17 Жнівень, чацвер

Вы тут

Ганна Чыж-Літаш: Пісаць пра тое, што сам бачыў і перажыў


Так лічыць ваенны карэспандэнт, якая працуе ўжо над чацвёртым дэтэктывам.

Калі Ганна Чыж-Літаш ішла ў дэкрэтны водпуск, то дрэнна ўяўляла свой дзень без палігонаў, тэхнікі і інтэрв'ю з вайскоўцамі. Яе дачушцы ўсяго 9 месяцаў, а яна працягвае не толькі здымацца (Ганна працуе на «Ваен-ТБ»), а і знаходзіць час на творчасць — будучы ў дэкрэце, журналістка ў пагонах напісала дзве кнігі.


Мы сустракаемся з калегай у адным са сталічных паркаў адпачынку, дзе яна штодзень гуляе з маленькай Ульянай, і абмяркоўваем новаспечаныя дэтэктывы — менавіта ў такім жанры піша Ганна. Але перш — як яна знаходзіць на гэта час?

— Усе пытаюцца, калі я ўсё паспяваю, — прызнаецца маладая аўтарка. — Калі ты чагосьці вельмі хочаш, можна знайсці на гэта хоць гадзіну, хоць некалькі хвілін. Усё часцей даводзіцца чуць: я нічога не паспяваю. Гэта ўсё адгаворкі! Насамрэч гэты чалавек проста заняты нечым іншым.

Дэтэктыўныя сюжэты нараджаюцца ў Ганны раптоўна, часам нечакана, але матэрыялізуе яна іх толькі тады, калі дачушка спіць. Звычайна гэта адбываецца падчас вулічнай прагулкі, дзесьці ў парку на лавачцы, а падчас дрэннага надвор'я — у мамы на кухні, пакуль маленькая Ульяна атрымлівае хоць якую порцыю свежага паветра на балконе. Адным словам, піша Ганна Чыж-Літаш па графіку.

— А як жа натхненне? — цікаўлюся ў аўтара.

— Я не веру ў натхненне, — перакананая ваенны карэспандэнт. — Я веру ў працаздольнасць, у сілу волі і ў характар.

Дарэчы, па першай адукацыі Ганна — выкладчык англійскай мовы, сацыяльны педагог і псіхолаг. Акрамя таго, вучылася ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Беларусі. Журфак скончыла толькі нядаўна. Першую кнігу яна прысвяціла свайму бацьку. Ён і стаў прататыпам галоўнага героя — Аляксандра Пятровіча Вінаградава, які з дэтэктыва ў дэтэктыў раскрывае новыя злачынствы.

Ганнін бацька — палкоўнік запасу, які 36 гадоў адслужыў у войску. Але ён мог служыць і яшчэ больш, каб не абставіны, якія прымусілі пайсці на пенсію. У дзяўчыны доўгі час была крыўда за бацьку, таму, прысвяціўшы яму першую кнігу, яна хацела ўсім расказаць, які шчырым і справядлівым афіцэрам ён быў. Вядома, перажыванні галоўнага героя аб звальненні не з'яўляюцца асноўным лейтматывам кнігі. Галоўнае — раскрыць злачынства. Вінаградаў прысутнічае на адным мерапрыемстве, дзе гіне яго сябар. І як уласціва любому дэтэктыву, ён пачынае гэтае злачынства расследаваць, у выніку раскрывае справу.

У сваім кабінеце забіты дырэктар найбуйнейшай будаўнічай фірмы краіны. Хто пакінуў 12 куль у грудзях ахвяры? У новай кнізе «Прах на ветры», якая ўжо ёсць у продажы, палкоўнік Вінаградаў зноў спрабуе разматаць злачынны клубок супярэчнасцяў.

— Вобраз Вінаградава не спісаны даслоўна, — удакладняе аўтар, называючы бацьку сваім Пуаро. — Дзесьці я яго нават ідэалізавала, зрабіла не такім, які ён ёсць у жыцці. Ужо з першых старонак бацька зразумеў, пра каго ідзе размова. Яму спадабалася.

Серыя дэтэктываў з галоўным героем працягваецца. Але кожны раз — гэта новая гісторыя, абсалютна не звязаная з папярэдняй. Ганна папярэджвае, што ў яе дэтэктывах не ўбачыш НТБ-шнага стылю. Творы больш падобныя да класікі: дзяўчына расла на Агаце Крысці і Артуры Конан Дойле. Яна не імкнецца як мага больш жудасна перадаць момант злачынства, галоўнае для маладога аўтара — паказаць чалавечую сутнасць.

— Многія людзі знешне прыгожыя, ахайныя, ветліва табе ўсміхаюцца, а насамрэч вывернуць іх душу — ні адзін пральны парашок не адмые, — лічыць Ганна Чыж-Літаш. — Проста трэба жыць па сумленні. У сваіх творах я паказваю, што з сябе ўяўляюць людзі, здзяйсняючы тое ці іншае злачынства.

У кнізе няма рэальных забойстваў, як думаюць многія з акружэння Ганны, — некалькі гадоў тая працавала прэс-афіцэрам Партызанскага РУУС, таму пра злачынствы, якія адбываліся ў яе раёне, ведае нямала. А вось вобразы некаторых герояў дэтэктываў, па словах аўтара, узяты з рэальнага жыцця. Асабліва гэта датычыцца трэцяй кнігі «Радня», якая будзе апублікавана ў сярэдзіне лета.

— Перачытваю першую кнігу і разумею, што некаторыя моманты я ўжо адлюстравала б па-іншаму, — прызнаецца ваенны карэспандэнт. — З кожнай новай кнігай заўважаю, што расту. Вучуся сама ў сябе.

Яна ўжо ўзялася за новую, чацвёртую, кнігу. Піша і атрымлівае неймавернае задавальненне ад гэтага. Аўтар лічыць, што трэба пісаць пра тое, што ты сам бачыў і перажыў. «У новай кнізе я адправіла галоўнага героя ў Румынію, дзе некалі сама адпачывала», — кажа Ганна. Далей — інтрыга.

Вераніка КАНЮТА

kanyuta@zvіazda.by

Каментары

Малайчынка! Так трымаць!

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Руху WоrldSkіlls Belarus патрабуецца ўласны брэнд

Руху WоrldSkіlls Belarus патрабуецца ўласны брэнд

У кастрычніку ў Абу-Дабі (ААЭ) пройдзе 44-ы чэмпіянат WоrldSkіlls Іntеrnаtіоnаl, у якім возьмуць удзел і беларусы. 

Грамадства

Як байцы з трох краін узводзяць новую спартыўную арэну

Як байцы з трох краін узводзяць новую спартыўную арэну

Сярод усіх маладзёжных будоўляў гэтага лета мінская гарадская — асаблівая. 

Калейдаскоп

Дзмітрый Літвіновіч: СhеrrуVаtа «абнулілася» і пачала новае жыццё

Дзмітрый Літвіновіч: СhеrrуVаtа «абнулілася» і пачала новае жыццё

Наколькі цяжка пачынаць прамаўляць уголас пасля доўгага маўчання, ці змяніліся ўмовы гульні на музычным рынку і ці прынялі хіпстары памкненні эксперыментатараў старога пакалення.

Грамадства

Унікальны заплыў «на чым папала» прайшоў на Аўгустоўскім канале

Унікальны заплыў «на чым папала» прайшоў на Аўгустоўскім канале

Гэта відовішча ўжо трэці год запар здзіўляе сваім нестандартным падыходам.