Вы тут

Адсутнасць фільтраў


Звычайны кінафестываль — гэта жорсткі адбор, дзе да гледача даходзяць стужкі, якія адабрала журы. «Нефільтраванае кіно» — сітуацыя зусім іншая. Фільмы для публікі тут не адбіраюць — паказваюць тое, што прыходзіць (а гэта кіно з Еўропы, Азіі, Паўднёвай і Паўночнай Амерыкі). Цікавасць да такога кшталту праглядаў толькі павялічваецца: сёлета праект адзначае сваё трохгоддзе чарговым фестывалем, які ладзіцца з 21 па 23 ліпеня. Навошта нам патрэбныянеадсартаваныя фільмы, распавёў стваральнік праекта Аляксандр Мартынюк.


— Паглядзець за тры дні ўсе конкурсныя карціны немагчыма. Таму кіно без фільтра таксама трэба выбіраць. Як гэта адбываецца?

— У мінулых выпусках «Нефільтраванага кіно» мы не адбіралі стужкі наогул. Адзінае, што вырашылі сартаваць, — гэта «Амерыканскі DIY». Таксама рабілі падборкі для непадрыхтаванага гледача і для кінааматара, бо тыя стужкі, што ўваходзілі ў раздзел для падрыхтаванай публікі, нават горшыя за арт-хаус, вельмі складаныя для ўспрымання і разумення. Сёлета фільмаў прыйшло вельмі шмат, таму конкурсную праграму вырашылі зрабіць з больш лёгкім кіно, якое спадабаецца кінаману і масаваму гледачу, і пазаконкурсныя паказы. А крытэрый адбору быў просты: уключалі ў праграмы стужкі, рэжысёры якіх пагадзіліся прыехаць на фестываль.

— Як прыйшло разуменне, што такі праект патрэбен?

— Мы з сябрамі заснавалі кінафестываль Cinema Perpetuum Mobile, рабілі перадпрагляды перад конкурсам (прайшло больш за 30 кінапаказаў за 4 месяцы). Неверагодны досвед — калі вялікая колькасць абсалютна розных людзей збіралася і глядзела ўсё, што дасылалі на адбор кінафестывалю. Тое самае кіно «без фільтра». Менавіта з гэтага і вырасла мая ініцыятыва «Нефільтраванае кіно». Мне падабалася атмасфера кватэрніка, калі ў хатняй абстаноўцы можна глядзець нонстопам па 30 стужак запар.

— Што прадугледжвае канцэпцыя «Нефільтраванага кіно»?

— Фестываль заўсёды змяняецца, няма канона. Але першапачатковая ідэя — каб глядач не адарваўся ад рэальнасці, а, наадварот, паглыбіўся ў яе яшчэ больш. Мяркую, гэта кшталту горкай пілюлі, але глядач тут становіцца экспертам у мастацтве, спрабуе зразумець: сапраўдны ці несапраўдны той ці іншы мастацкі твор. Мы не даём устаноўку, што бачыць на экране, — мы прапаноўваем стаць даследчыкам мастацтва, вось і канцэпцыя не мае значэння: мастацтва ці не, гэта выказванне, і трэба глядзець яго як ёсць, без фільтра.

— У праграме — стужкі ледзьве не з усіх краін, але беларускіх няма...

— Летась айчынныя рэжысёры даслалі нам толькі тры фільмы, таму сёлета нацыянальную праграму вырашылі скасаваць. Чамусьці айчынныя кінематаграфісты не вельмі актыўныя, іх даводзіцца ледзьве не прымушаць паўдзельнічаць у фестывалі. Не ведаю, з чым гэта звязана, магчыма, з тым, што наша ініцыятыва некамерцыйная і не мае сувязі з кінаіндустрыяй. Здаецца, быццам «Нефільтраванае кіно» несур’ёзнае і несапраўднае, бо ніякай фінансавай карысці ўдзел у праекце не прынясе. Да таго ж ёсць магчымасці паўдзельнічаць у конкурсах за мяжой, а гэта лічыцца больш прэстыжным.

— Амерыканскі фестываль аўтарскага кіно «Sundance» збірае вялізную аўдыторыю. А якая тэндэнцыя на «Нефільтраваным кіно»?

— Калі ацэньваць беларускую аўдыторыю кінааматараў колькасна, то гэта дробныя часцінкі, якія носяць мікраці нанахарактар, гэта вельмі незаўважная лічба людзей, асабліва ў параўнанні, скажам, з канцэртам Стаса Міхайлава. Таму казаць пра публіку складана, але прыкладная колькасць наведнікаў паказаў — каля некалькіх дзясяткаў, часам 50. Узгадалася гісторыя, калі мы ладзілі фестываль CPM у холе кінатэатра «Цэнтральны», а ў гэты ж час у зале ішоў нейкі блокбастар. Мы шукалі нашага гледача, раздавалі лістоўкі, і хтосьці з тых, каму мы далі лістоўку, сказаў: «Я што, падобны да таго, хто ходзіць на фестывалі?». Вось такая сітуацыя з аўдыторыяй, але гэта праблема не толькі Беларусі — у Германіі, напрыклад, здараецца, што на буйны паказ не прыходзіць ні аднаго чалавека.

— Акрамя кінапаказаў вы будзеце ладзіць лекцыі і майстар-класы. Як збіраецеся адукоўваць гледача?

— Мы не супраць таго, каб адукоўваць гледача ў пытаннях кінематографа, але ўсё ж галоўнае для нас — размова. Мы запрасілі для майстар-класаў прафесіяналаў, якія могуць быць цікавыя нашай аўдыторыі: напрыклад, Дыега Фандас выкладае ў Пражскай кінашколе і зняў фільм «Космас» па матэрыялах, сабраных ва Усходняй Еўропе, а Майкл Флорэс рыхтуецца да здымак свайго фільма ў Мінску і шукае аднадумцаў, якія маглі б паўдзельнічаць у здымках, таму дыялог будзе карысным для абодвух бакоў.

— Чым каштоўны кароткі метр?

— Тым, што гэта малабюджэтнае кіно, а значыць, дае большую творчую свабоду і больш магчымасцяў выказацца. Адзін з рэжысёраў, які дасылаў нам заяўку на ўдзел, параўнаў кароткаметражныя стужкі з музыкай. Магу патлумачыць гэта такім фактам: у Беларусь прыедзе амерыканскі рэжысёр Майкл Флорэс, які тут хоча зняць фільм так, каб у ім быў заўважны нацыянальны каларыт. І ў кінематаграфіста ёсць дылема: звяртаць больш увагі на тэхнічныя моманты ці здымаць на драйве, як ёсць. Вось гэта і ёсць асаблівасць кароткага метра — нешта незаўважнае, як у музыцы, драйв. Кароткі метр — моцны канцэнтрат, які асабліва важны сёння, калі ў людзей не хапае часу на поўнаметражнае кіно.

Маргарыта ДЗЯХЦЯР

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Культура

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Мядзведзь на сцэне, Чэхаў на мове жэстаў і самая дакладная перадача стану дэпрэсіі.

Спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Якія задачы ставяцца перад камандай у 2019 годзе і што самае важнае ў бадмінтоне?

Грамадства

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Як зрабіць, каб у вучняў загарэліся вочы?

Грамадства

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Горад-спадарожнік, анкалагічны цэнтр, «вёскі будучыні»...