Вы тут

Адзін дзень з найлепшай у краіне маладзёжнай цягніковай брыгадай


...Апоўдні ў суботу за некалькі соцень метраў ад чыгуначнай станцыі «Магілёў-1» ідзе звычайна нябачная для пасажыраў работа: на вагонным участку завяршаецца падрыхтоўка рэйса па маршруце Магілёў—Львоў. Састаў мыюць вадой, тэхнікі аглядаюць хадавую частку, у вагоны загружаюць свежую бялізну, прадукты харчавання. Тым часам у адным з «плацкартаў» начальнік пасажырскага цягніка Алеся РАБЫЧЫНА праводзіць планёрку з маладзёжнай цягніковай брыгадай, якую зусім нядаўна прызналі найлепшай у краіне. Карэспандэнты «Чырвонкі. Чырвонай змены» праехалі па маршруце разам з ёй і распыталі пераможцаў пра нюансы прафесіі.


Калі вагоны яшчэ пустыя

«Як самаадчуванне? Як прайшлі выхадныя? Не забудзьцеся праверыць тэмпературу ў вагонах, на кожнай станцыі аглядайце салон на наяўнасць пабочных прадметаў», — настройвае праваднікоў на працоўны лад начальнік цягніка. Планёрка — працэдура абавязковая. Трэба разам з камісіяй праверыць гатоўнасць вагонаў, ці адпавядае форма адзення патрабаванням, даведацца пра стан здароўя праваднікоў. Нагадаць падначаленым пра абавязкі ніколі не будзе лішнім.

Пасля кароткага інструктажу і пытанняў праваднікі разыходзяцца па сваіх вагонах. Аформіць вітрыны са спажывецкімі таварамі, запоўніць дакументы — усё гэта трэба зрабіць загадзя.

Састаў тым часам чапляюць да лакаматыва і падаюць на платформу. Члены брыгады апранаюць уніформу і выходзяць сустракаць першых пасажыраў.

Алеся Рабычына ў дзяцінстве марыла стаць урачом, бо хацела дапамагаць людзям. Першую адукацыю атрымала па спецыяльнасці «псіхолаг» у Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова. Прыйшла працаваць у санаторый чыгуначнікаў «Дубравенка» педагогам-арганізатарам і выхавацелем. Потым перавялася на Магілёўскі вагонны ўчастак, дзе адвучылася на спецыяльных курсах пры рэзерве праваднікоў. Пасля атрымала вышэйшую адукацыю ў Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту, што ў Гомелі. Сем гадоў таму стала выканаўцам абавязкаў начальніка цягніка — падмяняла калег, якія знаходзіліся на бальнічным ці ў адпачынку. Калі было вырашана стварыць маладзёжную брыгаду для абслугоўвання маршрута Магілёў — Львоў, яе кіраўніком прызначылі Алесю.

— Я кантралюю ўсё, што адбываецца з саставам падчас руху, — расказвае суразмоўца. — Пры ўзнікненні любых праблем праваднікі і электрамеханік звязваюцца са мной. Асабліва гэта датычыцца пытанняў ад пасажыраў. Я павінна дасканала ведаць усе правілы, каб адразу ж даць адказ са спасылкамі на афіцыйныя дакументы. Ды і па тэхнічнай частцы начальнік павінен быць «падкаваны» ідэальна. Любыя затрымкі ўплываюць на бяспеку руху, таму мне трэба быць у курсе ўсяго, што адбываецца з саставам, хутка рэагаваць на нестандартныя сітуацыі.

Універсальны праваднік

У хуткім часе старонніх традыцыйна просяць пакінуць вагоны, і састаў адпраўляецца. Праваднікі правяраюць у пасажыраў білеты, запаўняюць паперы, а затым апранаюць фартухі — час прапаноўваць гарбату.

— Наша работа — гэта быць майстрам на ўсе рукі, — смяецца праваднік Марына ЦІБЕКІНА. — Трэба быць адначасова і прадаўцом, і тэхнікам (разбірацца ва ўстройстве вагона), і медыкам, і апальшчыкам, і прыбіральшчыкам, і трохі псіхолагам. Сама я родам з Крычава, працую на чыгунцы з 18 гадоў, калі скончыла Гомельскі дзяржаўны прафесійны ліцэй чыгуначнага транспарту. Такую прафесію выбрала, бо праваднікамі працавалі мае бацькі і бабуля. У чым галоўная складанасць? Гэта работа з людзьмі, пасажыры трапляюцца розныя. Нехта можа, напрыклад, сесці выпіваць у плацкартным вагоне, што катэгарычна забаронена, і не рэагаваць на заўвагі. У такіх выпадках выклікаем начальніка цягніка. Іншыя не звяртаюць увагі на правілы перасячэння мяжы. Здараецца, іх нават здымаюць пагранічнікі. Адзінае выйсце — шукаць падыходы да кожнага чалавека, хоць часам гэта вельмі цяжка.

— Безумоўна, праца не з лёгкіх, асабліва для дзяўчат, — гаворыць Марына. — Трэба разумець, што за тры дні, якія мы правядзём у камандзіроўцы, нават магчымасці нармальна прыняць душ не будзе. Карыстаемся бойлерам: змешваем гарачую і халодную ваду, каб умыцца. Калі прыязджаем у Львоў, адпачываем у вагонах, бо пакідаць іх нам нельга. Адлучыцца ў горад можна толькі замест адпачынку на сон, калі цябе падмяняюць калегі, ды і тое з дазволу начальніка пасля запісу ў спецыяльным журнале. Але я рада, што выбрала такі шлях. Не паверыце, больш за ўсё люблю ў рабоце момант, калі ёсць вольная хвілінка і можна проста паглядзець у акно, паназіраць за прыродай — за два гады работы мне гэта не надакучыла!

Вугалёк для печкі

З тым, што работа правадніка больш падыходзіць мужчынам, цяжка не пагадзіцца. Фізічнай працы тут вельмі шмат. Так, саставы, якія ідуць па неэлектрыфікаваных участках чыгункі, дагэтуль ацяпляюцца пры дапамозе вугальнай печкі — яе трэба паліць. Узімку абавязковая працэдура — збіццё наледзі з падвагоннага абсталявання. Робіцца гэта незалежна ад надвор'я і часу сутак. Але сярод праваднікоў брыгады толькі адзін хлопец — Яўген КАРНІЛАЎ. Працаваць сюды ён прыйшоў у 2010 годзе, таксама пасля заканчэння Гомельскага ліцэя. Над будучай прафесіяй доўга не разважаў: магіляўчанін — чыгуначнік ужо ў пятым пакаленні.

— Брыгада ў нас выдатная, да гэтага працаваў на іншых рэйсах, таму мне ёсць з чым параўноўваць, — кажа Яўген. — Увогуле, работа шмат чаго мне дала. На першым месцы — уменне сябе кантраляваць і весці дыялог з самымі рознымі людзьмі. З намі займаецца псіхолаг, які вучыць правільна камунікаваць і вырашаць канфлікты. Усё ж залежыць ад дробязяў — недзе трэба правільна трымаць рукі, недзе прысесці побач, а не стаяць над чалавекам. Гэта моцна дапамагае і па жыцці. Цяжкасці? У асноўным, бытавыя — усе ведаюць, як стамляешся падчас падарожжаў, а для нас гэта штодзённая работа. Хапае і папяровай працы, нават выдача бялізны і продаж гарбаты падлягаюць строгай справаздачнасці.

Па словах хлопца, аб'ём работы залежыць яшчэ і ад сезона. Найбольшая загружанасць у рэйса на навагоднія святы і ў сярэдзіне лета — тады састаў можа складацца амаль з двух дзясяткаў вагонаў, кожны з якіх запоўнены пад завязку. У такіх выпадках пра вольныя хвіліны няма чаго і думаць. Кожнаму з пасажыраў трэба ўдзяліць час, а патрабаванні бываюць самыя розныя...

На думку Яўгена, брыгада перамагла ў конкурсе, бо «каманда» разам не толькі на рабоце. Па яго словах, супрацоўнікі шмат стасуюцца адно з адным і калі пакідаюць вагоны: ездзяць разам адпачываць у санаторыі, перыядычна выбіраюцца на прыроду. Не забываюцца і на дабрачыннасць. Так, нядаўна ўдзельнікі брыгады наведвалі Дом дзіцяці ў Магілёве, перадавалі выхаванцам падарункі ад чыгуначнікаў.

Сакрэт у людскасці

У састаў брыгады ўваходзяць начальнік, электрамеханік і праваднікі — усяго 11 чалавек. Свой адбітак на іх работу накладвае міжнародны статус цягніка. Першая адметнасць — працягласць рэйса трое сутак з улікам дня ў Львове, які разлічаны на адпачынак. Пасля гэтага — тры выхадныя, і цыкл паўтараецца. Перасячэнне цягніком мяжы адбіваецца на правілах перавозкі пасажыраў (адрозніваюцца, напрыклад, умовы транспарціроўкі жывёл, ручной паклажы і іншае).

— Чаму менавіта нас прызналі найлепшымі? — перапытвае Алеся Рабычына. — Відаць, абышлі канкурэнтаў па асноўных паказчыках. Кожны квартал мы здаём справаздачу па выніках нашай працы. Там зафіксавана абсалютна ўся інфармацыя пра работу брыгады: колькі падзяк ці скаргаў прывезлі з рэйсаў, колькі грошай зарабілі на продажы тавараў і паслуг, як выконвалі правілы тэхнікі бяспекі і аховы працы, наколькі былі пунктуальнымі і многае іншае. Яшчэ ўлічваецца ўдзел у спартыўных, культурна-масавых мерапрыемствах. А увогуле, мяркую, галоўнае, што нас характарызуе як брыгаду, — гэта чалавечнасць. Яшчэ на першай сустрэчы я ўсім сказала, што працаваць буду толькі з тымі, хто ставіцца да пасажыраў па-людску. Можа, у гэтым і ёсць наш сакрэт.

Яраслаў ЛЫСКАВЕЦ

lyskavets@zvіazda.by

Фота Надзеі БУЖАН

Мінск — Магілёў — Мінск

Загаловак у газеце: Каманда на колах...

Выбар рэдакцыі

Спорт

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя — сапраўдны баец, а яшчэ — клапатлівая маці і жонка. І проста працавіты чалавек, які не ведае перашкод.

Грамадства

Якія сацыяльныя ініцыятывы беларусаў атрымалі прызнанне на Sосіаl Wееkеnd

Якія сацыяльныя ініцыятывы беларусаў атрымалі прызнанне на Sосіаl Wееkеnd

Прыз сімпатый гледачоў заваявала ініцыятыва «Школа бацькоўства».

Грамадства

Гісторыя дзяўчыны, якая перамагла анарэксію

Гісторыя дзяўчыны, якая перамагла анарэксію

Здараецца, што ў пагоні за прыгожай фігурай некаторыя дзяўчаты зусім перастаюць есці.

Грамадства

Успаміны былой вязніцы пра Саласпілскі лагер смерці

Успаміны былой вязніцы пра Саласпілскі лагер смерці

Яна добра памятае той летні дзень. За акном сталі чутныя роў матацыклаў і нямецкая гаворка.