Вы тут

Грыбы — ежа цяжкая?


Ужываць грыбы, вядома, можна. Праўда, дзецям, пажылым і людзям з рознымі хранічнымі захворваннямі — усё ж такі з асцярожнасцю. І ў любым выпадку не мяхамі і адмысловай якасці. Як любы прадукт харчавання, праўда, з пэўнымі ўдакладненнямі, бо мы іх здабываем самастойна, у лесе, а лес — не магазін, дзе бяспеку тавараў гарантуюць спецыяльныя службы. Тут мы самі сабе гарант.


Выдатны бялок?

Ужываем мы грыбы рэдка, таму і ферментаў для іх ператраўлівання выпрацоўваецца мала. Атрымліваецца, ежа гэта цяжкая для арганізма, і, каб палегчыць нагрузку на яго, дыетолагі рэкамендуюць вымочваць дары лесу, добра варыць і абавязкова здрабняць.

— Асноўным прадуктам на талерцы іх не назавеш. Грыбы дадзены нам для разнастайнасці — з іх можна рабіць соусы, дадаваць у мясныя, мучныя стравы, супы, — тлумачыць вядучы навуковы супрацоўнік Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра гігіены, кандыдат медыцынскіх навук, дацэнт Васіль ЦЫГАНКОЎ. — Тое, што грыбы крыніца выдатнага бялку, — міф. Ён вельмі слаба засвойваецца. Да бялкоў з высокай харчовай каштоўнасцю адносяцца, як вядома, бялкі мяса, рыбы, малака, яек, а таксама капусты і бульбы. Сярод круп найбольш каштоўныя па сваім амінакіслотным складзе бялкі аўсянай крупы, рысу, грэцкай крупы (проса, манная і ячная крупы валодаюць меншай спажыўнасцю).

Таксічная губка

Грыбніца ўсмоктвае ў сябе ўсё, што змяшчаецца ў глебе, прычым нават у самой глебе, вадзе і раслінах розных таксічных рэчываў можа быць у некалькі разоў менш, чым у грыбах. Любыя прыродныя катаклізмы, напрыклад узгаранне летам лясоў, абавязкова адбіваюцца на іх. Лясны подсціл з'яўляецца і своеасаблівым экранам для выпаўшых радыенуклідаў, асноўная колькасць якіх змяшчаецца ў самых верхніх слаях, у тым ліку ў імху, лішайніку, ягадах і грыбах. Калі радыяцыйны кантроль паказаў значнае забруджанне грыбоў на нейкім участку лесу, то можна не хадзіць туды яшчэ шмат гадоў.

Наогул у любым выпадку нашы грыбы рэкамендуецца вымачыць на працягу некалькіх гадзін у салёнай вадзе. Варыць таксама ў падсоленай вадзе, мяняючы яе кожныя 15 хвілін на свежую. Дадаванне ў ваду сталовага воцату або лімоннай кіслаты павялічвае пераход радыенуклідаў з грыбоў у адвар, які абавязкова трэба зліваць. Смакавыя вартасці, вядома, мяняюцца, але ж тут трэба выбіраць: смачна ці бяспечна.

Калі не разбіраешся...

З пачатку года ў краіне атруціліся грыбамі каля сотні чалавек, ёсць нават лятальны зыход. Больш за ўсё такіх выпадкаў у Мінску і Магілёўскай вобласці. Атручэнні ядавітымі грыбамі вельмі цяжкія. Моцнадзеючы яд не разбураецца пры кулінарнай апрацоўцы.

Паводле слоў загадчыцы аддзялення гігіены харчавання Рэспубліканскага цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя Віі ШУКЕВІЧ, праз 3—12 гадзін пасля ўжывання грыбоў у ежу ўзнікае рэзкі боль у жываце, ваніты, дыярэя, слабасць, да якіх праз нейкі час далучаюцца сутаргі і галюцынацыі. Атруціцца можна у тым ліку і ўмоўна-ядомымі грыбамі — некаторымі відамі сыраежак, свінух, ваўнянак, падгруздкаў, калі іх няправільна гатаваць. Іх неабходна мінімум двойчы адварваць, кожны раз па 50 хвілін. Абодва разы прамываць праточнай вадой. Вострае атручэнне можа быць і ад ядомых дароў лесу, калі яны доўга знаходзіліся без кулінарнай апрацоўкі, а таксама ад сырых і недавараных.


  • Збірайце толькі вядомыя грыбы. Падазроныя ніколі не каштуйце на смак.
  • Пераспелы, паляжалы доўгі час без апрацоўкі ядомы грыб можа стаць атрутным.
  • Саліць, сушыць, марынаваць кожны від трэба асобна.
  • Не купляйце з рук грыбныя кансервы хатняга гатавання, салаты з грыбамі.

Святлана БАРЫСЕНКА

protas@zviazda.by

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.