Вы тут

Мастак-грымёр — пра працу з «зоркамі» і бутафорскую кроў


...Сталічная вуліца Зыбіцкая вядомая сваімі гучнымі вечаровымі тусоўкамі. Але ў час нашага візіту прычына ажыятажу была зусім іншая. Раніцай тут выстраілася цэлая чарга з аўтамабіляў і фур з лагатыпам кінастудыі «Беларусьфільм» — раён часова стаў здымачнай пляцоўкай для новага фільма пад назвай «Прынцэса і тыгр». Адна з машын была непадобная да іншых — цераз шкло фургона можна было разгледзець мабільную «грымёрку» з люстэркамі, умывальнікам і нават... ложкам. Яе «гаспадыня» — Вера ДАРДЗЮК, дзяўчына ўжо пяць гадоў працуе на кінастудыі мастаком-грымёрам. Ці цяжка працаваць з «зоркамі» і як зрабіць бутафорскую кроў, яна расказала «Чырвонцы. Чырвонай змене».


Умен­не кан­так­та­ваць з людзь­мі —  ад­на з га­лоў­ных пра­фе­сій­ных рыс.

Самае складанае — чаго «няма»

— У прафесію я прыйшла амаль дзесяць гадоў таму, — успамінае Вера. — Як і большасць маіх калег, трапіла ў кіно з іншай сферы. Прыехала ў Мінск вучыцца з Кобрыншчыны, закончыла Мінскі дзяржаўны тэхналагічны каледж па спецыяльнасці «цырульнік-візажыст». На апошнім курсе пачала падпрацоўваць у Беларускім дзяржаўным маладзёжным тэатры. Там пазнаёмілася з мастаком па грыме, якая пачала запрашаць мяне на здымкі кіно. У той жа час праходзіла практыку ў салоне прыгажосці, таму было з чым параўноўваць, і я зразумела, што гэта сфера мяне цікавіць больш.

Профільнай адукацыі для грымёраў у Беларусі няма. За савецкім часам такіх спецыялістаў рыхтавалі, напрыклад, на Маскоўскай і Адэскай кінастудыях. Цяпер жа пераважная частка работнікаў прыходзіць з цырульняў і салонаў прыгажосці. Фактычна, гэта прафесія захоўваецца ў выглядзе рамесніцтва, бо галоўны шлях атрымання ведаў — ад старэйшых супрацоўнікаў. Так было і з Верай — яна вучылася ўсяму «на месцы», калі яе работу кантралявала больш дасведчаная калега.

— Скажу, што праца грымёра моцна адрозніваецца ад работы таго ж візажыста, — сцвярджае дзяўчына. — Напрыклад, спектр матэрыялаў, з якімі мы працуем, значна большы. Падчас работы трэба абавязкова кантактаваць з рэжысёрам, каб разумець яго задуму. Ды і наогул, цяперашняя тэхніка перадае ўсё вельмі дэталёва — на вялікім экране кожная хіба будзе заўважнай, таму трэба рабіць усё максімальна дасканала. Мяркую, што самы складаны грым — той, што «без грыма», калі твар трэба проста перадаць максімальна натуралістычна.

Як састарыць на 40 гадоў

— Першая карціна, на якой я працавала, называлася «Птушка шчасця», — кажа грымёр. — Гэта быў серыял, які здымаў рэжысёр Аляксандр Колбышаў. Карціна сучасная, таму грым быў не надта складаны. Галоўная цяжкасць у тым, што напачатку ты не разумееш, што ў прынцыпе адбываецца на пляцоўцы. Шмат людзей, кожны адказвае за свае пытанні — няпроста з усім гэтым разабрацца. Трэба зразумець механізм работы здымачнай групы, а ўжо потым будзе лягчэй. Складана працаваць у гістарычным кіно, бо там трэба ведаць вельмі шмат дэталяў, шукаць нейкія дакументальныя звесткі, каб не дапусціць «ляпаў». Я чытаю гістарычную літаратуру, знаёмлюся з фотаздымкамі, каб зрабіць правільны грым. Прычоскі, адзенне — усё трэба спраўдзіць. Але ў эпоху інтэрнэту гэта не складана.

Акрамя «Беларусьфільма», дзяўчына падпрацоўвае на асобных камерцыйных праектах, напрыклад, здымках рэкламы. Гэта вымушаная мера, характэрная для большасці грымёраў, — работы не так шмат, а заробак прадстаўнікоў згаданай прафесіі залежыць выключна ад аб'ёмаў выкананага. Многія, напрыклад, падпрацоўваюць у расійскіх серыялах — усходнія суседзі любяць здымаць у Беларусі і забяспечваюць работай нашых спецыялістаў.

— Самы складаны грым, які я рабіла? — перапытвае дзяўчына. — Не магу сказаць, што было цяжка, проста цікавей: неяк для тэатра пластыкі «ІнЖэст» замовілі работу, падчас якой трэба было падрыхтаваць акцёраў да выступлення на Хэлоўін. Накладвала так званы пластычны грым — матэрыялы не проста наносяцца пэндзлікам на скуру, замест гэтага да твару прымацоўваюць разнастайныя пластыкавыя налепкі і накладкі. Іх загадзя рыхтуюць у спецыяльных сіліконавых формах іншыя спецыялісты — пластычныя грымёры, а мы ўжо робім, каб усё выглядала натуральна і арганічна. Акрамя таго, многіх трэба было састарыць на 20—40 гадоў — зрабіць Бабу Ягу і іншых герояў. Праца не з простых, але вельмі цікавая! Такая магчымасць выпадае рэдка, бо з фінансавага пункту гледжання такі грым — вельмі дарагі.

Ра­бо­та з ма­соў­кай  так­са­ма вель­мі ад­каз­ная.

«Кроў» з чароўнай торбы

— Не магу сказаць, што бяруся абсалютна за любую работу, — кажа Вера. — Выбіраю найперш з таго, што мне самой цікава, спрабую атрымаць досвед. Глупствам будзе лічыць, што грымёры не вывучаюць сцэнарыі — яшчэ як чытаем! Калі гэтага не зрабіць, здараюцца смешныя сітуацыі. Неяк, памятаю, у адной з карцін атрымалася так, што пасля мантажу дзяўчына выходзіла сустракаць хлопца з распушчанымі валасамі, у доме была з коскамі, а праводзіла госця ў хустцы...

Цікавы момант — матэрыялы для работы грымёры звычайна набываюць самі, пераважна з іншых краін праз інтэрнэт. У Беларусі спецыяльных крам з імі няма. Дзяўчына сцвярджае, што ўся «старая школа» грымёраў увогуле рабіла грым «на каленцы» са спадручных матэрыялаў. Такі падыход нярэдка выкарыстоўваецца і цяпер. Вера кажа, што сама рыхтуе... штучную кроў. Фірмовы рэцэпт дзяўчына не раскрыла (у кожнага прафесіянала свае сакрэты), але растлумачыла, што ў аснове — кляновы сіроп і фарбавальнікі. Вядома, такая праца вымагае стратэгіі «ўсё сваё нашу з сабой». Але калі вы ўяўляеце сабе невялікі партфель з касметыкай, фарбамі і пэндзлямі, то глыбока памыляецеся — запасы матэрыялаў Вера захоўвае ў велізарных дарожных торбах.

Вусы не адклейваюцца!

Звычайны працоўны дзень выглядае так: пасля прыезду на пляцоўку і ўстаноўкі «базы» пачынаецца падрыхтоўка акцёраў да першай сцэны. Над гэтым працуюць галоўны грымёр і яго памочнікі. У сярэднім на аднаго чалавека сыходзіць хвілін 40. Пры гэтым акцёраў можа быць вельмі шмат. Апроч таго, калі ў сцэне прымае ўдзел масоўка, то трэба зрабіць грым і для яе, няхай і не так дэталёва. Затым задача грымёра толькі ў кантролі — цэлы дзень спецыялісты сочаць за тым, каб усё заставалася «на сваім месцы». Калі запланаваны здымкі іншых сцэн — працэдура паўтараецца. Рабочы дзень абмежаваны толькі знешнімі фактарамі, напрыклад, светлым часам сутак. Па словах Веры, звычайна ў яе за месяц выходзіць каля двух з паловай дзясяткаў рабочых дзён.

— Самыя складныя здымкі ў мяне былі ў Крыме — серыял «Трукач» пра каскадзёраў (такое своеасаблівае кіно пра кіно), — кажа грымёр. — Было шмат эпох: ад 30-х гадоў да канца 90-х мінулага стагоддзя. Трэба было штодзень «апрацаваць» усіх: і першых акцёраў, і акцёраў умоўнай «здымачнай групы», і масоўку — усяго каля 150 чалавек. Так, калі здымалі 60-я, усім трэба было зрабіць бакенбарды, зачосы і гэтак далей. Лакацыя была за дзве гадзіны язды ад месца жыхарства, таму выходзіць з дому прыходзілася недзе а чацвёртай гадзіне раніцы, а ўжо ў шэсць пачыналі працаваць. Працягвалася гэта прыкладна тыдзень — неверагодна цяжка. Часам на рабоце стамляешся так, што не памятаеш, каму што накладвала — неяк на здымках адной карціны тузалі акцёра за сапраўдныя вусы, бо думалі, што гэта грым.

Дарэчы, далёкія падарожжы — таксама неад'емная частка работы грымёра. Так Вера пабывала ў Расіі, Грузіі, Чарнагорыі, Украіне. Часам выезды займаюць некалькі тыдняў, а бывае — да некалькіх месяцаў. Цяпер вось у планах дзяўчыны паездка ў Рэспубліку Адыгея.

«Галіцца!» І без слоў...

— «Прынцэса і тыгр» — дзіцячы фільм, і гэта ўплывае на спецыфіку работы, — канстатуе дзяўчына. — Вялікая частка акцёраў — дзеці. Яны вельмі актыўныя, іх цяжка кантраляваць. Мой сакрэт — трэба сябе паводзіць з імі, як з дарослымі людзьмі, тады і яны будуць ставіцца да работы адпаведна. Наогул, грымёру трэба быць тонкім псіхолагам. Самі ведаеце, акцёры — гэта асобы, якіх лёгка пакрыўдзіць, таму трэба шукаць свае падыходы. Яны настройваюцца на здымкі, уваходзяць у ролю, таму могуць па-рознаму зрэагаваць на намаганні грымёра. Хапала рознага — нават парыкамі неяк у мяне кідаліся. Але часцей за ўсё акцёры — пазітыўныя людзі. Працавала з самымі рознымі асобамі, у тым ліку з «зоркамі». Напрыклад, неяк былі здымкі з Наталляй Падольскай — абсалютна адкрытая і простая дзяўчына. Адразу ж прафесійна паставіла мэту, я прапанавала сваё бачанне, і мы хутка знайшлі кампраміс.

Якраз у гэты момант у фургон заходзіць першы з акцёраў. Яго твар упрыгожваюць шыкоўныя вусы (так, так!), але вось нечаканка — у «Прынцэсе і тыгры» яго герой не мае расліннасці на твары. «Будзем галіцца» — выносіць Вера свой вердыкт. Мужчына пагаджаецца з дзіўнай лёгкасцю. Такая яна — работа акцёра.

— Я думаю, што выбар прафесіі ў мяне быў правільны, — лічыць дзяўчына. — Мне падабаецца, што кожны дзень я ўдзельнічаю ў нечым новым, няма аднастайнасці. Цярпець не магу руціну, таму лепшага варыянта для мяне і быць не магло. Калі казаць пра тое, што не падабаецца, то гэта шалёны графік жыцця, калі нават запланаваць нешта немагчыма. Выхадныя, адпачынак — усё не пра нас. Акрамя таго, я проста люблю мастацтва кіно. Асабліва мне падабаецца «нямая» эпоха. Як у той час і з тымі магчымасцямі людзі стваралі такія шэдэўры, мне абсалютна незразумела — гэта такі маленькі цуд. З сучасных рэжысёраў вельмі люблю Звягінцава («Нелюбоў» мне дужа спадабалася), атрымліваю задавальненне ад Балабанава. З замежных фільмаў вылучыла б «Воблачны атлас» — там адзін акцёр іграў пяць роляў, і розніца ў вобразах дасягалася якраз пры дапамозе грыму. Ці гляджу сама стужкі, на якіх працавала? Звычайна не, бо амаль заўсёды героі ў кадры выглядаюць не зусім так, як я таго хацела. Таму лічу за лепшае не расчароўвацца.

Яраслаў ЛЫСКАВЕЦ

lуskаvеts@zvіаzdа.bу

Фота Надзеі БУЖАН

Загаловак у газеце: «Зрабіць» твар, ці Навошта грымёру кляновы сіроп

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Школа заўтрашняга дня. У трэндзе — медыянавыкі, гейміфікацыя і сторытэлінг

Школа заўтрашняга дня. У трэндзе — медыянавыкі, гейміфікацыя і сторытэлінг

У мінулыя выхадныя сталічны бізнес-клуб «Імагуру» ўжо другі раз прымаў на сваіх плошчах педагагічную неканферэнцыю. 

Культура

Гісторыкі спадзяюцца знайсці дакладную дату заснавання Мірскага замка

Гісторыкі спадзяюцца знайсці дакладную дату заснавання Мірскага замка

Вызначыць дакладны час з'яўлення на Беларусі вядомага абарончага збудавання дагэтуль немагчыма, хоць розных гіпотэз існуе шмат.

Грамадства

«Ніколі не губляйце мару дзяцінства!»

«Ніколі не губляйце мару дзяцінства!»

Мы з Аленай Варановіч пазнаёміліся выпадкова, на вуліцы. Адразу разгаварыліся і знайшлі агульную мову. Тады за кубкам кавы яна сказала мне важныя словы: «Ніколі не губляй мару дзяцінства».

Спорт

Уладзімір Шантаровіч: Кажуць, я — геній, і мне гэта вельмі не падабаецца

Уладзімір Шантаровіч: Кажуць, я — геній, і мне гэта вельмі не падабаецца

Як трэнер пабудаваў сістэму, якая выхоўвае алімпійскіх чэмпіёнаў.