Вы тут

Што рабіць з «нічыйным» домам?


З такім выбарам сустракаецца ці не кожны старшыня, калі на тэрыторыі сельсавета з'яўляецца «нічыйны» дом.


— У невялікую, без асаблівых адметнасцяў вёску паедзе альбо энтузіяст, альбо чалавек, які любіць жыць «на хутары» і мае занятак, які не патрабуе дадатковых кантактаў, — каментуе праблемы жыцця ў аддаленай мясцовасці старшыня Каткаўскага сельскага Савета дэпутатаў Глускага раёна Анатоль Касько. — Дзелавое жыццё традыцыйна канцэнтруецца ў цэнтры, ці гэта сельсавет, ці раён. Менавіта там знаходзяцца прадпрыемствы, магазіны, культурныя, забаўляльныя ўстановы. У далёкіх ад горада вёсачках жыхароў мала, прытым адну частку з іх складаюць людзі сталага веку, другую —дачнікі. Калі ў такой мясціне пусцее звычайны дом, то нават з ім складана працаваць па ўказе №100, бо ні нашчадкам, ні староннім пакупнікам будынак не патрэбен. Адміністрацыйная забудова тым больш не можа зацікавіць — малы бізнес такую плошчу проста не ў стане прыстасаваць. Адбудзецца сітуацыя, як, напрыклад, у адной з нашых вёсак, калі засталася пустая будыніна на два паверхі, але дробныя ўстановы кшталту аптэкі занялі толькі частку памяшканняў.

Па словах старшыні, каб наладзіць прамысловасць у глыбінцы, трэба арганізаваць дастаўку работнікаў, матэрыялаў, вываз гатовай прадукцыі, а перад гэтым укласціся ў рамонт і афармленне дакументаў. Заезжы інвестар, асабліва калі гэта дробны бізнесмен, на такія ўмовы не пагодзіцца. Што датычыцца мясцовых прадпрымальнікаў, то для адкрыцця сваёй справы патрэбен які-ніякі стартавы капітал.

— Хаця магу назваць і станоўчы прыклад. У адной аддаленай вёсачцы жыве чалавек, што ўзяў крэдыт, купіў на гэтыя грошы два будынкі ў мясцовага прадпрыемства і цяпер займаецца ўласнай справай, разводзіць свіней.

Аляксандр Майсеянчык, старшыня Лапацінскага сельскага Савета дэпутатаў Пінскага раёна, разглядае магчымыя варыянты выкарыстання вялікіх памяшканняў:

— З першага верасня 2016 года ў нашым сельсавеце закрылі базавую школу. Будынак выстаўлены на аўкцыён, ужо адбыліся першыя таргі, але пакуль ахвотных купіць аб'ект не знайшлося. І не тое, каб сама пабудова была непрыдатнай: цагляныя сцены, спартыўная зала і амаль два гектары зямлі побач маглі б стаць добрым набыткам для ўласніка.

Як прызнаецца Аляксандр Майсеянчык, самы прыдатны варыянт — калі «нічыйныя плошчы» купляе старонні інвестар. Такім чынам з'яўляюцца дадатковыя працоўныя месцы, а рэгіён атрымлівае стымул для развіцця. Маладому бізнесу спрыяе Дэкрэт №6 аб ільготным падаткаабкладанні, ды і мясцовая ўлада ўпэўнівае, што будзе падтрымліваць навічка.

— Аднак пакуль што з інвестарамі зацішша, дробныя ўласнікі чакаюць магчымых перамен. Апошнія выступленні Прэзідэнта якраз закраналі тэму прадпрымальніцтва, магчыма, на хвалі станоўчых змяненняў бізнесмены стануць больш рашучымі. Ды і чым болей часу пройдзе, тым меншым стане кошт аб'екта. Іншая рэч, пад што гэты аб'ект будзе выкарыстаны. Мяркую, у нашай сітуацыі было б мэтазгодна разгледзець варыянт гасцінічна-турыстычнага аб'екта. Будынак школы знаходзіцца недалёка ад Прыпяці, побач даволі маляўнічыя мясціны. Напэўна, турыстам спадабалася б мець побач хостэл ці сталоўку.

Марыя Алесіч, старшыня Старавысокаўскага сельскага Савета дэпутатаў Ельскага раёна, таксама разумее, што на перыферыі можна чакаць толькі энтузіястаў ад бізнесу, таму прапануе паўторнае выкарыстанне: — Як прыклад — дзіцячы садок у адной з вёсак. Ён знаходзіўся на балансе сельскагаспадарчага прадпрыемства, і ўласнік вырашыў разабраць будынак. Непашкоджаныя матэрыялы потым выкарысталі на будаўніцтве сіласных ям, а бітыя кавалкі сталі падсыпкай для дарогі. Другая гісторыя звязана са школай. Калі вучняў там стала менш, чым персаналу, было вырашана аптымізаваць працу. У выніку пасёлак Старавысокае цяпер мае яслі-сад — базавую школу пад адным дахам. Нарыхтоўчы прыёмны пункт — таксама вынік удалай аптымізацыі. Ён з'явіўся зусім нядаўна на месцы былога прамысловага магазіна. Цяпер мясцовыя жыхары нясуць туды шкло, паперу, метал. З «другаснай сыравінай» прыязджаюць нават насельнікі суседніх вёсак. Што цікава, у ваколіцах паменела стыхійных звалак.

Як тлумачыць старшыня, праблема ўсіх пустых будынкаў у тым, што яны церпяць ад часу куды больш, чым дамы з гаспадарамі. Калі нават моцную, трывалую на першых парах пабудову ніхто не купіць адразу, то яна пачне вельмі хутка прыходзіць у заняпад. Вядома, сельсавет сочыць за добраўпарадкаваннем, ставіць вартаўніка, выдзяляе работнікаў абкошваць траву... Але ўсё роўна без пастаяннага клопату пачынае цячы дах, абсыпаюцца сцены.

— Спадзяюся, з часам у нас будуць прапісаны нормы, па якіх можна будзе хоць бы часткова выкарыстоўваць дамы без наяўнасці пастаяннага гаспадара, — падвяла вынік размовы Марыя Алесіч.

У Дамжэрыцкага сельскага Савета дэпутатаў Лепельскага раёна свая спецыфіка. Старшыня Таццяна Рамановіч адразу згадвае «закрытасць» тэрыторыі. Вёска Дамжэрыцы — цэнтр Бярэзінскага біясфернага запаведніка, адсюль і асаблівае стаўленне да чалавечай дзейнасці. Нават жыхары сельсавета павінны ўзяць дазвол, каб схадзіць у лес.

— Пустуючых будынкаў у нас не сказаць каб многа. Тыя, што сталі незапатрабаванымі, рэарганізуюцца і зноў пераходзяць у эксплуатацыю. Напрыклад, раней адміністрацыйны цэнтр запаведніка знаходзіўся ў іншай вёсцы.
З часам установа пераехала, а памяшканні былі абсталяваны пад склад. Невялікая грамадская лазня ў Дамжэрыцах страціла папулярнасць, калі на падвор'ях жыхароў з'явіліся ўласныя лазні. Так што ў памяшканні цяпер вольна размясцілася дыспетчарская. Прышкольны інтэрнат наогул змяніў толькі гаспадара, але не функцыю. Калісьці ў нашым сельсавеце быў ліцэй, сюды прыязджалі і жылі дзеці з іншых пасёлкаў. Потым статус ліцэя навучальная ўстанова страціла, вучні засталіся толькі мясцовыя, і інтэрнат выкупіў для сябе заказнік.

Як паказвае час, у дробных вёсачках закрываюцца не толькі школы, але і магазіны. Свежымі прадуктамі нешматлікіх жыхароў забяспечвае аўталаўка, а чатыры незапатрабаваныя будынкі былых гандлёвых устаноў цяпер афармляюцца пад знос.

— У нашым выпадку такая мера больш апраўданая, чым спадзяванні на тое, што памяшканне выкупіць уласнік, — кажа Таццяна Рамановіч. — Каб аформіць усе неабходныя дакументы ў агенцтве па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры, спатрэбіцца значная сума. А самі будынкі знаходзяцца не ў самым лепшым стане: пабудаваныя даўно, з драўлянымі сценамі... Укладзеныя ў іх сродкі проста не акупяцца. Людзі хочуць набыць надзейны будынак, а не сцены, куды потым пакладзеш шмат грошай і працы.

Рагнеда ЮРГЕЛЬ

yurgel@zvіazda.by


Дырэктар фонду «Мінскаблдзяржмаёмасць» Святлана Дзегцярэнка:

— У мінулым годзе на Міншчыне ў выніку інвентарызацыі быў складзены спіс аб'ектаў маёмасці ўсіх формаў уласнасці, якія не выкарыстоўваюцца. У яго ўвайшлі 2046 адзінак, з якіх 379 трэба знесці. У гаспадарчы абарот прыцягнуты, знесены і закансерваваны 640 пабудоў. Гэта 31% ад агульнай колькасці, і гэта на 5 працэнтаў менш, чым у 2015-м. За 2016 год удзельная вага нявыкарыстаных плошчаў павялічылася з 228,5 тыс. квадратных метраў да 244,1 тысячы.

Прычын у такой з'явы некалькі. У прыватнасці, у сельскай мясцовасці закрываюцца аб'екты сацыяльнай і культурнай сфер, з рэспубліканскай уласнасці ў камунальную перадаюцца няпрофільныя актывы прадпрыемстваў і арганізацый, былыя ваенныя гарадкі. Таксама выяўляюцца і нявыкарыстаныя плошчы сельскагаспадарчага прызначэння.

У мінулым годзе праведзена 280 аўкцыёнаў, з іх 187 паўторных, па продажы 89 аб'ектаў. У тым ліку 10 аўкцыёнаў з устаноўленай першапачатковай цаной у адну базавую велічыню. Рэалізавана 28 адзінак нерухомасці на суму больш як 724 тыс. рублёў. Для прыцягнення патэнцыйных пакупнікоў, замежных інвестараў Мінская вобласць правяла першыя ў Беларусі электронныя таргі, на якіх прапаноўваліся 13 аб'ектаў, а куплена было 3.

Адзін з прыярытэтных напрамкаў прыцягнення ў гаспадарчы абарот нявыкарыстанай маёмасці — яе перапрафіляванне пад жыллё. За 2014—2016 гады райвыканкамы перадалі для гэтых мэт уласнікам 92 будынкі, выкарыстоўваюцца 28 з іх. Прычым 16 — для сезоннага пражывання рабочых або пад інтэрнаты. Па 11 рыхтуюцца дакументы для пераводу іх у жылыя памяшканні, вядуцца будаўнічыя работы.

Да несумленных уласнікаў нерухомасці прадугледжаны поўныя меры на заканадаўчым узроўні. За невыкананне ўмоў дагавору прыцягнуты да адказнасці пакупнікі 41 аб'екта. У адносінах да 68 аб'ектаў у 10 разоў павялічана стаўка падатку на маёмасць і зямлю. Акрамя таго, скасаваны 49 дагавораў куплі-продажу з вяртаннем маёмасці ў дзяржаўную ўласнасць і 27 дагавораў бязвыплатнага карыстання.

Зацягваюць тэрміны прыцягнення нерухомасці ў гаспадарчы абарот дарагая і працяглая працэдура афармлення права ўстаноўчых дакументаў, высокі кошт правядзення ацэнкі маёмасці для адчужэння, а таксама іншыя прычыны.

Загаловак у газеце: Прадаць? Перарабіць? Разбурыць?

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Сідаравічы — невялікі аграгарадок паміж Магілёвам і Быхавам. Менавіта тут знаходзіцца вядомая ў Магілёўскім раёне фермерская гаспадарка Сяргея Куцанава.

Грамадства

Ігар Карпенка: Адукацыя — гарант сацыяльнай стабільнасці ў грамадстве

Ігар Карпенка: Адукацыя — гарант сацыяльнай стабільнасці ў грамадстве

Аб прыярытэтах у адукацыі, вопыце работы ва ўмовах пандэміі каранавіруса і ідэалагічным складніку ў выхаванні мы задалі пытанні міністру адукацыі нашай краіны Ігару Карпенку.

Жыллё

Пажылыя людзі не могуць пераехаць з аварыйнага жылля у нармальнае. Чаму?

Пажылыя людзі не могуць пераехаць з аварыйнага жылля у нармальнае. Чаму?

Дом №76 па вул. Валгаградскай у Мінску быў прызнаны аварыйным яшчэ ў нулявых.

Грамадства

Cтаршыня Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў Андрэй Бугроў пра тое, як будзе развівацца сталіца

Cтаршыня Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў Андрэй Бугроў пра тое, як будзе развівацца сталіца

На VІ Усебеларускім народным сходзе тэме развіцця Мінска на наступныя пяць гадоў было аддадзена шмат увагі.