, у якіх гэта не атрымліваецца, я дапамагаю. Праект MоvеTеаm, якім я займаюся, працуе з дзеткамі, што маюць дыягназ ДЦП і аўтызм. Гэта не рэабілітацыя, а адаптаваная фізкультура, якая дапамагае ім не толькі развівацца фізічна, але і разумова, бо ў чалавека ўсё ўзаемазвязана. Каб рухаць рукой, напрыклад, неабходна атрымаць імпульс ад мозга. Таму часта бывае, што дзіця робіць кулёк, а потым пачынае пісаць ці чытаць, у яго з'яўляюцца поспехі ў рабоце з лагапедам і дэфектолагам. Акрамя таго, мае вучні атрымліваюць новыя навыкі для жыцця.

Такую практыку беларусы «падгледзелі» ў італьянцаў, там нават цяжка хворых дзяцей катаюць на горных лыжах, пасля чаго іх развіццё і выздараўленне пачынае прагрэсаваць. Напрыклад, дзяўчынка, якая толькі мінімальна рухалася, праз год ужо самастойна змагла паўзці.

— Так, гэта не маленькі тэрмін, але паверце, для яе самой, для бацькоў гэта неверагодны прагрэс. У Беларусі надвор'е дазваляе катацца на лыжах максімум тры месяцы, таму мы пачалі пашыраць гэты вопыт: займацца ў зале, басейне, вучыцца катацца на роліках. Тут у дзяцей трэніруюцца баланс, каардынацыя, яны вучацца рабіць скачкі. Бо такіх дзяцей ніхто не вучыць хадзіць бокам, скрыжаваным крокам, скакаць наперад. Са сваімі дыягназамі ім не дазваляюць нават уваходзіць у агульную групу фізкультуры ў садку. Яны заўсёды абмежаваныя, таму вельмі баяцца спрабаваць новае, а тым больш падаць.

Нягледзячы на тое, што сама Асоль ніколі не сутыкалася з праблемай дзіцячай інваліднасці, гэтая праца даецца ёй лёгка, яна прызнаецца, што праз некаторы час ужо зусім не заўважае, што дзеці, з якімі займаецца, маюць нейкія фізічныя хваробы.

— Перажываю, калі бачу, што не магу дапамагчы. Пасля аднаго-двух заняткаў звычайна не раблю высноў, бо спачатку дзеці вельмі скаваныя, яны прывыклі, што іх увесь час ацэньваюць. У мяне была дзяўчынка, якая выдатна прыкідвалася трупам, каб яе не прасілі спрабаваць рабіць практыкаванні. А цяпер яна з радасцю бяжыць на трэніроўку. Як ні дзіўна, самае складанае — гэта бацькі. Дзеці ўсё хутка схопліваюць, з імі лёгка знайсці агульную мову, а вось калі ўмешваюцца бацькі, спрабуюць ціснуць на дзіця, каб ён рабіў больш, ці, наадварот, залішне шкадаваць яго, то ўзнікаюць праблемы.

Хоць я спрабую зразумець і іх, гэта вялікая праца і смеласць: аддаць сваё хворае дзіця трэнеру, каб той спусціў яго з гары, — на гэта гатовы не кожны. Але самае галоўнае, што мы ўсе разам атрымліваем вынік, вось гэта і прыцягвае мяне ў рабоце больш за ўсё. Ты бачыш плён сваёй працы не праз 10 гадоў, а проста на вачах.

«На жаль, тут не месца для цуду»

У марах Асоль падняць на ногі зусім цяжка хворых дзяцей.

— Так, там вельмі шмат адказнасці, для гэтага трэба маса ведаў, але я хацела б паспрабаваць. Пакуль у нас няма фінансавай і тэхнічнай магчымасцяў, няма такіх схілаў, няма спецыяльных прыстасаванняў, але мы ў працэсе куплі ўсяго гэтага, бо ведаем, што гэта рэальна.

Сёння праектам займаюцца ўсяго тры трэнеры, яны працуюць з 35 дзецьмі ва ўзросце ад 3 да 12 гадоў.

— На гэтую работу не падыдзе валанцёр, які па дабрыні душэўнай хоча дапамагчы, патрэбны кваліфікаваныя спецыялісты, каб дапамагчы дзіцяці, а не нашкодзіць. У мяне ў самой было шмат трэнераў, у фрыстайлістаў заўсёды асаблівая ўвага ўдзялялася каардынацыйнай падрыхтоўцы, бо незразумела, што там спартсмен у паветры на такой вышыні можа зрабіць. Таму нас максімальна «прапампоўвалі», каб у экстрэмальны момант чалавек зрэагаваў як трэба. Зыходзячы з гэтых і іншых ведаў, я і займаюся з дзецьмі.

На жаль, тут не месца для цуду, мы можам займацца толькі з такой колькасцю дзяцей, бо не хапае трэнераў, мы не можам арандаваць больш залаў, вядома, усё гэта не бясплатна. Але перспектывы развіцця ёсць, займаемся пошукамі спонсараў, спрабуем атрымаць гранды.

Многія дзеці ў нас не з Мінска. Зімой, напрыклад, на начным цягніку з Брэста прыязджала дзяўчынка, каб катацца на лыжах. Ёсць дзеці з Жодзіна, Салігорска, Барысава.

Праекту MоvеTеаm ужо практычна тры гады, Асоль з гонарам адзначае, што за гэты час некаторыя дзеткі з дыягназамі ўжо ўвайшлі ў агульную групу па гімнастыцы, акрабатыцы і іншых відах спорту. Так, хутчэй за ўсё, яны ніколі не стануць алімпійскімі чэмпіёнамі, але гэтыя дзеці ўжо здабылі велізарныя перамогі, пераадолеўшы сябе.

— Вельмі важна, што яны могуць адчуваць сябе паўнавартаснымі людзьмі ў грамадстве. Проста знаходжанне ў спартыўнай зале ўжо дае ім многае, бо яны ўдзельнічаюць у нашым жыцці, трэніруюцца побач са звычайнымі дзецьмі, а не сядзяць у чатырох сценах. Як усе, гэтыя дзеткі горда прыязджаюць катацца на сваіх лыжах, выбіраюць у краме сабе шлем, камбінезон, гэта значыць яны адчуваюць, што такія ж, як і мы.

Асоль з радасцю адзначае, што сёння і наша грамадства пачынае патрохі змяняцца, з'яўляецца ўсё больш інклюзіўных дзіцячых садкоў, школ, што дазваляе дзецям з асаблівасцямі адчуваць сябе свабодна.

— Часам мы проста не ведаем, як падысці да дзіцяці ў інваліднай калясцы на вуліцы, не ведаем, што яму сказаць, і таму адварочваемся.

«Вось няма ў нас добрых трэнераў, а ты вазьмі і стань ім»

Акрамя работы з асаблівымі дзецьмі, у Асоль ёсць група маленькіх снаўбардыстаў, з якімі былая фрыстайлістка працуе таксама з вялікім задавальненнем.

— За некаторы час сціраецца грань правільнага ўспрымання дзіцяці. Працуючы толькі з асаблівымі дзецьмі, ты не бачыш рэальных магчымасцяў гэтага маленькага чалавека. Занадта шмат дазваляеш ім і не дацягваеш да максімуму. А калі я працую адначасова яшчэ і са спартсменамі, то магу параўноўваць і ўвесь час трымаць гэтую грань.

Акрамя вучняў, з якімі яна праводзіць так шмат часу, у Асоль ёсць і свае дзеці — трое сыноў, якія таксама не застаюцца без увагі.

— Старэйшы катаецца на каньках, у яго вельмі добрыя задаткі, сярэдні пайшоў займацца флейтай, пакуль вельмі падабаецца. Вядома, усе на «ты» з лыжамі і снаўбордам. Яны ў мяне прывыклі працаваць. Малодшы яшчэ зусім маленькі — яму два гадкі. Цяпер яшчэ цяжка сказаць, ці будзе хтосьці з іх прафесійным спартсменам, але, калі раптам захочуць, перашкаджаць не буду.

Ну а марыць Асоль, як і належыць мэтанакіраваным, аб вялікім і грандыёзным.

— Хачу стварыць уласны цэнтр, дзе атрымалася б сумясціць трэніроўкі спартсменаў і дзяцей з абмежаванымі магчымасцямі. Дзе атрымалі б магчымасць працаваць разумныя таленавітыя трэнеры. Сёння ў нас ёсць праблемы з дзіцячым спортам, і гэта сур'ёзна, бо калі няма базавай падрыхтоўкі, старшым трэнерам няма на што ставіць тэхніку, няма каго рыхтаваць да сур'ёзных спаборніцтваў.

Вядома, такая задумка ўвасабляецца не за год і не за два, але гэта цалкам рэальна. Бо калі нічога не рабіць у сваёй краіне, то нічога і не будзе. Хадзіць і казаць, як усё дрэнна, — гэта наогул проста, а ўзяць і зрабіць хоць нейкі маленькі крок... Вось няма ў нас практычна добрых трэнераў, а ты вазьмі і стань ім.

Дар'я ЛАБАЖЭВІЧ

lobazhevich@zviazda.by

Фота Надзеі БУЖАН

Загаловак у газеце: «Скачкі цяпер толькі сняцца»

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Ці ўсім быць вундэркіндамі?

Ці ўсім быць вундэркіндамі?

Сучасныя малыя ведаюць алфавіт, але не ўмеюць гуляць.

Грамадства

Ці вырашаць аграгарадкі кадравую праблему ў аграпрамысловым комплексе?

Ці вырашаць аграгарадкі кадравую праблему ў аграпрамысловым комплексе?

Карэспандэнт МС пагаварыў з дэпутатам  Дзмітрыем Гобаравым.

Грамадства

Чаму ў ашмянскіх калодзежах не хапае вады

Чаму ў ашмянскіх калодзежах не хапае вады

Пітная вада ў Ашмянскім раёне — асаблівая. 

Грамадства

Праходзіць найбольш відовішчная частка вучэння «Захад—2017»

Праходзіць найбольш відовішчная частка вучэння «Захад—2017»

Баявыя дзеянні па знішчэнні ўмоўнага праціўніка разгарнуліся на палігоне «Ружанскі».