Вы тут

Вуглевадародная спакуса


Не так даўно Прэзідэнт ЗША заявіў: «У нас шмат варыянтаў у сувязі з Венесуэлай. І я, дарэчы, не выключаю ваеннага варыянта». Ці сапраўды ЗША могуць пачаць вайну з Венесуэлай для імпарту туды амерыканскай мадэлі дэмакратыі і ці адважацца яны на гэта?


На жаль, шанцы на рэалізацыю такога сцэнарыя ёсць. Як і ў выпадку з уварваннем у Ірак, у Венесуэлы ёсць вялікі прыз для заваёўнікаў — нафта. Пры гэтым ступень спакусы для амерыканскага капіталу яшчэ вышэйшая, чым у выпадку з Іракам — Венесуэла знаходзіцца на першым месцы ў свеце па залежах нафты. Пры падпарадкаванні краіны амерыканскім інтарэсам і эскалацыі яе здабычы барышы могуць быць проста неймавернымі.

Добрай навіной з'яўляецца тое, што ў амерыканскага ўрада ёсць мноства довадаў для таго, каб не пасылаць войскі ў Венесуэлу. Разгледзім іх па ступені значнасці.

Перш за ўсё, мінулі тыя часы, калі Лацінская Амерыка была задворкамі ЗША, дзе яны маглі рабіць усё, што ім уздумаецца. Вялізныя запасы прыродных рэсурсаў і ёмістыя рынкі робяць рэгіён усё больш цікавым для іншых буйных краін. Кітай становіцца ўсё больш важным партнёрам для краін Лацінскай Амерыкі, вялікая прысутнасць і Расіі. Агрэсіўныя паводзіны ЗША ў дачыненні да адной з краін рэгіёна паскораць працэсы пошуку імі партнёраў па-за рэгіёнам, якія змогуць дапамагчы ім абараніцца ад патэнцыйных пагроз з боку ЗША. Такім чынам, уварванне ў Венесуэлу — гэта прамы шлях да паскарэння працэсу страты кантролю над рэгіёнам, які вельмі важны для нацыянальнай бяспекі ЗША.

Амерыканскае ўварванне ў Венесуэлу ніколі не ўдасца правесці праз ААН. Так, у краіне ёсць праблемы. Але такіх краін на карце свету дзясяткі. І да тых з іх, дзе няма запасаў карысных рэсурсаў, важных для бізнесменаў ЗША, Амерыка не праяўляе ніякай цікавасці. На гэтым фоне Расія і Кітай стануць грудзьмі ў Савеце Бяспекі ААН, але не дадуць прыняць рэзалюцыю, якая легітымізуе ваеннае ўварванне амерыканцаў у Венесуэлу. А дзейнічаць без яе азначае ўзнікненне праблем не толькі з сапернікамі, але і з саюзнікамі. Далёка не ўсе краіны ЕС ухваляць такі сцэнарый.

Наступным фактарам з'яўляецца наяўнасць нашмат больш праблемных сітуацый для ЗША, чым Венесуэла, якая на самай справе не стварае выклікаў і пагроз для нацыянальнай бяспекі ЗША. На першым плане сітуацыя з КНДР, якая валодае ядзернымі боегалоўкамі і імкліва ўдасканальвае сістэмы балістычных ракет з тым, каб мець магчымасць атакаваць пры неабходнасці галоўныя гарады ЗША. Якую значнасць маюць для ЗША на гэтым фоне ўнутраныя праблемы ў Венесуэле? Да таго ж, з 2014 года рэзка абвастрыліся стасункі Вашынгтона і Масквы. Пры гэтым ЗША прыходзіцца мець справу з краінай, у якой другі ў свеце па памеры арсенал ядзернай зброі. Штучна раздзімаюцца праблемы з Іранам. Кіраўніцтва Ірана ўсур'ёз абмяркоўвае магчымасць вяртання да ядзернай праграмы, што адменена пасля здзелкі 2015 года, на фоне новых санкцый ЗША, якія ў Тэгеране лічаць парушэннем дамоўленасцяў 2015 года. Нікуды не дзеліся і праблемы з міжнародным тэрарызмам. Поспехі ў барацьбе з Ісламскай дзяржавай на тэрыторыі Ірака і Сірыі не азначаюць, што з ёй не будзе больш праблем у будучыні. Пры наяўнасці ўсіх гэтых выклікаў для нацыянальнай бяспекі ЗША, дарэчы, у большай ступені справакаваных самімі амерыканцамі, Вашынгтон не валодае неабмежаванымі рэсурсамі для рэакцыі на іх.

Наступнай праблемай для ўварвання ў Венесуэлу з'яўляецца той факт, што гэта далёка не бяскрыўдная ахвяра. Венесуэла — гэта не Панама або Грэнада, куды лёгка ўвайсці і ўстанавіць поўны кантроль. Ірак, з падобным па колькасці насельніцтвам, прынёс амерыканцам мноства клопатаў. Не менш можна чакаць і ад Венесуэлы. Тым больш што, у адрозненне ад Ірака, армія Венесуэлы па-сучаснаму добра ўзброеная. Адны толькі кантракты з Расіяй на трынаццаць мільярдаў долараў зрабілі венесуэльскую армію ўладальніцай шматлікіх непрыемных сюрпрызаў для любога патэнцыйнага агрэсара. Сярод іх асабліва небяспечныя для ЗША сістэмы С-300, «Тор», «Пячора», ЗУ-23/30М1-4. Падчас уварванняў апошніх гадоў амерыканцы робяць вялікую стаўку на сучасныя самалёты і верталёты, якія дастаткова ўразлівыя для сучасных расійскіх сістэм узбраення. А кошт асобных амерыканскіх самалётаў даходзіць да паўмільярда долараў, што робіць іх страту адчувальнай. Акрамя Расіі вялізныя пастаўкі зброі ажыццяўляе і Кітай, у якога таксама ёсць чым здзівіць амерыканцаў. Акрамя гэтага, горы і трапічныя лясы таксама робяць Венесуэлу ідэальнай для шматгадовай партызанскай вайны супраць любога захопніка.

З улікам апісаных фактараў, любы дасведчаны ваенны саветнік у Вашынгтоне павінен адгаворваць свой урад ад планаў уварвання ў Венесуэлу.

Сяргей КІЗІМА, доктар палітычных навук

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Сувораўскае вучылішча вачыма яго навучэнцаў

Сувораўскае вучылішча вачыма яго навучэнцаў

Быць сувораўцам ва ўсе часы было прэстыжна. 

Культура

Харвацкі кінафестываль ZаgrеbDох даследуе рэгіён вялікім экранам

Харвацкі кінафестываль ZаgrеbDох даследуе рэгіён вялікім экранам

Балканскія краіны паўсталі перад гледачом з іх надзённым.

Эканоміка

Новыя жыллёвыя ўмовы. Абараніць уласнікаў, спажыўцоў і пастаўшчыкоў паслуг

Новыя жыллёвыя ўмовы. Абараніць уласнікаў, спажыўцоў і пастаўшчыкоў паслуг

Пра новаўвядзенні, якія дэпутаты мусяць разгледзець на вясновай сесіі.