Вы тут

Для некаторых начныя графіці — «спорт»


Графіці, мабыць, адзін з самых неадназначных відаў творчасці. Усё з-за таго, што малюнкі часта з'яўляюцца не там, дзе іх, магчыма, хацелі б бачыць людзі і дзе дазволена іх пакідаць, а на паверхнях, якія выбірае сам аўтар: на новых прыпынках, сценах, грамадскім транспарце. Каб даведацца, дзе ляжыць мяжа паміж мастацтвам і вандалізмам, і як карае закон за малюнкі ў непрадугледжаных месцах, я звярнулася да «начнога» графіціста Мікалая. Імя суразмоўніка зменена, і растлумачыць гэта проста: хлопцы з асцярожнасцю ставяцца да празмернай цікавасці.


Узор сучаснага стрыт-арту.

— Наколькі ведаю, ты малюеш не толькі ў Беларусі... І чым жа цябе так прываблівае «начное мастацтва»?

— Сапраўды, я маляваў у Расіі, Украіне, Балгарыі. Дзе падарожнічаю, там і пакідаю такі адмысловы след. Я скончыў мастацкую школу, інстытут, але мне падабаецца займацца найперш маляваннем па начах.

Графіці не абмяжоўваецца ніякімі законамі. Яно існуе насуперак, яно вольнае. Ты не абмежаваны ў памерах. Тваё палатно — горад, транспарт — усё, што хочаш. Яно нелегальнае, а значыць, ёсць у ім нейкі адрэналін. Графіці — гэта наркотык. Напрыклад, мой знаёмы займаецца гэтым досыць доўга.

— З чаго ўсё пачынаецца?

— Спачатку выбіраеш месца. Вызначаешся з колерам. Купляеш фарбы і прыдумляеш, якія «фішкі» будуць у графіці. Рыхтуеш скетч-малюнак. Прадугледжваеш шляхі адыходу. Бярэш аднаго або двух чалавек (у залежнасці ад месца), якія будуць стаяць, глядзець, што ды як. Ну, а ты на месцы накідваеш скетч-малюнак, фарбуеш, абводзіш.

— У звычайным мастацтве ёсць кірункі, стылі. А ў графіці?

— Існуе некалькі напрамкаў. Напрыклад, тэгі — гэта шрыфтавыя надпісы. З іх пачыналася графіці. Флопы — гэта акруглыя літары, хуткія малюнкі. Як тэгі, толькі аб'ёмныя. Яшчэ ёсць трэйн-бомбінг. Гэта на цягніках. Стрыт-артам называюцца малюнкі на дамах ці іншых будынках. Я не люблю стрыт-арт. Ён часта бывае па згодзе з уладамі. За яго графіціст можа нават грошы атрымаць. Па сутнасці атрымліваецца, што ён прадае сваё мастацтва. А графіці нарадзілася нелегальным, і платы за яго ніхто не атрымліваў.

— І якія ў вас у сувязі з гэтым стасункі з міліцыяй? І дзе ты бачыш мяжу паміж вандалізмам і мастацтвам? З якімі водгукамі часцей сутыкаецеся?

— Здаралася, што бегалі. А калі не ўдавалася, міліцыянеры складалі на нас пратакол. Аднойчы сам выдаляў свой жа графічны надпіс.

Вандалізм — гэта калі ламаюць, знішчаюць. Напрыклад, б'юць шыбы, рэжуць сядзенні, ламаюць прыпынкі. У гэтым няма ідэі. Калі ж казаць пра графіці, яно ў жаданні пакінуць след, пакінуць аўтограф, намаляваць у недаступным месцы.

Большасць усё ж такі супраць графіці. Калі каму і падабаюцца малюнкі, то шрыфт надпісаў ацэньвае яшчэ менш людзей. Шкада, канешне, што нашу творчасць змываюць, зафарбоўваюць. Але гэта для нас як спорт: затое зрабіў.

...З аднаго боку, графіці — гэта мастацтва і, безумоўна, яно заслугоўвае павагі і цікаўнасці з боку грамадства. З іншага боку, ёсць заканадаўства, якое вельмі строга ставіцца да такога «віду творчасці». Так, графіцістаў-нелегалаў могуць абвінаваціць па артыкуле 218 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь «Наўмыснае знішчэнне або пашкоджанне маёмасці», артыкуле 17.1 Кодэкса аб адміністрацыйных парушэннях Рэспублікі Беларусь «Дробнае хуліганства» і г. д. Усяго налічваецца пяць артыкулаў у двух кодэксах, якія прадугледжваюць магчымыя пакаранні для графіцістаў. І пра гэта ўвесь час трэба памятаць.

Наталля ТЫЧКО, студэнтка ІІ курса Інстытута журналістыкі БДУ

Загаловак у газеце: За гранню вандалізму

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Кампазiтар Алег Елiсеенкаў: У нас з жонкай усё агульнае — i радасцi, i нягоды, i грошы

Кампазiтар Алег Елiсеенкаў: У нас з жонкай усё агульнае — i радасцi, i нягоды, i грошы

Са сваёй жонкай аўтар папулярных песень знаёмы амаль паўстагоддзя.

Грамадства

Збiраемся ў школу. У жнiўнi адна з галоўных задач мам i татаў — «экiпiроўка» дзяцей да 1 верасня

Збiраемся ў школу. У жнiўнi адна з галоўных задач мам i татаў — «экiпiроўка» дзяцей да 1 верасня

Першае i галоўнае правiла — яшчэ дома вызначыцеся з тым, што вам трэба. 

Эканоміка

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Лiцэнзiя агенцтва «Гатовыя рашэннi» скасавана, «Iмперыi нерухомасцi» — прыпынена, а «Тваёй сталiцы» выпiсана прадпiсанне.