Вы тут

Што азначаюць вынікі выбараў у Францыі?


Другі тур выбараў дэпутатаў Нацыянальнага сходу ў Францыі, які прайшоў у нядзелю, завяршыўся трыумфальнай перамогай партыі, сфарміраванай выбраным у маі гэтага года прэзідэнтам Францыі Эмануэлем Макронам. Прадстаўнікі партыі сталі ўладальнікамі 308 з 577 месцаў у ніжняй палаце французскага парламента, пры гэтым яшчэ 42 мандаты дастануцца членам саюзнай ім партыі MoDem («Дэмакратычны рух»).


Такая перамога з'яўляецца прынцыпова важнай для новага прэзідэнта. Па сутнасці, у Францыі, без магутнай падтрымкі ў парламенце, прэзідэнт з'яўляецца слабай фігурай. У той жа час і падтрымка ў парламенце не зробіць слабага па натуры прэзідэнта паспяховым лідарам.

Падтрымка партыі Макрона на парламенцкіх выбарах звязана з многімі фактарамі. Галоўным з іх стала агіда выбаршчыкаў да сістэмнай карупцыі, якая ахапіла палітычную сістэму краіны. Адчуўшы гэта, Макрон зрабіў стаўку на кандыдатаў у дэпутаты, якія не займаліся раней дзяржаўнай дзейнасцю, з чыстым дасье. Гэта была рызыкоўная стаўка, але яна апраўдалася.

Правільна прэзідэнт вызначыў і сацыяльныя прыярытэты. Макрон збіраецца прыняць рашучыя захады па барацьбе з беспрацоўем, якое складае ў гэты момант дзесяць працэнтаў (на фоне амаль у два разы меншых паказчыкаў у Германіі) і асабліва б'е па моладзі. З карупцыйнай рыторыкай цесна звязаны і яшчэ адзін пункт выбарчай платформы Макрона і яго партыі — планаванае скарачэнне дзяржаўнага апарату на сто дваццаць тысяч дзяржслужачых. Але пры гэтым робіцца ўпор на адукацыю і бяспеку — колькасць настаўнікаў і выкладчыкаў павінна вырасці на чатыры-пяць тысяч чалавек, а жандараў павінна стаць больш на дзесяць тысяч.

Найбольш знішчальнае паражэнне пацярпелі падчас выбараў сацыялісты. Іх прадстаўніцтва ў Парламенце будзе самым нізкім за ўвесь час існавання Пятай рэспублікі. Сур'ёзна страцілі ў галасах і рэспубліканцы.

У выніку выбараў Францыя стала больш падобная на Германію, што прынцыпова важна для Еўрапейскага саюза, у якім гэтыя дзве краіны традыцыйна з'яўляюцца самымі значнымі палітычнымі сіламі. У той жа час насельніцтва Германіі большае (82 мільёны супраць 65 у Францыі). Паколькі пазіцыя прэзідэнта ў Германіі з'яўляецца чыста намінальнай, галоўная ўлада ажыццяўляецца канцлерам, які ў гэты момант таксама мае магутную падтрымку ў германскім парламенце, Бундэстагу. Сіла асобы Ангелы Меркель рэгулярна робіць яе самай вядомай жанчынай свету і падахвочвае выбаршчыкаў зноў і зноў галасаваць за палітычную партыю, якую яна падтрымлівае. Менавіта такога моцнага лідара не хапала Францыі ў апошнія гады, каб падняць свае шанцы на лідарства ў ЕС, з улікам таго, што эканоміка Францыі менш магутная, чым нямецкая. Задача Макрона — стаць моцным лідарам, здольным правесці ў Францыі неабходныя рэформы, не страціўшы пры гэтым папулярнасці.

Калі падобная мэта будзе дасягнута, Германія і Францыя змогуць разам зноў стаць сілай, здольнай падахвочваць Еўрасаюз рухацца ў правільным кірунку. Пры ўсіх зразумелых абмежаваннях на здольнасць дзвюх дзяржаў дабівацца жаданага ходу падзей у саюзе 28 краін.

Што да беларуска-французскіх адносін, то яны сур'ёзна не зменяцца. Францыя ў цэлым па ўнутранай раскладцы ЕС традыцыйна займаецца міжземнаморскім кірункам знешняй палітыкі Еўрасаюза, што робіць для яе Беларусь апрыёры менш значнай, чым, напрыклад, Алжыр. Няма пакуль і спадзяванняў, што Макрон зможа змяніць знешнепалітычны парадак ЕС такім чынам, каб былі прыняты захады па заканчэнні ўкраінскага крызісу — галоўнай праблемы для беларускай эканомікі ў гэты момант.

Сяргей КІЗІМА, доктар палітычных навук

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Культура

Топ беларускіх дыялектызмаў, якія вы маглі не ведаць

Топ беларускіх дыялектызмаў, якія вы маглі не ведаць

Нязвыклая форма — заўсёды штуршок для пошуку.

Культура

Як мог выглядаць Мінск? Ведае беларускі архіў

Як мог выглядаць Мінск? Ведае беларускі архіў

Дзе замежнікі вывучаюць савецкую архітэктуру.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра бунт малога, выпадак на ферме і цікавае выступленне на вяселлі.