18 Верасень, аўторак

Вы тут

«Прыкупіла баба Зося, што па зніжках дасталося...»


Што было — было. І, магчыма, якраз у маі? Хлопец з дзеўкай на прыроду паехалі. Месца выбралі — проста цуд! Лес там, рэчачка, а за ёю — луг, прычым зялёны, мурожны... Дзяўчо, убачыўшы яго, не ўтрымалася: разулася і басанож — па кладачцы, па траве... «Адарвалася», карацей, нахадзілася, набегалася, кветак нарвала, — вярнулася назад.

Хлопец тым часам палатку паставіў, рэчы расклаў... Абняў каханую, пасадзіў поплеч. «Стамілася?» — пытаецца і на ножкі яе глядзіць. «Пальчыкі, — кажа, — смешныя: маленькія, крывенькія... Гэта з-за чаго?» — «Не паверыш, — з-за перакананняў». — «З-за якіх такіх?..» — не разумее хлопец. — «Дурных: як убіла ў галаву ў пятым класе, што нашу 35-ы памер, дык дагэтуль не скідаю».


Гераіня верхняга здымка (на яе можна яшчэ раз паглядзець), згадзіцеся, зусім не такая: іншы ўзрост у яе, іншыя «перакананні». Яна, мусіць, таксама нешта «ўбіла ў галаву». А вось што?

У рэдакцыйнай пошце, як заўсёды, многа меркаванняў, многа прапаноў! У прыватнасці, спадар Віктар Сабалеўскі з Узды лічыць, што ў жанчыны

Няма часу на яду,

На прысмакі — грошай,

Аж губляе на хаду

Новыя галёшы.

На работу у калгас

Бегае заўзята...

Для яе спыніўся час

У сямідзясятых.

Тут мала сказаць: «Бывае...». Варта, магчыма, спытаць: «Ці толькі для яе?»

«Небезвядомы Штэпсель, — прыгадвае спадар Мікалай Старых з Гомеля, — некалі скардзіўся на жонку: маўляў, з хаты не выцягнуць — то прыбірае, то гатуе... А Тарапунька яму шчыра зайздросціў, казаў, што дома сваю палову амаль не бачыць: яна ўсё на працы ды на працы».

Акурат такім стаханаўкам і прысвяціў свае радкі шаноўны Мікалай Валянцінавіч:

Неспакойная жанчына

Працавітая Яніна:

Вечна некуды ляціць,

Хоча шмат чаго зрабіць.

Але ж часу ёй няма

Каб... паслухаць салаўя,

З лю́бым выправіцца ў бор,

Дзе... «адпах» яе чабор.

Сумна, крыўдна за жанчыну, у якой, паводле спадара Івана Сіманёнка з Пастаў,

Неўпрыкмет жыццё прайшло

Ў мітусні і гонках.

Ды вярнулася ў сяло

Колісь чэмпіёнка...

Па начах баліць спіна

І сустаў каленны,

Але шлыхае яна

Крокам пераменным!

Лагічныя пытанні: куды — канкрэтна? І чаму ў такім адмысловым абутку?

Лагічныя і адказы — ад спадара Міколы Кісяля з Мінска:

Крочыць Маня-дабрадзейка

Ў чунях бульбачку саджаць:

Зручна — й ногі не пацеюць,

І адлегласць адмяраць...

Ды каб толькі!

Да суседкі баба Феня

Ідзе па бульбу на насенне:

Што не ўлезе ў кошык,

Прынясе ў галёшах.

Гэтую здагадку выказала спадарыня Валянціна Гудачкова з Жыткавічаў.

Нямала іх, здагадак-прапаноў, і ў сужэнцаў Івана ды Ніны Астроўскіх з Мінска:

Цётка Маня, як Сусанін,

Куды хочаш завядзе,

Бо яна ў сваім «убранні»

Можа бегаць па вадзе.

А таму —

Хтось улёгся на пасцель

Ды глядзіць навіны...

Цётка ж Маня — за кашэль

І ў журавіны!

А яшчэ яна можа шлыхаць (то-бок крочыць) дамоў. Прычым — зусім не з балота, а наадварот:

Бабка з нашага сяла

Дзень у Мінску прабыла,

У новых «лодачках» хадзіла,

На абцасах пафарсіла...

Толькі туфлі той бабулі

Панацёрлі мазалёў.

Дзякуй родзічам — абулі,

Каб змагла дайсці дамоў.

Атрымліваецца, туфлі на высокіх абцасах і сапраўды рэч — цудоўная: варта прыбрацца, і ўсё: ты — шыкоўная жанчына, варта скінуць — найшчаслівейшы чалавек.

Дзе можна гэта адчуць, прычым па поўнай? Нечаканая здагадка, з таго самага канверта, але ж, трэба разумець, ад спадара Івана Астроўскага?

Шмат газета надрукуе,

Пра Марусіны прыгоды...

Я ж лічу — яна шыбуе

На паказ вясковай моды.

Вы гадайце як заўгодна,

Але ж сёння — у чунях модна!

Трэба разумець, у маі, падчас пасяўных работ, у «адрыве» ад якіх спадарыня Соф'я Кусянкова з Рагачоўшчыны піша:

Сёння пенсія такая,

Што на боты не хапае...

Каб купіць іх, конча трэба

Насадзіць другога хлеба!

А ўжо потым, як лічыць спадар Віктар Сабалеўскі, можна і... заспяваць:

Сама бульбачку садзіла,

Сама буду убіраць...

Каб жа толькі урадзіла,

Каб было мне што прадаць...

Потым — справіць лабутэны

І успомніць маладосць...

А пакуль — хіба на чуні

У кабеты грошы ёсць.

Анекдот у тэму. Дзве жанчыны ранкам сустрэліся. «Я сабе новыя туфлі купіла, паўзарплаты аддала», — кажа адна. — «Авохці мне!» — дзівіцца другая, — што ж гэта за туфлі такія?» — «Ды звычайныя... Гэта зарплата ў мяне такая».

Аднак, на думку спадарыні Лаўрынчук з Брэста, не ў ёй, не ў зарплаце, шчасце, не ў грашах:

Муж у Карпаўны харошы,

Ёй аддаў свае галёшы.

Джэнтльмен, значыць, малайчынка! Ды дзеля такога...

Што дзеля яго — вось такога — могуць зрабіць жанчыны, ведае спадар Мікола Кісель:

Трэба? У поле пойдзе Тома, —

Поўным будзе кошык!

У валёнках — муж ля дома,

А яна — у галёшах.

Як той казаў, сем паноў, двое штаноў; хто раней устаў, той штаны ўзяў.

А вось з якой гэта прычыны? Цікавае пытанне! Спадарыня Валянціна Гудачкова адказвае на яго па-адэску — трыма новымі. Лічыце:

Дзед з бабуляй моцна п'юць?

Ці ўсё ўнукам аддаюць?

Мо ў панчоху сунуць грошы?..

На дваіх адны галёшы.

Але ж могуць быць і іншыя прычыны. Пра адну з іх піша спадар Ягор Жылук з Пухавіччыны: «Каля сямі гадоў (з маіх 22) чытаю сваю любімую «Звязду» і заўсёды шчыра смяюся з рубрыкі «Хто каго?». Натхнёны прыкладам сапраўдных заўзятараў, дасылаю свае радкі:

Тралі-валі, цілі-цілі:

У вясковай нашай краме

Тыдзень зніжак абвясцілі!

Цётка Воля без разбору

Накупляла сабе ўбораў

І фарсіць у агародах,

У галёшах-скараходах.

Бо людзі ж і сапраўды чакаюць распродажаў, — піша спадар Ягор, а калі дачакаюцца, дык купляюць часам усё — нават без прымеркі».

Гэта дрэнна? Ды як сказаць. Паводле сужэнцаў Астроўскіх — не:

Прыкупіла баба Зося,

Што па зніжках дасталося.

І няхай з яе смяюцца,

Яна мае ў што абуцца!

Паводле ж спадарыні Гудачковай — добрага ў гэтым мала:

У вёску — астачу

(Я ў гэта паверу):

У краме абутак

Аднога памеру.

А хто тыя «ночвы»

Цягаці нягож,

Таму застаецца

Хадзіць басанож.

Досыць нечаканы «маршрут» прапануе спадарыня Любоў Чыгрынава:

Як іду на талаку, —

Ледзьве ногі валаку...

А зайграе дзе гармонь,

Усхаплюся, як агонь!

З таго ж канверта цэлая гісторыя:

У суседкі ўнук жыў летам,

Быў пацехаю пры гэтым:

Мераў ногі, мераў рост —

Да бабулі, бач, дарос!

А праз год прывёз Алёша

Бабці новыя галёшы.

Падарыў — вачам не верыць:

«На сябе ж у краме мераў!»

Растуць дзеткі. Дай бог, на радасць.

«Паглядзела на здымак, — піша, прынамсі, спадарыня Гудачкова, — і ўспомніла, як мая цётачка Фядора (светлай памяці!) жаніла трэцяга сына. А меншаму, Юрку, тады гадоў з дзесяць было... Ён таксама на вяселле збіраўся. Новы касцюмчык надзеў, чаравікі... Ну і паехалі — з Турава да чыгункі аўтобусам, потым цягніком да Львова і зноў аўтобусам да мястэчка, дзе нявеста жыла. Суткі ў дарозе... Праўда, хлопчык нідзе не прысеў. І ніводзін камень не прапусціў — кожны трэ было падфутболіць... Факт, што на вяселле прыехалі, на чаравікі глянулі, а яны быццам са сметніцы, а не з крамы. Давялося новыя купляць.

А вырас той Юрка, — працягвае Валянціна Апанасаўна, — і аб'ездзіў увесь Савецкі Саюз, да палкоўніка даслужыўся, розных чаравікаў знасіў — незлічона! Цяпер — на пенсіі, на дачы жыве, у галёшах шчыруе. Вось і атрымліваецца, што яны таксама патрэбныя, бо:

Добра меці боцікі,

Добра меці туфлі —

З моднымі абцасамі,

З рознымі украсамі...

Для сялянскай жа работы

Сама тое — гнаятопы!

Але ж не толькі! «Хоць і не сезон яшчэ, — піша спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў, — але, глянуўшы на здымак, я адразу падумаў, што жанчына ідзе ў лес. Чаму ў такім абутку? Ды зразумела ж:

Мясціны, дзе баравікі,

Не раскрываюць грыбнікі...

Сляды Гануля маскіруе:

Такіх — ніхто «не расшыфруе»...

Больш за тое (на думку спадарыні Галіны Нічыпаровіч з Уздзеншчыны):

Хоць і грошай — кот наплакаў,

Жонцы чуні справіў Якаў.

Будзе лётаць па грыбочкі,

Як на лыжах,

Каб слядочкі,

Калі зблудзіць, —

адшукаць.

І не трэба горла драць.

Зручна — што ні кажы! А таму актуальная ідэя ад сужэнцаў Астроўскіх:

Навукоўцы, прэч дрымоту,

Без адкладу, у гэты год,

Патэнтуйце для работы

Цёткі Мані ўсюдыход!

Што ў ім дрэннага? На думку спадарынь Любові Чыгрынавай і Соф'і Кусянковай, так бы мовіць, віду не мае:

— Вось, прывёз на дачу зяць —

Будзе пудзілам стаяць,

Каб вароны ды дразды

Не тварылі больш бяды,

піша першая. А другая дадае:

Праўду кажа гэта фота:

Баба прэцца на работу...

Трэба соткі скарачаць,

Каб вось так не выглядаць.

Жаночая драма — і сапраўды: азірнуцца не паспела, як перасталі... азірацца.

Але ж, як той казаў, ці варта перажываць, што станік першага памеру, калі туфлі 43-га! Было б у іх куды (і з кім!) выйсці, бо хада, як казаў Гіпакрат, замяняе чалавеку ўсе лекі, і ні адно з іх (тых лекаў) не можа замяніць хады. Хіба што смех? А таму самы час падводзіць вынікі. Такім чынам, паводле шматлікіх меркаванняў чытачоў, найлепшыя радкі да мінулага конкурснага здымка (гл. «Звязда» за 1 красавіка г. г. На ім, нагадаем, быў мужчына, які ў «кампаніі» двух катоў вудзіў рыбу) атрымаліся ў мінчан сужэнцаў Астроўскіх, спадарынь Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў, Соф'і Кусянковай з Рагачоўшчыны, Любові Чыгрынавай з Мінска, у спадароў Івана Сіманёнка з Пастаў, Валерыя Гаўрыша з Чавусаў і Мікалая Старых з Гомеля.

З гэтым, апошнім, меркаваннем пагадзілася і журы маленькае рэдакцыйнае. А значыць, прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам «Звязду» на трэці квартал бягучага года накіроўваецца ў Гомель.

Хочаце, каб газета прыходзіла і да вас? Тады варыянтаў два: першы — аформіць падпіску (а зрабіць гэта ніколі не позна), другі — уважліва паглядзець на новы (ніжні) здымак, прыдумаць да яго подпіс (можна — некалькі, але кароткіх (не больш за восем радкоў) і даслаць у рэдакцыю. Лепшыя прапановы будуць надрукаваныя. Аўтара ж найлепшай — чакае прыз у выглядзе падпіскі. Поспехаў!

Валянціна ДОЎНАР

dounar@zviazda.by

Ад яе ж шчырыя прабачэнні ўсім, чые радкі гэтым разам не прайшлі строгага конкурснага адбору

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Спорт

Вячаслаў Грэцкі: Часам называюць мяне Уэйнам

Вячаслаў Грэцкі: Часам называюць мяне Уэйнам

Пра знакамітае прозвішча і сучаснасць беларускага хакея.

Эканоміка

Ці можна кіраваць попытам спажыўцоў?

Ці можна кіраваць попытам спажыўцоў?

Ад спантаннай пакупкі са «зніжкай па-беларуску» можна не толькі не атрымаць якой-небудзь эканоміі, але і пераплаціць за яе.

Культура

У Мінск прыедуць «Іліяда» на папірусе і найстаражытнейшыя фрагменты Бібліі

У Мінск прыедуць «Іліяда» на папірусе і найстаражытнейшыя фрагменты Бібліі

Выстаўка адкрываецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.

Грамадства

Андрус Пулакас: У Беларусі шукаю не адрозненні, а супадзенні

Андрус Пулакас: У Беларусі шукаю не адрозненні, а супадзенні

З Літвой у нас агульнае гістарычнае мінулае, і зараз яна – наша бліжэйшая суседка ў Еўрасаюзе.