24 красавіка, аўторак

Вы тут

Свята-Пакроўскi сабор у Гродне прадставiць макеты страчаных храмаў


У хуткiм часе трапiць на званiцу сабора зможа кожны, хто пажадае. Тут будзе ўсталявана музейная экспазiцыя, а званарка Юля Мiнчанка пазнаёмiць з традыцыяй перазвону. Вось ужо больш за дзесяць гадоў яна кiруе «голасам» галоўнага праваслаўнага храма Гродна, а таксама вядзе тут курсы званароў. Дарэчы, у саборы знаходзiцца 12 званоў агульнай вагой каля 3 тон, а самы вялiкi важыць больш за паўтары тоны. Яны адлiты ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя. Да гэтага часу мала хто мог дакрануцца да iх, не кажучы пра тое, каб пазванiць. Але i такое будзе магчыма.


— Мы паставiлi сабе за мэту зрабiць сабор больш цiкавым i даступным для турыстаў, — дзелiцца планамi настаяцель Георгiй Рой. — Дзеля гэтага распрацавалi праграму, якую будзем ажыццяўляць паступова. Спачатку адкрыем доступ для турыстаў на званiцу. Там ёсць пакой, дзе размесцiцца экспазiцыя па гiсторыi храма, гiсторыi праваслаўя на Гродзеншчыне. Прадставiм i дакументы, i экспанаты з нашых сховiшчаў, напрыклад элементы царкоўнага ўбранства.

Трэба адзначыць, што сам пад'ём на званiцу выклiкае iнтарэс, хоць лесвiца не такая крутая, як, напрыклад, на пажарнай каланчы альбо ў Фарным касцёле. Але i тут ёсць вузкае месца, якое патрабуе пэўных намаганняў. А ўсяго прыйдзецца пераадолець дзесяць лесвiчных пралётаў. З вышынi званiцы цэнтр горада як на далонi.

— Мы зрабiлi рамонт i хутка пачнём афармляць экспазiцыю. Наступным этапам будзе стварэнне архiтэктурнага парка, — паведамiў Георгiй Рой. — Пляцоўку пад яго ўжо вызначылi.

Размесцяцца тут макеты праваслаўных храмаў, якiя не дайшлi да нашага часу. У першую чаргу варта прыгадаць старажытны Сафiйскi сабор, якi паўстаў на месцы першага на Беларусi каталiцкага храма — Фары Вiтаўта. Яго гiсторыя пачалася ў XIV стагоддзi. Не аднойчы ён пераходзiў ад адной канфесii да iншай. Некалькi разоў гарэў, але кожны раз яго адбудоўвалi. Гiсторыя велiчнай святынi завяршылася ўжо ў наш час — ён быў зруйнаваны ў 1961 годзе.

Не менш драматычны лёс у Аляксандра-Неўскай царквы, якая была ўзведзена ў цэнтры горада ў 1870 годзе ў гонар выратавання iмператара Аляксандра II, якi яе тады наведаў. Але ў 1938 годзе гарадская Рада прыняла рашэнне разабраць праваслаўны храм. Зварот вернiкаў да польскiх улад не даў вынiкаў, i храм разбурылi.

На пляцоўцы з'явяцца макеты цэркваў, якiя знiклi яшчэ ў старажытнасцi. Некалi на Замчышчы, недалёка ад Каложскай царквы XII стагоддзя, якая захавалася па сённяшнi дзень, знаходзiлiся Верхняя i Нiжняя цэрквы, прыкладна такога ж перыяду. Рэшткi iх знойдзены ў XX стагоддзi гродзенскiмi навукоўцамi. Аблiчча храмаў удалося аднавiць.

Протаiерэй Георгiй Рой паведамiў таксама аб старажытнай царкве Святога Крыжа, якая не дайшла да нашых часоў. Тое ж самае напаткала i Нiкольскi храм, месца размяшчэння якога пакуль не ўстаноўлена.

Усе страчаныя храмы будуць выкананы ў зменшаных копiях, але з максiмальнай дакладнасцю. Да гэтай работы далучацца гiсторыкi i непасрэдна выканаўцы макетаў. Нешта прыйдзецца ўзнаўляць па старажытных малюнках альбо гравюрах. Гатовыя макеты ўстановяць на спецыяльныя пастаменты. Яны будуць у рост чалавека, а можа нават i большыя.

— Макеты будуць даволi вялiкiя, каб чалавек мог падысцi i разглядзець, як выглядалi былыя храмы, — зазначыў Георгiй Рой.

Работа над архiтэктурнай пляцоўкай распачнецца ў вераснi, а завяршыць яе плануюць у наступным годзе.

У тэму

Сёлета спаўняецца 110 гадоў з моманту асвячэння Свята-Пакроўскага сабора ў Гродне. Адбылося гэта ў 1907 годзе, у хуткiм часе пасля завяршэння яго будаўнiцтва. Храм узведзены ў гонар воiнаў Гродзенскага гарнiзона, якiя загiнулi ў руска-японскую вайну (1904—1905). Дарэчы, мемарыяльныя дошкi з прозвiшчамi герояў вiсяць у храме з тых часоў. У саборы знаходзiцца цудадзейная iкона Казанскай Божай Мацi, якую падчас Першай сусветнай вайны спрабавалi вывезцi ўглыб Расii, але не змаглi падняць, i яна засталася ў горадзе.

Маргарыта УШКЕВIЧ

margo@zviazda.by

Загаловак у газеце: Турыстаў сустрэнуць званы...

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Спорт

Штотыднёвы спартыўны агляд «Звязды»

Штотыднёвы спартыўны агляд «Звязды»

Расказваем пра перамогу нашых тэнісістак над Славакіяй у плэй-оф Кубка Федэрацыі, чарговы поспех беларускага баксёра на міжнародным рынгу.

Эканоміка

Якія змены на другасным рынку жылля

Якія змены на другасным рынку жылля

Пачатак года на рынку жылля выступае перыядам «разварушвання» для пакупнікоў. 

Грамадства

Вучэнні ў Печах у асобах

Вучэнні ў Печах у асобах

У Печах прайшлі провады ваеннабавязаных.