22 Верасень, субота

Вы тут

«Прыкупіла баба Зося, што па зніжках дасталося...»


Што было — было. І, магчыма, якраз у маі? Хлопец з дзеўкай на прыроду паехалі. Месца выбралі — проста цуд! Лес там, рэчачка, а за ёю — луг, прычым зялёны, мурожны... Дзяўчо, убачыўшы яго, не ўтрымалася: разулася і басанож — па кладачцы, па траве... «Адарвалася», карацей, нахадзілася, набегалася, кветак нарвала, — вярнулася назад.

Хлопец тым часам палатку паставіў, рэчы расклаў... Абняў каханую, пасадзіў поплеч. «Стамілася?» — пытаецца і на ножкі яе глядзіць. «Пальчыкі, — кажа, — смешныя: маленькія, крывенькія... Гэта з-за чаго?» — «Не паверыш, — з-за перакананняў». — «З-за якіх такіх?..» — не разумее хлопец. — «Дурных: як убіла ў галаву ў пятым класе, што нашу 35-ы памер, дык дагэтуль не скідаю».


Гераіня верхняга здымка (на яе можна яшчэ раз паглядзець), згадзіцеся, зусім не такая: іншы ўзрост у яе, іншыя «перакананні». Яна, мусіць, таксама нешта «ўбіла ў галаву». А вось што?

У рэдакцыйнай пошце, як заўсёды, многа меркаванняў, многа прапаноў! У прыватнасці, спадар Віктар Сабалеўскі з Узды лічыць, што ў жанчыны

Няма часу на яду,

На прысмакі — грошай,

Аж губляе на хаду

Новыя галёшы.

На работу у калгас

Бегае заўзята...

Для яе спыніўся час

У сямідзясятых.

Тут мала сказаць: «Бывае...». Варта, магчыма, спытаць: «Ці толькі для яе?»

«Небезвядомы Штэпсель, — прыгадвае спадар Мікалай Старых з Гомеля, — некалі скардзіўся на жонку: маўляў, з хаты не выцягнуць — то прыбірае, то гатуе... А Тарапунька яму шчыра зайздросціў, казаў, што дома сваю палову амаль не бачыць: яна ўсё на працы ды на працы».

Акурат такім стаханаўкам і прысвяціў свае радкі шаноўны Мікалай Валянцінавіч:

Неспакойная жанчына

Працавітая Яніна:

Вечна некуды ляціць,

Хоча шмат чаго зрабіць.

Але ж часу ёй няма

Каб... паслухаць салаўя,

З лю́бым выправіцца ў бор,

Дзе... «адпах» яе чабор.

Сумна, крыўдна за жанчыну, у якой, паводле спадара Івана Сіманёнка з Пастаў,

Неўпрыкмет жыццё прайшло

Ў мітусні і гонках.

Ды вярнулася ў сяло

Колісь чэмпіёнка...

Па начах баліць спіна

І сустаў каленны,

Але шлыхае яна

Крокам пераменным!

Лагічныя пытанні: куды — канкрэтна? І чаму ў такім адмысловым абутку?

Лагічныя і адказы — ад спадара Міколы Кісяля з Мінска:

Крочыць Маня-дабрадзейка

Ў чунях бульбачку саджаць:

Зручна — й ногі не пацеюць,

І адлегласць адмяраць...

Ды каб толькі!

Да суседкі баба Феня

Ідзе па бульбу на насенне:

Што не ўлезе ў кошык,

Прынясе ў галёшах.

Гэтую здагадку выказала спадарыня Валянціна Гудачкова з Жыткавічаў.

Нямала іх, здагадак-прапаноў, і ў сужэнцаў Івана ды Ніны Астроўскіх з Мінска:

Цётка Маня, як Сусанін,

Куды хочаш завядзе,

Бо яна ў сваім «убранні»

Можа бегаць па вадзе.

А таму —

Хтось улёгся на пасцель

Ды глядзіць навіны...

Цётка ж Маня — за кашэль

І ў журавіны!

А яшчэ яна можа шлыхаць (то-бок крочыць) дамоў. Прычым — зусім не з балота, а наадварот:

Бабка з нашага сяла

Дзень у Мінску прабыла,

У новых «лодачках» хадзіла,

На абцасах пафарсіла...

Толькі туфлі той бабулі

Панацёрлі мазалёў.

Дзякуй родзічам — абулі,

Каб змагла дайсці дамоў.

Атрымліваецца, туфлі на высокіх абцасах і сапраўды рэч — цудоўная: варта прыбрацца, і ўсё: ты — шыкоўная жанчына, варта скінуць — найшчаслівейшы чалавек.

Дзе можна гэта адчуць, прычым па поўнай? Нечаканая здагадка, з таго самага канверта, але ж, трэба разумець, ад спадара Івана Астроўскага?

Шмат газета надрукуе,

Пра Марусіны прыгоды...

Я ж лічу — яна шыбуе

На паказ вясковай моды.

Вы гадайце як заўгодна,

Але ж сёння — у чунях модна!

Трэба разумець, у маі, падчас пасяўных работ, у «адрыве» ад якіх спадарыня Соф'я Кусянкова з Рагачоўшчыны піша:

Сёння пенсія такая,

Што на боты не хапае...

Каб купіць іх, конча трэба

Насадзіць другога хлеба!

А ўжо потым, як лічыць спадар Віктар Сабалеўскі, можна і... заспяваць:

Сама бульбачку садзіла,

Сама буду убіраць...

Каб жа толькі урадзіла,

Каб было мне што прадаць...

Потым — справіць лабутэны

І успомніць маладосць...

А пакуль — хіба на чуні

У кабеты грошы ёсць.

Анекдот у тэму. Дзве жанчыны ранкам сустрэліся. «Я сабе новыя туфлі купіла, паўзарплаты аддала», — кажа адна. — «Авохці мне!» — дзівіцца другая, — што ж гэта за туфлі такія?» — «Ды звычайныя... Гэта зарплата ў мяне такая».

Аднак, на думку спадарыні Лаўрынчук з Брэста, не ў ёй, не ў зарплаце, шчасце, не ў грашах:

Муж у Карпаўны харошы,

Ёй аддаў свае галёшы.

Джэнтльмен, значыць, малайчынка! Ды дзеля такога...

Што дзеля яго — вось такога — могуць зрабіць жанчыны, ведае спадар Мікола Кісель:

Трэба? У поле пойдзе Тома, —

Поўным будзе кошык!

У валёнках — муж ля дома,

А яна — у галёшах.

Як той казаў, сем паноў, двое штаноў; хто раней устаў, той штаны ўзяў.

А вось з якой гэта прычыны? Цікавае пытанне! Спадарыня Валянціна Гудачкова адказвае на яго па-адэску — трыма новымі. Лічыце:

Дзед з бабуляй моцна п'юць?

Ці ўсё ўнукам аддаюць?

Мо ў панчоху сунуць грошы?..

На дваіх адны галёшы.

Але ж могуць быць і іншыя прычыны. Пра адну з іх піша спадар Ягор Жылук з Пухавіччыны: «Каля сямі гадоў (з маіх 22) чытаю сваю любімую «Звязду» і заўсёды шчыра смяюся з рубрыкі «Хто каго?». Натхнёны прыкладам сапраўдных заўзятараў, дасылаю свае радкі:

Тралі-валі, цілі-цілі:

У вясковай нашай краме

Тыдзень зніжак абвясцілі!

Цётка Воля без разбору

Накупляла сабе ўбораў

І фарсіць у агародах,

У галёшах-скараходах.

Бо людзі ж і сапраўды чакаюць распродажаў, — піша спадар Ягор, а калі дачакаюцца, дык купляюць часам усё — нават без прымеркі».

Гэта дрэнна? Ды як сказаць. Паводле сужэнцаў Астроўскіх — не:

Прыкупіла баба Зося,

Што па зніжках дасталося.

І няхай з яе смяюцца,

Яна мае ў што абуцца!

Паводле ж спадарыні Гудачковай — добрага ў гэтым мала:

У вёску — астачу

(Я ў гэта паверу):

У краме абутак

Аднога памеру.

А хто тыя «ночвы»

Цягаці нягож,

Таму застаецца

Хадзіць басанож.

Досыць нечаканы «маршрут» прапануе спадарыня Любоў Чыгрынава:

Як іду на талаку, —

Ледзьве ногі валаку...

А зайграе дзе гармонь,

Усхаплюся, як агонь!

З таго ж канверта цэлая гісторыя:

У суседкі ўнук жыў летам,

Быў пацехаю пры гэтым:

Мераў ногі, мераў рост —

Да бабулі, бач, дарос!

А праз год прывёз Алёша

Бабці новыя галёшы.

Падарыў — вачам не верыць:

«На сябе ж у краме мераў!»

Растуць дзеткі. Дай бог, на радасць.

«Паглядзела на здымак, — піша, прынамсі, спадарыня Гудачкова, — і ўспомніла, як мая цётачка Фядора (светлай памяці!) жаніла трэцяга сына. А меншаму, Юрку, тады гадоў з дзесяць было... Ён таксама на вяселле збіраўся. Новы касцюмчык надзеў, чаравікі... Ну і паехалі — з Турава да чыгункі аўтобусам, потым цягніком да Львова і зноў аўтобусам да мястэчка, дзе нявеста жыла. Суткі ў дарозе... Праўда, хлопчык нідзе не прысеў. І ніводзін камень не прапусціў — кожны трэ было падфутболіць... Факт, што на вяселле прыехалі, на чаравікі глянулі, а яны быццам са сметніцы, а не з крамы. Давялося новыя купляць.

А вырас той Юрка, — працягвае Валянціна Апанасаўна, — і аб'ездзіў увесь Савецкі Саюз, да палкоўніка даслужыўся, розных чаравікаў знасіў — незлічона! Цяпер — на пенсіі, на дачы жыве, у галёшах шчыруе. Вось і атрымліваецца, што яны таксама патрэбныя, бо:

Добра меці боцікі,

Добра меці туфлі —

З моднымі абцасамі,

З рознымі украсамі...

Для сялянскай жа работы

Сама тое — гнаятопы!

Але ж не толькі! «Хоць і не сезон яшчэ, — піша спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў, — але, глянуўшы на здымак, я адразу падумаў, што жанчына ідзе ў лес. Чаму ў такім абутку? Ды зразумела ж:

Мясціны, дзе баравікі,

Не раскрываюць грыбнікі...

Сляды Гануля маскіруе:

Такіх — ніхто «не расшыфруе»...

Больш за тое (на думку спадарыні Галіны Нічыпаровіч з Уздзеншчыны):

Хоць і грошай — кот наплакаў,

Жонцы чуні справіў Якаў.

Будзе лётаць па грыбочкі,

Як на лыжах,

Каб слядочкі,

Калі зблудзіць, —

адшукаць.

І не трэба горла драць.

Зручна — што ні кажы! А таму актуальная ідэя ад сужэнцаў Астроўскіх:

Навукоўцы, прэч дрымоту,

Без адкладу, у гэты год,

Патэнтуйце для работы

Цёткі Мані ўсюдыход!

Што ў ім дрэннага? На думку спадарынь Любові Чыгрынавай і Соф'і Кусянковай, так бы мовіць, віду не мае:

— Вось, прывёз на дачу зяць —

Будзе пудзілам стаяць,

Каб вароны ды дразды

Не тварылі больш бяды,

піша першая. А другая дадае:

Праўду кажа гэта фота:

Баба прэцца на работу...

Трэба соткі скарачаць,

Каб вось так не выглядаць.

Жаночая драма — і сапраўды: азірнуцца не паспела, як перасталі... азірацца.

Але ж, як той казаў, ці варта перажываць, што станік першага памеру, калі туфлі 43-га! Было б у іх куды (і з кім!) выйсці, бо хада, як казаў Гіпакрат, замяняе чалавеку ўсе лекі, і ні адно з іх (тых лекаў) не можа замяніць хады. Хіба што смех? А таму самы час падводзіць вынікі. Такім чынам, паводле шматлікіх меркаванняў чытачоў, найлепшыя радкі да мінулага конкурснага здымка (гл. «Звязда» за 1 красавіка г. г. На ім, нагадаем, быў мужчына, які ў «кампаніі» двух катоў вудзіў рыбу) атрымаліся ў мінчан сужэнцаў Астроўскіх, спадарынь Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў, Соф'і Кусянковай з Рагачоўшчыны, Любові Чыгрынавай з Мінска, у спадароў Івана Сіманёнка з Пастаў, Валерыя Гаўрыша з Чавусаў і Мікалая Старых з Гомеля.

З гэтым, апошнім, меркаваннем пагадзілася і журы маленькае рэдакцыйнае. А значыць, прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам «Звязду» на трэці квартал бягучага года накіроўваецца ў Гомель.

Хочаце, каб газета прыходзіла і да вас? Тады варыянтаў два: першы — аформіць падпіску (а зрабіць гэта ніколі не позна), другі — уважліва паглядзець на новы (ніжні) здымак, прыдумаць да яго подпіс (можна — некалькі, але кароткіх (не больш за восем радкоў) і даслаць у рэдакцыю. Лепшыя прапановы будуць надрукаваныя. Аўтара ж найлепшай — чакае прыз у выглядзе падпіскі. Поспехаў!

Валянціна ДОЎНАР

dounar@zviazda.by

Ад яе ж шчырыя прабачэнні ўсім, чые радкі гэтым разам не прайшлі строгага конкурснага адбору

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.